Επένδυση 700 εκατ. σε άνθρακα από Τραμπ

Ο πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε σε μια σημαντική ανακοίνωση την Πέμπτη, αποκαλύπτοντας ένα επενδυτικό σχέδιο ύψους 700 εκατομμυρίων δολαρίων που στοχεύει στην αναζωογόνηση της αμερικανικής βιομηχανίας άνθρακα. Η κίνηση αυτή, η οποία περιλαμβάνει τη διατήρηση υφιστάμενων ορυχείων σε λειτουργία και την ανέγερση δύο νέων ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών που θα λειτουργούν με καύση άνθρακα, έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την πλευρά των Δημοκρατικών.

Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης Τύπου, ο Τραμπ υπογράμμισε ότι οι πολιτείες που φιλοξενούν αυτές τις εγκαταστάσεις, συγκεκριμένα 14 εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής και 42 ορυχεία, τον είχαν στηρίξει μαζικά στις προεδρικές εκλογές του 2024. "Η ενέργειά μας θα επιτρέψει σε αυτές τις υποδομές να επενδύσουν και να εκσυγχρονιστούν", ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι αυτό "θα παρατείνει τη διάρκεια ζωής τους κατά δεκαετίες, θα ενισχύσει την αξιοπιστία του δικτύου ηλεκτροδότησης και, το σημαντικότερο, θα διατηρήσει τις τιμές του ηλεκτρισμού σε πολύ χαμηλά επίπεδα".

Επιπλέον, το εν λόγω ποσό θα χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή ενός μεγάλου τερματικού σταθμού εξαγωγής άνθρακα στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας, όπως διευκρίνισε ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παραγωγή άνθρακα στις ΗΠΑ είχε υποδιπλασιαστεί από το 2005, όταν και είχε φτάσει στο αποκορύφωμά της, έως το 2020. Παρότι έφτασε σε χαμηλό επίπεδο το 2024, κατέγραψε εντυπωσιακή άνοδο το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφόρησης για την ενέργεια, με την τάση αυτή να επιταχύνεται ελαφρώς κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2026.

Σύμφωνα με έκθεση του παρατηρητηρίου Global Energy Monitor, οι ΗΠΑ αποτελούν τη μοναδική μεγάλη οικονομία που αύξησε αισθητά την κατανάλωση άνθρακα το 2025. Μέχρι πρότινος, η επιβράδυνση της χρήσης άνθρακα στη χώρα συνδεόταν κυρίως με την απώλεια ανταγωνιστικότητας έναντι άλλων χωρών, όπως η Κίνα, καθώς και με τις αυξανόμενες περιβαλλοντικές ανησυχίες. Η καύση άνθρακα παραμένει μία από τις κύριες αιτίες εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, συμβάλλοντας καθοριστικά στην υπερθέρμανση του πλανήτη, και η σταδιακή εγκατάλειψή του θεωρείται κρίσιμη για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, ο Τραμπ αναφέρθηκε στον "όμορφο καθαρό άνθρακα", μια φράση που έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα στο παρελθόν. Αξιοσημείωτο είναι ότι περίπου το 9% της ενέργειας που καταναλώθηκε στις ΗΠΑ το 2025 προήλθε από την καύση άνθρακα, ποσοστό σχεδόν ίσο με εκείνο που προήλθε από ανανεώσιμες πηγές. Ο πρόεδρος διευκρίνισε ότι οι δύο νέες μονάδες θα κατασκευαστούν στη Δυτική Βιρτζίνια και στην Αλάσκα, με "τεχνολογία εντελώς νέα, πολύ καθαρή". Η τελευταία μονάδα που λειτουργεί με καύση άνθρακα στις ΗΠΑ είχε εγκαινιαστεί το 2013, το εργοστάσιο Sandy Creek Energy Center στο Τέξας.

Μια μελέτη που εκπονήθηκε από έξι πανεπιστήμια το 2023 εκτιμά ότι οι εκπομπές από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα προκάλεσαν τους θανάτους περίπου 460.000 ανθρώπων από το 1999 έως το 2000. Ο υπουργός Εσωτερικών, Νταγκ Μπέργκουμ, υπερασπίστηκε την απόφαση, δηλώνοντας ότι η προηγούμενη κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν "είχε φτάσει τόσο μακριά για να υποστηρίξει πηγές ηλεκτρισμού μαζικά επιδοτούμενες, με παροχή ακανόνιστη και τόσο εξαρτημένη από τις μετεωρολογικές συνθήκες που το δίκτυο ηλεκτροδότησης βρισκόταν σε κίνδυνο". "Κατανοείτε σε ποιο βαθμό είναι απόλυτα απαραίτητος ο άνθρακας. Είναι η ραχοκοκαλιά της αξιόπιστης, φθηνής και ασφαλούς αμερικανικής ενέργειας", πρόσθεσε.

Από την άλλη πλευρά, η συμμαχία κοινοβουλευτικών SEEC (Sustainable Energy & Environment Coalition), στην οποία συμμετέχουν περίπου εκατό Δημοκρατικοί της Βουλής των Αντιπροσώπων, καταδίκασε την κίνηση. Μέσω ανάρτησης στο X, τόνισαν ότι "το να χαρίζονται 700 εκατομμύρια δολάρια σε μια πηγή ενέργειας βρόμικη και αναποτελεσματική βάζει πρώτα τους ρυπαντές, σε βάρος των Αμερικανών". Η επένδυση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, από τις 28 Φεβρουαρίου, έχει οδηγήσει στο κλείσιμο του στενού του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας αρτηρίας στρατηγικής σημασίας από όπου διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και αερίου, προκαλώντας άνοδο των τιμών του μαύρου χρυσού κατά 50%.

Μια μελέτη της τράπεζας Lazard το 2025 κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το κόστος ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές είναι ήδη ανταγωνιστικό σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα, ακόμη και χωρίς κρατικές επιδοτήσεις. Παρά ταύτα, από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Τραμπ δίνει σαφή προτεραιότητα στα ορυκτά καύσιμα, σε βάρος των ανανεώσιμων πηγών, ειδικά της αιολικής ενέργειας, έχοντας αναστείλει την έκδοση νέων αδειών για μεγάλα αιολικά έργα.