Ενεργειακή ακρίβεια: Σενάρια για νέο Power Pass ή απευθείας επιδότηση στο ρεύμα

Η συζήτηση για πιθανό νέο Power Pass το 2026 επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς η διεθνής ενεργειακή αστάθεια και η άνοδος στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εντείνουν την ανησυχία για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στα ελληνικά νοικοκυριά.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, μαζί με τον φόβο νέας πίεσης στην ενεργειακή αγορά μέσα στο καλοκαίρι, έχουν ενεργοποιήσει το οικονομικό επιτελείο, το οποίο εξετάζει εναλλακτικά σενάρια στήριξης για τους λογαριασμούς ρεύματος. Το βασικό ζήτημα που βρίσκεται στο τραπέζι είναι εάν θα επανέλθει ένας μηχανισμός τύπου Power Pass ή εάν θα προκριθεί η απευθείας επιδότηση στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Ανησυχία για νέο κύμα αυξήσεων στο ρεύμα

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για την πορεία της ενεργειακής αγοράς. Οι διεθνείς τιμές ενέργειας κινούνται ήδη ανοδικά, ενώ η αυξημένη κατανάλωση λόγω των υψηλών θερμοκρασιών του καλοκαιριού μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω το σύστημα ηλεκτροδότησης.

Στην κυβέρνηση υπάρχει προβληματισμός για το ενδεχόμενο πρόωρου και ισχυρού καύσωνα, ο οποίος θα οδηγήσει σε απότομη αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως λόγω της εκτεταμένης χρήσης κλιματιστικών. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποτυπωθεί σε υψηλότερους λογαριασμούς ρεύματος, εντείνοντας την οικονομική πίεση στα νοικοκυριά.

Την ίδια ώρα, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κρατικής παρέμβασης, κατά το πρότυπο των μέτρων που εφαρμόστηκαν στη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022.

Τα δύο σενάρια στήριξης που εξετάζονται

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκονται δύο βασικές επιλογές για πιθανή παρέμβαση υπέρ των καταναλωτών.

Το πρώτο σενάριο αφορά την επαναφορά του Power Pass, με διαδικασία αντίστοιχη εκείνης που είχε εφαρμοστεί το 2022. Σε αυτή την περίπτωση, οι πολίτες θα υποβάλουν ηλεκτρονική αίτηση μέσω της πλατφόρμας vouchers.gov.gr, ώστε να λάβουν επιστροφή μέρους των επιβαρύνσεων που έχουν καταγραφεί στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει απευθείας επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος, χωρίς να απαιτείται αίτηση από τους δικαιούχους. Το μοντέλο αυτό θεωρείται πιο άμεσο και πιο απλό στη διαχείριση, καθώς η ενίσχυση θα περνά απευθείας στον τελικό λογαριασμό του καταναλωτή.

Το καθοριστικό ζήτημα για κάθε επιλογή παραμένει το δημοσιονομικό κόστος. Η κυβέρνηση επιχειρεί να σταθμίσει την ανάγκη προστασίας των νοικοκυριών από νέες αυξήσεις στην ηλεκτρική ενέργεια με την υποχρέωση διατήρησης της δημοσιονομικής ισορροπίας.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η αξιοποίηση πόρων από το Ταμείο Ρύπων, με το διαθέσιμο ποσό να εκτιμάται κοντά στα 200 εκατ. ευρώ. Το ύψος των κονδυλίων θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη μορφή της παρέμβασης, το εύρος της ενίσχυσης και τον αριθμό των τελικών δικαιούχων.

Πώς θα λειτουργήσει πιθανό νέο Power Pass

Σε περίπτωση ενεργοποίησης νέου Power Pass, η διαδικασία αναμένεται να κινηθεί στα βασικά βήματα της προηγούμενης εφαρμογής. Οι ενδιαφερόμενοι θα συνδέονται στην πλατφόρμα με τους κωδικούς Taxisnet, θα επιβεβαιώνουν τα στοιχεία της κύριας κατοικίας τους, θα διορθώνουν τυχόν λάθη, θα δηλώνουν IBAN και θα ολοκληρώνουν ηλεκτρονικά την αίτηση.

Στόχος του μηχανισμού θα είναι η ταχεία καταβολή της ενίσχυσης, ώστε να περιοριστούν καθυστερήσεις και διοικητικά εμπόδια. Η εμπειρία του προηγούμενου Power Pass θεωρείται οδηγός για τη διαμόρφωση μιας πιο γρήγορης και λειτουργικής διαδικασίας.

Εφόσον το μέτρο προχωρήσει, αναμένεται να συνοδευτεί από συγκεκριμένα κριτήρια ένταξης. Μεταξύ αυτών εκτιμάται ότι θα περιλαμβάνονται η φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, εισοδηματικά όρια με βάση τις φορολογικές δηλώσεις του 2025 και η προϋπόθεση ο αιτών να μην εμφανίζεται ως εξαρτώμενο μέλος σε άλλη αίτηση.

Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφοροποιήσεων ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση, το ύψος της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας ή άλλες κοινωνικές παραμέτρους. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας, τις αντοχές του προϋπολογισμού και το μέγεθος της πίεσης που θα δεχθούν τα νοικοκυριά μέσα στους επόμενους μήνες.