Ενίσχυση ευρωτουρκικής συνεργασίας σε πολλούς τομείς

Στην Άγκυρα πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιουνίου 2026 μια κρίσιμης σημασίας συνάντηση μεταξύ του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Κάγια Κάλας. Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης οι επίτροποι Μάρτα Κος και Μάγκνους Μπρούνερ, με το αποτέλεσμα να είναι η έκδοση μιας κοινής ανακοίνωσης που χαρτογραφεί το μέλλον των ευρωτουρκικών σχέσεων. Η ανακοίνωση αυτή υπογραμμίζει τη στρατηγική διάσταση της συνεργασίας σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην ευρύτερη περιοχή επιβάλλουν στενότερο συντονισμό.

Στρατηγικό πλαίσιο και γεωπολιτικές προκλήσεις

Η κοινή ανακοίνωση αποτελεί έναν οδικό χάρτη για την αναθέρμανση των σχέσεων, αναγνωρίζοντας το καθεστώς της Τουρκίας ως υποψήφιας προς ένταξη χώρας και τη στρατηγική αξία της συνεργασίας για την περιφερειακή σταθερότητα και την οικονομική ανθεκτικότητα. Οι δύο πλευρές εξέτασαν διεξοδικά ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, όπως η οικονομική και εμπορική συνεργασία, η συνδεσιμότητα, η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, η ασφάλεια, καθώς και οι κοινές προκλήσεις στην εξωτερική πολιτική. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην επανεπιβεβαίωση της κοινής αποφασιστικότητας για την προώθηση μέτρων που θα ενισχύσουν τη συνεργασία, με παράλληλη έμφαση στη σημασία των σχέσεων καλής γειτονίας και της περιφερειακής σταθερότητας.

Κυπριακό και διαδικασία διεύρυνσης

Στο κείμενο της ανακοίνωσης περιλαμβάνονται αναφορές στο Κυπριακό ζήτημα, με τις δύο πλευρές να εκφράζουν την υποστήριξή τους στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την εξεύρεση λύσης. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης, τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης του κράτους δικαίου, της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της διασφάλισης υψηλών δημοκρατικών προτύπων, θέτοντας σαφείς προϋποθέσεις για την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Διεθνείς κρίσεις και συντονισμός

Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε στον συντονισμό των δύο πλευρών απέναντι στις διεθνείς κρίσεις. Αντηλλάγησαν απόψεις για την κατάσταση στην Ουκρανία, τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τον Νότιο Καύκασο. Οι δύο πλευρές επανέλαβαν το κοινό τους ενδιαφέρον και την ευθύνη να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις μέσω ενισχυμένης διαβούλευσης, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή τους στην πολυμέρεια και σε μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες. Ειδικότερα, συμφώνησαν ότι η ΕΕ και η Τουρκία συμμερίζονται τη δέσμευση για την υπεράσπιση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, υποστηρίζοντας μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη βάσει του διεθνούς δικαίου. Στον Νότιο Καύκασο, συμφώνησαν να συντονίσουν τις προσπάθειές τους για να συμβάλουν στην ειρήνη και την ευημερία, ενισχύοντας τη συνδεσιμότητα και τους εμπορικούς δεσμούς, ενώ υπογράμμισαν τη σημασία της ενίσχυσης του διαλόγου στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας, συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ.

Οικονομία, τελωνειακή ένωση και ενέργεια

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην οικονομική συνεργασία. Οι δύο πλευρές επανεπιβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν τις προσπάθειες για τη βελτίωση της εφαρμογής της Τελωνειακής Ένωσης, δημιουργώντας παράλληλα τις προϋποθέσεις για τον εκσυγχρονισμό της. Υπογράμμισαν τη σημασία μιας συμπεριληπτικής προσέγγισης στη βιομηχανική πολιτική για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ασφάλειας. Παράλληλα, συμφώνησαν ότι η ενδεχόμενη συμμετοχή της Τουρκίας στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA) θα ήταν επωφελής. Στον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών, υπογραμμίστηκε η σημασία της συνεργασίας στο πλαίσιο της περιφερειακής ατζέντας συνδεσιμότητας, ενώ εκφράστηκε ικανοποίηση για τη σταδιακή επανέναρξη των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Τουρκία.

Μετανάστευση και θεωρήσεις

Οι συνομιλίες κάλυψαν επίσης ζητήματα μεταναστευτικής πολιτικής. Εξετάστηκε η πορεία του Διαλόγου για την Απελευθέρωση των Θεωρήσεων και ανταλλάχθηκαν απόψεις για τις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων θεώρησης για Τούρκους πολίτες. Οι δύο πλευρές αναγνώρισαν ότι η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση ενδέχεται να επηρεάσει τις μετακινήσεις πληθυσμών και εξέφρασαν την αποφασιστικότητά τους να συνεργαστούν για την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων, μέσω της ενίσχυσης της συνεργασίας στη διαχείριση των συνόρων και στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών.

Επόμενα βήματα

Τέλος, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συναντηθούν εκ νέου και να προγραμματίσουν νέους γύρους διαλόγων υψηλού επιπέδου, κατά προτίμηση πριν από το τέλος του 2026. Οι διάλογοι αυτοί θα επικεντρωθούν σε τομείς όπως η οικονομία, το εμπόριο, η μετανάστευση, η ασφάλεια, η υγεία, η επιστήμη και καινοτομία, καθώς και η γεωργία, επιβεβαιώνοντας τη βούληση για μια συνεχή και ουσιαστική θεσμική συνεργασία.