Εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ: Εγκρίθηκε από το Συμβούλιο

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσε σήμερα την οριστική του έγκριση για την έναρξη ισχύος της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της ΕΕ και των Ηνωμένων Πολιτειών, επικυρώνοντας δύο κανονισμούς που αφορούν την εφαρμογή των δασμολογικών δεσμεύσεων που περιλαμβάνονται στην Κοινή Δήλωση ΕΕ-ΗΠΑ της 21ης Αυγούστου 2025. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της διαδικασίας κύρωσης από την ευρωπαϊκή πλευρά, μετά την προηγούμενη έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και ανοίγει τον δρόμο για την εφαρμογή της συμφωνίας πριν από την προθεσμία της 4ης Ιουλίου, όπως είχε ζητήσει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Συμβουλίου, η ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας και η τελική επικύρωση της συμφωνίας υπογραμμίζουν τη δέσμευση της ΕΕ για μια σταθερή, προβλέψιμη και αμοιβαία επωφελή διατλαντική εμπορική σχέση. Παράλληλα, η ΕΕ διατηρεί τα απαραίτητα προστατευτικά εργαλεία για τη διασφάλιση των ευρωπαϊκών οικονομικών συμφερόντων, σε μια περίοδο που οι διεθνείς εμπορικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες.

Λεπτομέρειες της συμφωνίας και δασμολογικές ρυθμίσεις

Οι δύο κανονισμοί που εγκρίθηκαν προβλέπουν την κατάργηση των εναπομεινάντων τελωνειακών δασμών της ΕΕ στα βιομηχανικά προϊόντα που προέρχονται από τις ΗΠΑ. Επιπλέον, εισάγεται προτιμησιακή πρόσβαση για συγκεκριμένα θαλασσινά και μη ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα των ΗΠΑ, μέσω δασμολογικών ποσοστώσεων και μειωμένων δασμών. Σημαντική είναι και η παράταση της αναστολής των δασμών στις εισαγωγές αστακού, συμπεριλαμβανομένου του μεταποιημένου, από όλες τις χώρες με βάση το μάλλον ευνοούμενο κράτος.

Η συμφωνία αποτελεί τον καρπό του συμβιβασμού που επιτεύχθηκε το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσιγκτον. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ δεσμεύτηκε για την κατάργηση των περισσότερων δασμών στα αμερικανικά προϊόντα, ενώ οι ΗΠΑ συμφώνησαν να περιορίσουν στο 15% τους δασμούς που είχαν επιβληθεί σε ευρωπαϊκές εισαγωγές. Προβλέπεται επίσης ένας ειδικός μηχανισμός διασφάλισης, ο οποίος επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενεργεί ταχύτατα σε περίπτωση σημαντικής αύξησης των εισαγωγών από τις ΗΠΑ.

Μηχανισμοί προστασίας και διάρκεια ισχύος

Η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα αναστολής των προβλεπόμενων προτιμήσεων, εφόσον η αμερικανική πλευρά δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της, ιδίως όσον αφορά τις πρόσθετες επιβαρύνσεις σε προϊόντα που περιέχουν χάλυβα και αλουμίνιο. Η εμπορική συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, με τον κύριο κανονισμό να ισχύει έως το τέλος του 2029. Μέχρι τις 30 Ιουνίου του ίδιου έτους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα υποβάλει μια λεπτομερή αξιολόγηση των επιπτώσεων της συμφωνίας στις εμπορικές ροές, στα δασμολογικά έσοδα και στην οικονομία, συνοδευόμενη, εφόσον κριθεί απαραίτητο, από πρόταση για παράταση της εφαρμογής της. Ο κανονισμός για τις εισαγωγές αστακού θα έχει αναδρομική ισχύ από την 1η Αυγούστου 2025 και θα παραμείνει σε εφαρμογή έως τις 31 Ιουλίου 2030.

Η σημασία της διατλαντικής εμπορικής σχέσης

Η ΕΕ και οι ΗΠΑ διατηρούν τη μεγαλύτερη διμερή εμπορική και επενδυτική σχέση παγκοσμίως, η οποία αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών και το 43% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Το διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ξεπέρασε τα 1,7 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2025, ενώ οι αμοιβαίες επενδύσεις των δύο πλευρών υπερέβησαν τα 4,8 τρισεκατομμύρια ευρώ το 2024. Η νέα συμφωνία αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω αυτή τη δυναμική, προσφέροντας σταθερότητα και προβλεψιμότητα σε μια περίοδο γεωπολιτικών και οικονομικών προκλήσεων.