Επέκταση αγωγού πετρελαίου από Σαουδική Αραβία

Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις για την επέκταση της χωρητικότητας του αγωγού πετρελαίου που συνδέει την ανατολική με τη δυτική ακτή της χώρας, στην Ερυθρά Θάλασσα. Σύμφωνα με πέντε καλά ενημερωμένες πηγές, το σχέδιο αυτό αποσκοπεί στην ενίσχυση της μεταφοράς αργού πετρελαίου, επιτρέποντας τόσο στο βασίλειο όσο και σε γειτονικές χώρες να εξάγουν μεγαλύτερες ποσότητες χωρίς να εξαρτώνται από τα Στενά του Ορμούζ, μια στρατηγική θαλάσσια οδό που έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση λόγω των συνεχιζόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.

Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης, γνωστός και ως East-West pipeline, κατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 και έχει αποκτήσει κρίσιμη σημασία μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν τον Φεβρουάριο, που οδήγησε σε διακοπή της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ. Η υπάρχουσα υποδομή μπορεί να μεταφέρει έως και 7 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Από αυτά, περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια τροφοδοτούν διυλιστήρια στη δυτική ακτή, ενώ τα υπόλοιπα 5 εκατομμύρια προορίζονται για εξαγωγή, όπως δήλωσε τον Μάιο ο διευθύνων σύμβουλος της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Aramco.

Οι προκαταρκτικές συνομιλίες του βασιλείου με ορισμένους γείτονες επικεντρώνονται στην πιθανή αύξηση της χωρητικότητας του αγωγού κατά 1 έως 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν η προγραμματισμένη επέκταση από την Aramco θα περιλαμβάνει αναβαθμίσεις της υπάρχουσας υποδομής ή την κατασκευή ενός νέου αγωγού. Μία από τις πηγές ανέφερε ότι η αύξηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει έναν δεύτερο, μικρότερο αγωγό για τη μεταφορά πετρελαϊκών προϊόντων, γεγονός που θα διευρύνει τις δυνατότητες της περιοχής.

Το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, καθώς δεν διαθέτουν εναλλακτικές διαδρομές που να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Ο αγωγός του Ιράκ προς την Τουρκία, ο οποίος πλήττεται από συνεχείς διαμάχες και επαναλαμβανόμενες διακοπές λειτουργίας, λειτουργεί πολύ κάτω από την ονομαστική του χωρητικότητα. Ο διευθύνων σύμβουλος της Kuwait Petroleum Corporation, Σεΐχης Ναουάφ αλ-Σαμπάχ, δήλωσε στο Παγκόσμιο Φόρουμ Ενέργειας του Atlantic Council τον περασμένο μήνα: "Βρισκόμαστε σε συζητήσεις με τους αδελφούς μας στη Σαουδική Αραβία και στα Εμιράτα, προκειμένου να εξετάσουμε πώς θα επεκταθεί το σύστημα αγωγών που διαθέτουν, ώστε να μπορεί να μεταφέρει τα βαρέλια του Κουβέιτ".

Η επέκταση, σύμφωνα με δύο πηγές, θα μπορούσε να ανέλθει σε 1 έως 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ενώ εξετάζεται και η μεταφορά διυλισμένων προϊόντων. Ωστόσο, το έργο θα απαιτήσει χρόνια υλοποίησης, θα κοστίσει δισεκατομμύρια δολάρια και θα χρειαστεί αλλαγές στον μηχανισμό τιμολόγησης του σαουδικού αργού, όπως ανέφερε μια άλλη πηγή.

Ο αποκλεισμός των Στενών από το Ιράν είχε δραματικές συνέπειες, αναγκάζοντας τους παραγωγούς του Κόλπου να περιορίσουν την παραγωγή τους κατά 12 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, με αποτέλεσμα οι τιμές του πετρελαίου να εκτοξευθούν. Οι ροές έχουν επανέλθει μερικώς μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν τον περασμένο μήνα, αλλά παραμένουν κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Η παραγωγή του Ιράκ κατέρρευσε από 4,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε λιγότερο από 1,5 εκατομμύρια βαρέλια τον Μάιο, το Κουβέιτ κήρυξε ανωτέρα βία τον Μάρτιο, ενώ το διυλιστήριο Sitra του Μπαχρέιν χτυπήθηκε επανειλημμένα από ιρανικούς πυραύλους.

Ο Ζαΐντ Μπελμπάγκι της Hardcastle Advisory σημείωσε: "Οι πρόσφατες συζητήσεις για νέους διαδρόμους αγωγών στους οποίους συμμετέχουν η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και το Κατάρ αντανακλούν μια ευρύτερη στρατηγική πραγματικότητα. Η σύγκρουση έχει εστιάσει την προσοχή της περιοχής στους κινδύνους της αποκλειστικής εξάρτησης από το Ορμούζ". Το Κατάρ, το οποίο εξάγει κυρίως υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), αντιμετωπίζει μεγαλύτερα τεχνικά εμπόδια και εξετάζει διάφορες πιθανές εναλλακτικές λύσεις, συμπεριλαμβανομένης της διαδρομής μέσω της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με τρεις πηγές.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ολοκληρώσει το 50% ενός νέου αγωγού για την παράκαμψη του Ορμούζ, ο οποίος θα διπλασιάσει τη δυναμικότητα μεταφοράς αργού προς τη Φουτζάιρα όταν τεθεί σε λειτουργία το επόμενο έτος. Ο υφιστάμενος αγωγός του Αμπού Ντάμπι μεταφέρει ήδη έως και 1,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Μια επέκταση από τη Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με πηγή του κλάδου, "υποδηλώνει ότι μετά τον πόλεμο, η επόμενη φάση της αντιπαλότητας μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ θα μπορούσε να είναι μια κούρσα για την πρωτιά στην παραγωγή πετρελαίου και, κατά συνέπεια, για τη μείωση των τιμών".