Ενεργειακή μετάβαση: Διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και Κάθετος Διάδρομος στο επίκεντρο

Η ενεργειακή μετάβαση και οι στρατηγικές υποδομές που θα καθορίσουν το τοπίο έως το 2030 βρέθηκαν στο επίκεντρο της ενότητας «Ενέργεια Ι – Ενεργειακή Μετάβαση» με τίτλο «Ενεργειακή Μετάβαση: Η επόμενη μέρα της ενέργειας: Οι νέες ισορροπίες της ελληνικής αγοράς και το επενδυτικό στοίχημα», στο πλαίσιο του 9ου Athens Investment Forum. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με συνδιοργανωτές το ΤΕΕ και τη Vertical Solutions, και τις συζητήσεις συντόνισε ο δημοσιογράφος Νίκος Χατζηνικολάου.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, αναφέρθηκε στην αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και στις εξελίξεις γύρω από τις στρατηγικές υποδομές, υπογραμμίζοντας τον πρωτοποριακό ρόλο της Ελλάδας. Όπως είπε, «η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που υπέβαλε αίτημα για χρήση της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια και έχει εγκριθεί. Είμαστε στην πρωτοπορία του να πιέζουμε για μία ευρωπαϊκή λύση, αναγνωρίζοντας ότι κάθε χώρα έχει δικιά της ταχύτητα». Σημείωσε μάλιστα ότι καμία άλλη χώρα δεν διαθέτει εγκεκριμένο πρόγραμμα ρήτρας διαφυγής έως τώρα, ενώ τόνισε την ανάγκη για ταχύτερη ευρωπαϊκή αντίδραση, προειδοποιώντας ότι μια παρατεταμένη κρίση θέτει σε κίνδυνο την κοινωνική συνοχή και ενισχύει την ευαλωτότητα σε φωνές λαϊκισμού.

Αναφορικά με τη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε ότι το ερευνητικό πλοίο βρίσκεται στο Ηράκλειο και οι σχετικές άδειες αναμένονται το προσεχές διάστημα. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημαντική επενδυτική εξέλιξη: «Στις 7 Αυγούστου, μπήκε στο έργο ένας από τους μεγαλύτερους επενδυτικούς ομίλους της Γαλλίας, ο Meridiam, που έχει εκτελέσει την υποθαλάσσια διασύνδεση Ηνωμένου Βασιλείου-Γερμανίας, άρα στον ευρωπαϊκό χώρο είναι ίσως από τους πιο έμπειρους. Χωρίς τυμπανοκρουσίες, οι σχετικές άδειες θα βγουν το επόμενο προσεχές διάστημα […]. Σωστά, μεθοδικά, όπως έχει προγραμματιστεί», ανέφερε, τονίζοντας: «Δεν εξαρτούμε την άσκηση των δικαιωμάτων μας από κανέναν».

Σχετικά με τον Κάθετο Διάδρομο, ο υπουργός ανέφερε αύξηση των εξαγωγών φυσικού αερίου άνω του 110% μεταξύ Σεπτεμβρίου 2025 και Σεπτεμβρίου 2026, αναδεικνύοντας τη συμβολή του έργου στην αναβάθμιση της ελληνικής θέσης στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική. Μιλώντας για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, αναφέρθηκε στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, στην αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και στην πρόβλεψη για μείωση των ΥΚΩ. Ως δίδαγμα της κρίσης έθεσε την ανάγκη να στηριζόμαστε περισσότερο στις δικές μας δυνάμεις: «με την ενέργεια που παίρνουμε από τον ήλιο και τον άνεμο, με τις μπαταρίες για τις οποίες ο διαγωνισμός θα ανακοινωθεί, με τις ερευνητικές γεωτρήσεις για τους υδρογονάνθρακες».

Κωνσταντίνος Ξιφαράς: Εφικτός ο στόχος για 30% χαμηλότερες τιμές ενέργειας

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Μ.Α.Ε., Κωνσταντίνος Ξιφαράς, παρουσίασε τον μετασχηματισμό της εταιρείας και τις προκλήσεις της περιφερειακής αγοράς. Εστίασε στην προοπτική μείωσης του ενεργειακού κόστους, σημειώνοντας: «Νομίζω ότι ο σχεδιασμός του υπουργείου για 30% χαμηλότερες τιμές ενέργειας τα επόμενα χρόνια είναι ένας ρεαλιστικός στόχος», αναδεικνύοντας τη σημασία της αποθήκευσης και των πρόσθετων ηλεκτρικών διασυνδέσεων.

Για τον Κάθετο Διάδρομο, ο κ. Ξιφαράς επισήμανε την αβεβαιότητα γύρω από το ρωσικό αέριο, η οποία δυσκολεύει τη σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ανταγωνισμό από άλλες χώρες, όπως η Τουρκία: «Η Τουρκία είναι πολύ πιο ευέλικτος παίκτης είτε σαν χώρα είτε σαν ενεργειακός παίκτης από ό,τι είναι η Ελλάδα. Η Ελλάδα ακολουθεί όλους τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Στον επενδυτικό σχεδιασμό της ΔΕΠΑ περιλαμβάνονται τρεις θερμικές μονάδες, δύο στην Ελλάδα και μία στο εξωτερικό. Για τη Λάρισα εξέφρασε την προσδοκία τελικής επενδυτικής απόφασης έως το τέλος του έτους, περιγράφοντας προοπτική παρουσίας άνω του 1 GW στις ΑΠΕ και άνω των 1,8 GW στη θερμική παραγωγή, ενώ κάλεσε τις επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν προϊόντα αντιστάθμισης κινδύνου.

Διασυνδέσεις και αποθήκευση: Οι επενδύσεις και οι προκλήσεις προς το 2030

Ο Γιάννης Καρύδας, Διευθύνων Σύμβουλος της Επιχειρησιακής Μονάδας Ανανεώσιμων Πηγών και Αποθήκευσης Ενέργειας του ΟΜΙΛΟΥ ΚΟΠΕΛΟΥΖΟΥ, παρουσίασε μελέτη σύμφωνα με την οποία η λειτουργία της ηλεκτρικής διασύνδεσης GREGY μπορεί να μειώσει τις χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας κατά 25%. Αναφερόμενος στα οικονομικά οφέλη του έργου, σημείωσε ότι «εκτιμώνται καθαρά συσσωρευτικά σε 30 δισ. ευρώ».

Ο Ιωάννης Μάργαρης, Αντιπρόεδρος Δ.Σ. του ΑΔΜΗΕ και Γενικός Διευθυντής Τεχνολογίας, Ανάπτυξης Συστήματος και Στρατηγικής, ανέφερε ότι είναι «θέμα ημερών» η υπογραφή της σύμβασης για τα υποβρύχια καλώδια Κορίνθου–Δωδεκανήσων μέσω Κω, έργο ύψους περίπου 1,4 δισ. ευρώ. Για τη νέα διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας σημείωσε: «Το καλοκαίρι του 2027 θα είμαστε σε θέση να ξεκινήσουμε τις διαγωνιστικές διαδικασίες».

Ο Στέργιος Σταθαράς, Head of Energy Market Analysis της KIEFER TEK, αναφέρθηκε στην εμπορική λειτουργία των πρώτων μπαταριών. «Οι πρώτες, ας πούμε, εγκαταστάσεις που μπήκαν πριν μισό χρόνο τελειώνουν τώρα τη δοκιμαστική τους λειτουργία, μπαίνουν σε εμπορικό σημείο. Και θα αρχίσουν να διαφαίνονται, ας πούμε, οι ανάγκες για τεχνητή νοημοσύνη, οι ανάγκες για καλές προβλέψεις τόσο στις συνθήκες αγοράς όσο και στις τιμές», ανέφερε.

Ο Κωνσταντίνος Χατζηφώτης, Διευθυντής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του MOTOR OIL Group, περιέγραψε τη διαφοροποίηση της προμήθειας πρώτων υλών εκτός Κόλπου μέσα σε ένα τρίμηνο. Όπως τόνισε, «έχει αναγνωριστεί και εδώ στην Ελλάδα και εκτός Ελλάδας και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι τα ελληνικά διυλιστήρια ανταποκρίθηκαν σε αυτήν την κρίσιμη συγκυρία και ήταν σε θέση να προμηθεύουν την Ευρωπαϊκή και Ελληνική αγορά».