Εορτολόγιο 24 Αυγούστου: Κοσμάς Αιτωλός, Ευτυχία

Σήμερα, Δευτέρα 24 Αυγούστου, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού και του Αγίου Ευτυχούς Ιερομάρτυρος. Σύμφωνα με το εορτολόγιο, τα ονόματα που γιορτάζουν είναι τα εξής: Αιτωλία, Ευτυχία, Ευτυχούλα, Ευτυχίτσα, Έφη, Ευτύχιος και Ευτύχης.

Ο βίος του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού

Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός γεννήθηκε το 1714 στο Μεγάλο Δέντρο της Αιτωλίας, με το βαφτιστικό όνομα Κώνστας. Οι γονείς του ήταν θεοσεβούμενοι και φρόντισαν να λάβει τα πρώτα γράμματα στο ιεροδιδασκαλείο του Γεράσιμου Λύτσικα στη Σιγδίτσα Φωκίδας. Στη συνέχεια, παρακολούθησε μαθήματα στη Μονή της Αγίας Παρασκευής στα Βραγγιανά των Αγράφων, όπου διδάχθηκε τα πρώτα στοιχεία της θρησκευτικής και κλασικής παιδείας.

Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, εργάστηκε ως δάσκαλος στην περιοχή της Ναυπακτίας. Όταν ιδρύθηκε η Αθωνιάδα Σχολή στο Άγιο Όρος, υπήρξε από τους πρώτους σπουδαστές της. Εκεί παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας με δασκάλους τον Παναγιώτη Παλαμά, τον Ευγένιο Βούλγαρη και τον Νικόλαο Τζαρτζούλη, ενώ μελέτησε σε βάθος την Αγία Γραφή και τα έργα των Πατέρων της Εκκλησίας. Το 1759 εκάρη μοναχός στη Μονή του Αγίου Φιλοθέου, λαμβάνοντας το όνομα Κοσμάς, και λίγο αργότερα χειροτονήθηκε ιερέας.

Το 1760, με προτροπή του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Σωφρονίου Β', ο οποίος αναγνώρισε τις αρετές και τη δυναμική του προσωπικότητα, ξεκίνησε το ιεραποστολικό του έργο στο υπόδουλο έθνος. Το έργο αυτό συνεχίστηκε αδιάλειπτα για είκοσι χρόνια, καλύπτοντας τέσσερις μεγάλες περιοδείες από την Κωνσταντινούπολη έως την Πελοπόννησο και από τα νησιά του Αιγαίου έως την Αλβανία. Ο Άγιος κήρυττε σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ενισχύοντας το φρόνημα των υπόδουλων Ελλήνων κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Όπου περνούσε, πλήθη πιστών συγκεντρώνονταν για να τον ακούσουν. Ο φλογερός ιεροκήρυκας προέτρεπε την ίδρυση σχολείων και εκκλησιών, θεωρώντας το σχολείο θεμέλιο για τη θρησκευτική και ηθική αναγέννηση των Ελλήνων. Χαρακτηριστική είναι η φράση του: «Καλύτερον, αδελφέ μου, να έχης ελληνικόν σχολείον εις την χώραν σου, παρά να έχεις βρύσες και ποτάμια». Κατέκρινε όσους Έλληνες μιλούσαν βλάχικα ή αρβανίτικα, προτρέποντάς τους να μαθαίνουν στα παιδιά τους τα ελληνικά, γιατί «και η εκκλησία μας είναι εις την Ελληνικήν». Από επιστολή του προς τον αδελφό του Χρύσανθο, γνωρίζουμε ότι ίδρυσε 10 ελληνικά σχολεία αρχαίας ελληνικής διαλέκτου και 200 δημοτικά σχολεία.

Το κήρυγμά του προκάλεσε την οργή των Εβραίων της Ηπείρου, οι οποίοι τον διέβαλαν ως όργανο των Ρώσων και υποκινητή επανάστασης κατά του οθωμανικού κράτους. Έτσι, ενώ κήρυττε στο χωριό Κολικόντασι του Βερατίου (σημερινό Μπεράτι Αλβανίας), συνελήφθη στις 23 Αυγούστου 1779 με εντολή του τοπικού ηγεμόνα Κουρτ Πασά. Την επόμενη ημέρα, κρεμάστηκε από δέντρο στις όχθες του ποταμού Άψου, και το σώμα του ρίχτηκε στο ποτάμι. Ο εφημέριος του χωριού το ανέσυρε και το έθαψε.

Σημειώνεται ότι υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες εορτασμού για το όνομα Ευτύχιος. Επίσης, σήμερα ο ήλιος ανατέλλει στις 06:47 και δύει στις 20:08, ενώ η σελήνη βρίσκεται σε ηλικία 10 ημερών. Η επόμενη πανσέληνος αναμένεται την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026.