Ένταξη HERON και COPE-Nano στο ΕΣΠΑ με 30 εκατ. ευρώ

Σε μια κίνηση που αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την ερευνητική και καινοτομική δυναμική της χώρας, προχώρησε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού, Νίκου Παπαθανάση, εντάσσονται επίσημα για χρηματοδότηση δύο εμβληματικά έργα στο Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» του ΕΣΠΑ 2021-2027. Η ένταξη αυτή αφορά τις προτάσεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της πρόσκλησης για την εθνική συγχρηματοδότηση έργων της ευρωπαϊκής δράσης Teaming, η οποία εστιάζει στη διάδοση της αριστείας και την ευρύτερη συμμετοχή.

Τα δύο έργα που λαμβάνουν το πράσινο φως για τη συμπληρωματική τους χρηματοδότηση φέρουν τα ακρωνύμια HERON και COPE-Nano. Και τα δύο έχουν ήδη εξασφαλίσει την έγκριση τους στο πλαίσιο της δράσης «Teaming for Excellence» του ευρωπαϊκού προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», ενώ τώρα ενισχύονται περαιτέρω από εθνικούς πόρους. Ο συνολικός προϋπολογισμός που εγκρίνεται για τη δράση ανέρχεται σε 30 εκατομμύρια ευρώ, με 15 εκατομμύρια ευρώ να κατανέμονται σε κάθε έργο. Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και από εθνική συμμετοχή, διασφαλίζοντας την ομαλή υλοποίηση των φιλόδοξων στόχων τους.

Το έργο HERON: Ρομποτική και Τεχνητή Νοημοσύνη

Το έργο HERON φιλοδοξεί να δημιουργήσει το πρώτο Κέντρο Αριστείας Ρομποτικής στην Ελλάδα, έναν κόμβο που θα προωθήσει την ανάπτυξη της ρομποτικής στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και της βιομηχανικής καινοτομίας. Τον συντονισμό του έργου έχει αναλάβει το ΕΚ ΑΘΗΝΑ, με την πολύτιμη υποστήριξη δύο κορυφαίων ευρωπαϊκών ιδρυμάτων: του Ιταλικού Ινστιτούτου Τεχνολογίας (IIT) και του Τεχνολογικού Ινστιτούτου Καρλσρούης (KIT). Το HERON θα επικεντρωθεί σε τρεις βασικούς ερευνητικούς πυλώνες διεθνούς επιπέδου. Ο πρώτος αφορά τη ρομποτική για ασφάλεια και διάσωση, ο δεύτερος τη ρομποτική εξωτερικού πεδίου με εφαρμογές σε γεωργία, ναυτιλία, εφοδιαστική και διάστημα, και ο τρίτος τη ρομποτική υγείας και την κοινωνική ρομποτική. Παράλληλα, θα δημιουργηθούν υπερσύγχρονες εργαστηριακές υποδομές και ένας χώρος Makerspace, όπου θα αναπτύσσονται και θα δοκιμάζονται νέα ρομποτικά και μηχανοτρονικά συστήματα. Μέσω της συνεργασίας με το ελληνικό οικοσύστημα ρομποτικής και τη βιομηχανία, το HERON στοχεύει να καταστεί ένα βιώσιμο Κέντρο Αριστείας, αποφέροντας πολλαπλά οφέλη για την εθνική οικονομία και την κοινωνία ευρύτερα.

Το έργο COPE-Nano: Νανοτεχνολογία και Εκτυπωμένα Ηλεκτρονικά

Από την άλλη πλευρά, το έργο COPE-Nano επικεντρώνεται στη δημιουργία ενός νέου, αυτόνομου και βιώσιμου Κέντρου Αριστείας στους τομείς των Οργανικών και Εκτυπωμένων Ηλεκτρονικών (FPEs) και των Νανοτεχνολογιών. Το έργο αυτό αξιοποιεί τη διεθνή αναγνώριση του Εργαστηρίου Νανοτεχνολογίας LTFN του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), το οποίο και συντονίζει την προσπάθεια. Ο δικαιούχος της πράξης είναι ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας του ΑΠΘ, ενώ το έργο υποστηρίζεται από δύο πανεπιστήμια παγκόσμιας εμβέλειας: το Πανεπιστήμιο του Μπορντό (UBx) και το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ (CAM). Το COPE-Nano έχει ως φιλοδοξία να ηγηθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην έρευνα στους ταχέως αναπτυσσόμενους τομείς των FPEs και της Νανοτεχνολογίας. Οι εφαρμογές αυτών των τεχνολογιών είναι πολυδιάστατες και περιλαμβάνουν τα Προηγμένα Υλικά, την Ενέργεια, την Ηλεκτρονική, την Πληροφορική, τη Νανοϊατρική και την Αγροδιατροφή. Το έργο δεν στοχεύει μόνο στην προσφορά προστιθέμενης αξίας στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, αλλά και στην ενίσχυση της ερευνητικής και καινοτομικής αριστείας της Ελλάδας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αξίζει να υπενθυμιστεί ότι η δράση «Teaming for Excellence», η οποία εντάσσεται στο υποπρόγραμμα «Spreading Excellence & Widening Participation» του «Ορίζοντα Ευρώπη», έχει ως κεντρικό στόχο τη δημιουργία ή την αναβάθμιση Κέντρων Αριστείας σε χώρες διεύρυνσης. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της στρατηγικής συνεργασίας με κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα από άλλα κράτη-μέλη ή συνδεδεμένες χώρες του προγράμματος. Τα νέα Κέντρα Αριστείας αναμένεται να λειτουργήσουν ως πρότυπα για την ευρύτερη μεταρρύθμιση των συστημάτων Έρευνας και Καινοτομίας στις χώρες διεύρυνσης. Πρόκειται για έργα μεγάλης εμβέλειας, που παρέχουν στους φορείς τη δυνατότητα να αναβαθμίσουν τις υποδομές τους και να προσελκύσουν υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από ένα σταθερό πλαίσιο μακροχρόνιας συνεργασίας με διεθνούς φήμης ιδρύματα, τα οποία λειτουργούν ως προηγμένοι εταίροι στη δράση Teaming.

Η σημασία αυτών των έργων για την εθνική στρατηγική είναι πολλαπλή. Με δεδομένη τη συγχρηματοδότηση έως και 50% από το Πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», τα έργα αυτά συμβάλλουν καθοριστικά στον κεντρικό στόχο της χώρας για αύξηση των δαπανών σε έρευνα και καινοτομία. Παράλληλα, ενισχύουν την αριστεία του εθνικού οικοσυστήματος Έρευνας και Καινοτομίας. Η εθνική πρόσκληση, μέσω της συμπληρωματικής χρηματοδότησης από το Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα», αποτελεί ουσιαστικά την απαραίτητη προϋπόθεση για τη συμμετοχή αυτών των έργων στην ευρωπαϊκή δράση, διασφαλίζοντας την ομαλή και πλήρη υλοποίησή τους. Η διάρκεια υλοποίησης των πράξεων ορίζεται βάσει των Συμφωνιών Χρηματοδότησης (Grant Agreements) με τον ευρωπαϊκό φορέα, με καταληκτική ημερομηνία που δεν υπερβαίνει την 31η Δεκεμβρίου 2030.