ΕΟΠΥΥ: Σαρωτικοί έλεγχοι από Ζαμάνη σε συνταγές, εξετάσεις και κλινικές

Σε καθεστώς εντατικών ελέγχων επιχειρεί να θέσει τον ΕΟΠΥΥ ο νέος προσωρινός διοικητής του Οργανισμού, Θανάσης Ζαμάνης, ο οποίος αναλαμβάνει επισήμως σήμερα τα καθήκοντά του μετά τη δημοσίευση του ΦΕΚ διορισμού του. Η τελετή παράδοσης - παραλαβής πραγματοποιείται παρουσία του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, σε μια περίοδο κατά την οποία ο μεγαλύτερος ασφαλιστικός οργανισμός της χώρας βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο για τις δαπάνες, τις υπερχρεώσεις και την ανεπάρκεια ελέγχων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο νέος διοικητής προτίθεται να εστιάσει άμεσα σε ελέγχους που αφορούν τη συνταγογράφηση φαρμάκων, τα παραπεμπτικά για διαγνωστικές εξετάσεις, την τήρηση των θεραπευτικών πρωτοκόλλων, καθώς και τις χρεώσεις ιδιωτών παρόχων προς τον ΕΟΠΥΥ. Το ζητούμενο είναι να περιοριστούν οι δαπάνες που τα τελευταία χρόνια έχουν διογκωθεί, δημιουργώντας σοβαρές πιέσεις σε γιατρούς, διαγνωστικά εργαστήρια, κέντρα και ιδιωτικές κλινικές μέσω του μηχανισμού των υποχρεωτικών επιστροφών, του γνωστού clawback.

Η νέα κατεύθυνση δεν αποτελεί απλή διοικητική προτεραιότητα. Συνδέεται άμεσα με την πολιτική πίεση που έχει δεχθεί το υπουργείο Υγείας από τους συνεργαζόμενους φορείς, οι οποίοι εδώ και χρόνια καταγγέλλουν ότι τα «κουρέματα» στα εισοδήματά τους μετατρέπουν τη συνεργασία με τον ΕΟΠΥΥ σε οικονομική ασφυξία. Το πρόβλημα, όπως περιγράφεται από τον κλάδο, δεν αφορά μόνο το ύψος των δαπανών, αλλά και το γεγονός ότι η Πολιτεία αποτυγχάνει να ελέγξει έγκαιρα και ουσιαστικά τις πραγματικές αιτίες της υπέρβασης.

Οδηγίες Γεωργιάδη και πίεση από τους εργαστηριακούς γιατρούς

Σχετικές οδηγίες προς τη νέα διοίκηση φέρεται να έχει δώσει και ο Άδωνις Γεωργιάδης, καθώς οι διαμαρτυρίες προς την ηγεσία του υπουργείου Υγείας για το clawback είναι συνεχείς. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαστηριακών Ιατρών άσκησε σκληρή κριτική στην απερχόμενη διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ, Θεανώ Καρποδίνη, κάνοντας λόγο για ανεπάρκεια ελέγχων που οδήγησε, όπως υποστηρίζει, στον οικονομικό στραγγαλισμό των εργαστηριακών γιατρών.

Το θεσμικό κενό στους ελέγχους έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα προηγούμενα χρόνια καταργήθηκε η ΥΠΕΔΥΦΚΑ, ο ανεξάρτητος φορέας που είχε την ευθύνη ελέγχων στον ΕΟΠΥΥ, και στη θέση της δημιουργήθηκε ένα μικρό τμήμα, το οποίο καλείται να ελέγχει δραστηριότητες σε όλη τη χώρα και σε όλο το φάσμα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η επιλογή αυτή άφησε τον Οργανισμό με περιορισμένη ελεγκτική δυνατότητα, την ώρα που διαχειρίζεται πάνω από 8,5 δισ. ευρώ των ασφαλισμένων.

Η πραγματικότητα αυτή εκθέτει διαχρονικά την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας. Ο ΕΟΠΥΥ καλείται να χρηματοδοτεί φάρμακα, εξετάσεις, νοσηλείες και υπηρεσίες υγείας για εκατομμύρια ασφαλισμένους, όμως η ελεγκτική του θωράκιση εμφανίζεται δυσανάλογα αδύναμη μπροστά στον όγκο των συναλλαγών και των απαιτήσεων που υποβάλλονται προς αποζημίωση.

Στο μικροσκόπιο συνταγογράφηση, παραπεμπτικά και κλινικές

Ο Θανάσης Ζαμάνης σκοπεύει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, να βάλει στο μικροσκόπιο τη συνταγογράφηση φαρμάκων, ελέγχοντας αν εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα. Αντίστοιχοι έλεγχοι αναμένονται και στα παραπεμπτικά για διαγνωστικές εξετάσεις, τόσο ως προς τη νομιμότητα της έκδοσής τους όσο και ως προς την πραγματική εκτέλεσή τους.

Το ζήτημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς έχουν καταγραφεί περιπτώσεις χρέωσης ακριβών απεικονιστικών εξετάσεων που εμφανίζονται στα χαρτιά, ενώ στην πράξη δεν πραγματοποιούνται σε ασθενείς. Παρά ταύτα, ο ΕΟΠΥΥ καλείται να τις αποζημιώσει, επιβαρύνοντας τον προϋπολογισμό του και τροφοδοτώντας στη συνέχεια νέες υπερβάσεις, οι οποίες μετακυλίονται στους παρόχους μέσω clawback.

Από αυστηρό έλεγχο αναμένεται να περάσουν και οι χρεώσεις των ιδιωτικών κλινικών, προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχουν υπερχρεώσεις προς τον ΕΟΠΥΥ και παράλληλη οικονομική επιβάρυνση των ασφαλισμένων που νοσηλεύονται. Το πεδίο αυτό θεωρείται ιδιαιτέρως ευαίσθητο, καθώς αφορά τόσο τα δημόσια χρήματα όσο και την άμεση τσέπη των πολιτών σε μια περίοδο αυξημένου κόστους υγείας.

Παραμένει αβέβαιο αν η νέα προσωρινή διοίκηση θα προλάβει να υλοποιήσει τον σχεδιασμό της πριν από τις εκλογές. Η επανενεργοποίηση ενός τόσο μεγάλου Οργανισμού απαιτεί χρόνο, προσωπικό, τεχνική υποστήριξη και πολιτική βούληση. Ο Θανάσης Ζαμάνης θα παραμείνει στη θέση του μέχρι την επίσημη προκήρυξη της θέσης μέσω ΑΣΕΠ, όπως προβλέπει ο νόμος Κεραμέως, διαδικασία που εκτιμάται ότι θα δρομολογηθεί μετά τις εκλογές από τη νέα κυβέρνηση.

Η υπόθεση του ΕΟΠΥΥ αναδεικνύει το βαθύτερο πρόβλημα της δημόσιας διαχείρισης στην υγεία: ένας οργανισμός που διαχειρίζεται δισεκατομμύρια ευρώ λειτουργεί για χρόνια με περιορισμένους μηχανισμούς ελέγχου, ενώ το κόστος της αδυναμίας μεταφέρεται σε παρόχους, γιατρούς και ασφαλισμένους. Οι εξαγγελίες για ελέγχους θα κριθούν από το αν θα οδηγήσουν σε πραγματική διαφάνεια ή θα μείνουν ακόμη μία διοικητική διακήρυξη χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.