Επιδότηση έως 95 εκατ. ευρώ στη βιομηχανία για το ενεργειακό κόστος

Τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχώρησαν σήμερα στην εξειδίκευση της νέας κρατικής παρέμβασης, ύψους έως 95 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο τη στήριξη της ελληνικής βιομηχανίας απέναντι στις αυξημένες τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας. Η πρωτοβουλία είχε προαναγγελθεί από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη κατά την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ την περασμένη Τρίτη, και πλέον λαμβάνει συγκεκριμένη μορφή μέσω της αξιοποίησης των διαθέσιμων ευρωπαϊκών εργαλείων κρατικών ενισχύσεων.

Η νέα άνοδος στις τιμές της ενέργειας δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο κόστος παραγωγής, με την κυβέρνηση να απαντά μέσω μιας στοχευμένης παρέμβασης που αποσκοπεί στη συγκράτηση των τιμών κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η ενίσχυση κατευθύνεται σε ελληνικές βιομηχανίες που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στις αυξήσεις του ηλεκτρικού ρεύματος, προστατεύοντας την ανταγωνιστικότητά τους και δημιουργώντας ανάχωμα ώστε το αυξημένο ενεργειακό κόστος να μη μετακυλιστεί στις τιμές των τελικών προϊόντων και, κατ' επέκταση, στον καταναλωτή.

Το ανώτατο δημοσιονομικό όριο της παρέμβασης ανέρχεται στα 95 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η οριστικοποίησή της τελεί υπό την απαραίτητη έγκριση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG COMP). Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η ελληνική πλευρά βρίσκεται ήδη σε προχωρημένες συζητήσεις με τις υπηρεσίες της Κομισιόν, προκειμένου να διασφαλιστεί η συμβατότητα του μέτρου με το ενωσιακό δίκαιο περί κρατικών ενισχύσεων.

Αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου CISAF

Η παρέμβαση βασίζεται στις δυνατότητες που παρέχει το Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF), το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την καθαρή βιομηχανία, το οποίο υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούνιο του 2025. Το εν λόγω πλαίσιο επιτρέπει στα κράτη-μέλη να στηρίζουν ενεργοβόρες βιομηχανίες ως προς το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς τους στο διεθνές περιβάλλον.

Ειδικότερα, το CISAF προβλέπει ενίσχυση που μπορεί να οδηγήσει σε μείωση έως και 50% της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας για ποσοστό έως 50% της επιλέξιμης κατανάλωσης. Παράλληλα, τίθεται ένα κατώτατο όριο, καθώς η τελική τιμή για την επιδοτούμενη κατανάλωση δεν μπορεί να υποχωρήσει κάτω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η στήριξη συνδέεται άρρηκτα με την ενεργειακή μετάβαση και τη μόνιμη ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας, καθώς προϋπόθεση για την αξιοποίηση του μέτρου αποτελεί η δέσμευση των δικαιούχων να κατευθύνουν τουλάχιστον το 50% της ενίσχυσης σε επενδύσεις που μειώνουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και το ενεργειακό κόστος. Τέτοιες επενδύσεις περιλαμβάνουν έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας και δράσεις ενεργειακής εξοικονόμησης.

Η λίστα των επιλέξιμων βιομηχανιών καθορίζεται στο Παράρτημα 1 των κατευθυντήριων γραμμών CEEAG (Climate, Energy and Environmental Aid Guidelines) και αφορά κλάδους που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στον διεθνή ανταγωνισμό και αντιμετωπίζουν σημαντικό κίνδυνο μετεγκατάστασης της παραγωγής τους εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρόσθετες δυνατότητες μέσω του METSAF

Τον Απρίλιο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε το Middle East Crisis Temporary State Aid Framework (METSAF), διευρύνοντας τις δυνατότητες στήριξης λόγω των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το νέο αυτό πλαίσιο επιτρέπει την αύξηση της έντασης της ενίσχυσης για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας από 50% έως και 70%, καθώς και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη σώρευση της ενίσχυσης με την αντιστάθμιση που λαμβάνουν οι βιομηχανίες για το έμμεσο κόστος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα αξιοποιεί συνδυαστικά τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία, προκειμένου η στήριξη να φτάσει στις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη ενεργειακή επιβάρυνση, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δημοσιονομική βιωσιμότητα του μέτρου.

Η παρέμβαση σε δύο φάσεις

Το μέτρο θα υλοποιηθεί σε δύο διακριτές φάσεις, ανάλογα με την περίοδο κατανάλωσης και την κατηγορία των δικαιούχων, ώστε να προσαρμοστεί στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς ενέργειας.

Πρώτη φάση - Από Ιανουάριο έως Ιούλιο 2026

Για την περίοδο από τον Ιανουάριο έως και τον Ιούλιο του 2026, μέσω του CISAF θα ενισχυθούν βιομηχανίες του Παραρτήματος 1 των CEEAG οι οποίες δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση για το κόστος διοξειδίου του άνθρακα και αντιμετωπίζουν σημαντικό κίνδυνο απώλειας ανταγωνιστικότητας. Η επιδότηση θα καλύπτει έως το 50% της επιλέξιμης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και θα μπορεί να οδηγεί σε μείωση έως 50% της τιμής, με κατώτατη τελική τιμή τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Δεύτερη φάση - Από Αύγουστο έως Δεκέμβριο 2026

Για την περίοδο από τον Αύγουστο έως και τον Δεκέμβριο του 2026, κατά την οποία παρατηρείται αύξηση της τιμής χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας, θα αξιοποιηθούν οι πρόσθετες δυνατότητες του METSAF. Η στήριξη επεκτείνεται για την περίοδο αυτή και σε επιχειρήσεις που λαμβάνουν ήδη αντιστάθμιση για το κόστος διοξειδίου του άνθρακα, ενώ η ένταση της ενίσχυσης θα μπορεί να οδηγεί σε μείωση έως 70%, με κατώτατη τιμή και πάλι τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η επιλέξιμη κατανάλωση για τη δεύτερη περίοδο θα αφορά:

• έως 50% της κατανάλωσης για τις βιομηχανίες που δεν δικαιούνται αντιστάθμιση διοξειδίου του άνθρακα,
• έως 25% της συνολικής κατανάλωσης για τις επιχειρήσεις που λαμβάνουν αντιστάθμιση, δηλαδή το 50% του 50% της επιλέξιμης κατανάλωσης.

Από το μέτρο εξαιρούνται οι εταιρείες διύλισης, καθώς οι έκτακτες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στην αγορά ενέργειας αντισταθμίζουν μέρος του αυξημένου ενεργειακού τους κόστους. Οι πληρωμές των ενισχύσεων θα ξεκινήσουν από το 2027 και θα αφορούν τις επιλέξιμες καταναλώσεις του 2026.

Στήριξη της παραγωγής και επένδυση στην επόμενη ημέρα

Η νέα παρέμβαση έρχεται να προστεθεί στα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους διοξειδίου του άνθρακα, η οποία αυξήθηκε κατά 75 εκατομμύρια ευρώ για 50 επιχειρήσεις, οι χαμηλότερες χρεώσεις για δίκτυα, ΥΚΩ και Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, καθώς και η μείωση κατά 50% της συνεισφοράς 23.000 επιχειρήσεων στις ΥΚΩ. Συνολικά, οι παρεμβάσεις αυτές προσεγγίζουν το μισό δισεκατομμύριο ευρώ.

Η ελληνική βιομηχανία αποτελεί κρίσιμο πυλώνα της παραγωγικής βάσης της χώρας, καθώς δημιουργεί επενδύσεις, εξαγωγές και θέσεις εργασίας, και βρίσκεται στον πυρήνα της προσπάθειας για ένα πιο παραγωγικό και ανταγωνιστικό οικονομικό μοντέλο. Η κυβέρνηση αξιοποιεί τα περιθώρια που δημιουργεί το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, με δημοσιονομική υπευθυνότητα και στοχευμένη στήριξη εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη.

Ταυτόχρονα, η στρατηγική κοιτάζει πέρα από τη σημερινή κρίση, συνδέοντας τη στήριξη με επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια, αποθήκευση και ενεργειακή αποδοτικότητα, ώστε η ελληνική βιομηχανία να μειώσει μόνιμα το ενεργειακό της κόστος και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της. Στόχος είναι να διατηρηθεί ισχυρή η παραγωγική βάση της χώρας και να δημιουργηθεί περισσότερος χώρος για νέες επενδύσεις, περισσότερες εξαγωγές και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Η στήριξη της βιομηχανίας συνιστά επένδυση στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.