Ενοίκιο, ρεύμα, θέρμανση: Το σπίτι απορροφά τον οικογενειακό προϋπολογισμό
Με ρυθμό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου αυξάνεται το κόστος στέγασης στην Ελλάδα, εντείνοντας την πίεση στα εισοδήματα και περιορίζοντας τα χρήματα που απομένουν για τις υπόλοιπες ανάγκες των νοικοκυριών. Ενοίκια, ηλεκτρικό ρεύμα και καύσιμα θέρμανσης συνθέτουν ένα ολοένα ακριβότερο σύνολο ανελαστικών δαπανών.
Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Eurostat την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου καταγράφουν ετήσια αύξηση 14,2% στις δαπάνες στέγασης τον Οκτώβριο, έναντι 6,7% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μεγαλύτερες ανατιμήσεις εμφάνισαν μόνο η Ιταλία, με 19,4%, και το Βέλγιο, με 17,4%, τοποθετώντας την Ελλάδα στην τρίτη θέση της σχετικής κατάταξης.
Η απόκλιση αποκτά μεγαλύτερο βάρος λόγω της ήδη υψηλής στεγαστικής επιβάρυνσης στη χώρα. Η Ελλάδα διατηρεί την αρνητική πρωτιά στην ΕΕ ως προς το ποσοστό των πολιτών που αναγκάζονται να διαθέτουν υπερβολικά μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους για την κατοικία.
Τον ίδιο μήνα, ο γενικός πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 5,7%. Η στέγαση παρουσίασε τη μεγαλύτερη ετήσια ανατίμηση μεταξύ των βασικών κατηγοριών του εναρμονισμένου δείκτη τιμών, αναδεικνύοντας το κόστος κατοικίας σε κεντρική εστία οικονομικής πίεσης.
Η ενέργεια εκτοξεύει τις δαπάνες κατοικίας
Οι λογαριασμοί ενέργειας και η θέρμανση αποτελούν τους βασικούς παράγοντες της επιβάρυνσης. Οι αυξήσεις τους υπερβαίνουν αισθητά την άνοδο των μισθωμάτων, προσθέτοντας νέες υποχρεώσεις τόσο στους ενοικιαστές όσο και στους ιδιοκτήτες που κατοικούν στα ακίνητά τους.
Σύμφωνα με τα επιμέρους δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ για τον Οκτώβριο, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους καταγράφηκαν:
- Αύξηση 6,8% στα ενοίκια κατοικιών.
- Αύξηση 17,9% στο ηλεκτρικό ρεύμα.
- Αύξηση 37,5% στο πετρέλαιο θέρμανσης.
- Αύξηση 80% στο φυσικό αέριο.
Η επίδραση των ενεργειακών ανατιμήσεων αποτυπώνεται και στη συμβολή τους στον εθνικό δείκτη τιμών. Η κατηγορία της στέγασης πρόσθεσε συνολικά 2,2 ποσοστιαίες μονάδες, από τις οποίες οι 1,67 προήλθαν από το ηλεκτρικό ρεύμα και τα καύσιμα θέρμανσης.
Πρακτικά, περίπου το 76% της πληθωριστικής συμβολής της συγκεκριμένης κατηγορίας συνδέεται με την ενέργεια. Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών σε βασικές λειτουργίες της κατοικίας, όπως η θέρμανση και η ηλεκτροδότηση.
Ο δείκτης στέγασης της Eurostat καλύπτει ευρύ φάσμα εξόδων για τη χρήση και τη διατήρηση ενός σπιτιού. Περιλαμβάνει τα καταβαλλόμενα ενοίκια, τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και ύδρευσης, καθώς και την αγορά καυσίμων θέρμανσης.
Συνυπολογίζονται επίσης οι χρεώσεις αποχέτευσης και αποκομιδής απορριμμάτων, μαζί με τις δαπάνες συντήρησης και μικρών επισκευών. Οι τιμές αγοράς ακινήτων παρακολουθούνται μέσω διαφορετικού δείκτη και βρίσκονται εκτός της αύξησης 14,2% που καταγράφεται για τον Οκτώβριο.
Επιτάχυνση των ανατιμήσεων και ευρωπαϊκή πρωτιά στην επιβάρυνση
Η εξέλιξη του δείκτη στο τελευταίο δωδεκάμηνο αποκαλύπτει τη σταδιακή ενίσχυση των πιέσεων. Τον Οκτώβριο του 2025, η ετήσια αύξηση ήταν 2,4%, ενώ τον επόμενο μήνα έφτασε στο 4,7%. Τον Ιανουάριο του 2026 καταγράφηκε προσωρινή επιβράδυνση στο 3,4%.
Η απότομη αλλαγή σημειώθηκε την άνοιξη. Από 6,3% τον Μάρτιο, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης ανήλθε στο 13,4% τον Απρίλιο, αποτυπώνοντας τη σημαντική επιτάχυνση των ανατιμήσεων μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Τον Ιούλιο ακολούθησε αποκλιμάκωση στο 8,8%, η οποία αποδείχθηκε προσωρινή. Τον Σεπτέμβριο η ετήσια μεταβολή ανέβηκε στο 13,8% και τον Οκτώβριο έφτασε στο 14,2%, το υψηλότερο επίπεδο του εξεταζόμενου δωδεκαμήνου.
Παράλληλα, από τον Ιούλιο έως τον Οκτώβριο οι τιμές της κατηγορίας αυξήθηκαν συνολικά κατά 3,3%. Η μεταβολή αυτή αφορά τη συσσωρευμένη άνοδο στο συγκεκριμένο τρίμηνο και προστίθεται στην εικόνα διαρκούς πίεσης που προκύπτει από τις ετήσιες συγκρίσεις.
Οι νέες ανατιμήσεις πλήττουν έναν πληθυσμό που ήδη αντιμετωπίζει δυσανάλογο κόστος κατοικίας. Η έρευνα της Eurostat για τις συνθήκες διαβίωσης δείχνει ότι το 2025 το 26,4% των κατοίκων της Ελλάδας ζούσε σε νοικοκυριά τα οποία διέθεταν περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στεγαστικές ανάγκες.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το αντίστοιχο ποσοστό περιοριζόταν στο 7,7%. Η ελληνική επίδοση ήταν η υψηλότερη μεταξύ των κρατών-μελών και υπερέβαινε το τριπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Τα δεδομένα αναδεικνύουν το μέγεθος της απόστασης που χωρίζει την Ελλάδα από την υπόλοιπη ΕΕ στην οικονομική δυνατότητα κάλυψης των στεγαστικών αναγκών. Για περισσότερους από έναν στους τέσσερις κατοίκους, η κατοικία απορροφά ήδη πάνω από τέσσερα στα δέκα ευρώ του διαθέσιμου εισοδήματος.
Ο συνδυασμός ακριβότερης ενέργειας και αυξανόμενων ενοικίων εντείνει την ευθύνη της κυβέρνησης για αποτελεσματική αντιμετώπιση της στεγαστικής πίεσης. Οι επιδόσεις αυτές αποτελούν συγκεκριμένο μέτρο αξιολόγησης της πολιτικής της: η καθημερινή δυνατότητα πληρωμής του ενοικίου, του ρεύματος και της θέρμανσης καθορίζει την πραγματική αντοχή των νοικοκυριών.
Πιο Δημοφιλή
Πιο Πρόσφατα
Κιτ 72 ωρών: Άνοδος έως 535% στις αγορές εξοπλισμού έκτακτης ανάγκης