Επιστροφή 800.000 εκτοπισμένων στον Λίβανο

Σημαντική εξέλιξη καταγράφεται στο μέτωπο της ανθρωπιστικής κρίσης στον Λίβανο, καθώς ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανακοίνωσε ότι περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι, οι οποίοι είχαν εκτοπιστεί εξαιτίας της πολεμικής σύρραξης μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, έχουν ήδη επιστρέψει στις εστίες τους. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα της σταδιακής αποκλιμάκωσης των εχθροπραξιών, που παρατηρείται από τον περασμένο Ιούνιο, και σηματοδοτεί μια νέα φάση για τη χώρα, η οποία προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές της.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Υπηρεσίας του ΟΗΕ για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA), έως τις 30 Ιουλίου, 821.077 άνθρωποι είχαν ξεκινήσει να επιστρέφουν στις ζώνες προέλευσής τους. Παρόλα αυτά, ο αριθμός των εκτοπισμένων που παραμένουν μακριά από τα σπίτια τους εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα υψηλός, αγγίζοντας τις 360.000. Από αυτούς, περίπου 26.000 φιλοξενούνται σε δημόσια κέντρα φιλοξενίας, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ανθρωπιστική βοήθεια και η στήριξη προς τους πληγέντες παραμένουν κρίσιμες.

Η ανακοίνωση αυτή του ΟΗΕ πραγματοποιήθηκε την περασμένη νύχτα, εν μέσω της διεξαγωγής της έβδομης συνόδου συνομιλιών στη Ρώμη, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών, ανάμεσα στον Λίβανο και το Ισραήλ. Οι συνομιλίες αυτές, που ξεκίνησαν με στόχο την εδραίωση της εκεχειρίας και την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων, αναμένεται να συνεχιστούν έως την Πέμπτη, με τις διπλωματικές προσπάθειες να εντείνονται για την εξεύρεση μόνιμης λύσης.

Το χρονικό της σύγκρουσης και οι ανθρώπινες απώλειες

Η φιλοϊρανική Χεζμπολάχ είχε σύρει τον Λίβανο σε μια νέα περιπέτεια τον περασμένο Μάρτιο, εξαπολύοντας ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ, σε μια κίνηση που παρουσιάστηκε ως ένδειξη αλληλεγγύης προς την Τεχεράνη. Η ισραηλινή πλευρά απάντησε με σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς και χερσαία εισβολή στον νότιο Λίβανο, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους περισσότεροι από 4.300 άνθρωποι, σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές. Στο αποκορύφωμα της κρίσης, ο αριθμός των εκτοπισμένων ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο, δημιουργώντας μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές καταστροφές στην περιοχή.

Η κατάσταση άρχισε να βελτιώνεται σταδιακά μετά την υπογραφή, τον Ιούνιο, ενός ιρανοαμερικανικού πρωτοκόλλου συμφωνίας για τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Το πρωτόκολλο αυτό περιλάμβανε την επιβολή κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο και τη σύναψη μιας συμφωνίας-πλαισίου ανάμεσα στη Βηρυτό και το Τελ Αβίβ, υπό την αιγίδα της Ουάσινγκτον. Ωστόσο, παρά την αποκλιμάκωση, ο Λίβανος εξακολουθεί να βιώνει μια τεταμένη ηρεμία, με σποραδικά ισραηλινά πλήγματα και πυρά πυροβολικού να σημειώνονται σε διάφορα σημεία.

Οι αναφορές για ανατινάξεις και καταστροφές σε χωριά του νότου παραμένουν συχνές, καθώς ισραηλινά στρατεύματα διατηρούν τον έλεγχο σε τμήματα του εδάφους. Η OCHA επισημαίνει, παράλληλα, ότι οι εκτεταμένες ζημιές στις υποδομές έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση σε πόσιμο νερό για περισσότερους από 700.000 ανθρώπους, με τους περισσότερους εξ αυτών να προέρχονται από τις νότιες περιοχές, που επλήγησαν περισσότερο από τις συγκρούσεις.

Η συμφωνία-πλαίσιο και οι αντιδράσεις της Χεζμπολάχ

Η συμφωνία-πλαίσιο, που συνήφθη στην Ουάσινγκτον, προβλέπει μια σειρά από κρίσιμα βήματα για τη σταθεροποίηση της περιοχής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ, η σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τον νότιο Λίβανο και η ανάπτυξη του λιβανικού στρατού στην περιοχή, ξεκινώντας από συγκεκριμένες «πιλοτικές ζώνες». Οι διατάξεις αυτές θεωρούνται κομβικής σημασίας για την αποκατάσταση της κυριαρχίας του λιβανικού κράτους και την αποτροπή μελλοντικών εντάσεων.

Ωστόσο, το σιιτικό κίνημα της Χεζμπολάχ έχει απορρίψει κατηγορηματικά τη συμφωνία, αρνούμενο να καταθέσει τα όπλα του. Ο ηγέτης του κινήματος, Ναΐμ Κάσεμ, εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά των απευθείας διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών, υποστηρίζοντας ότι αυτές δεν θα φέρουν στον Λίβανο «παρά ντροπή, ταπείνωση και διαδοχικές παραχωρήσεις». Οι δηλώσεις αυτές, που έγιναν την Τρίτη, αναδεικνύουν το βαθύ πολιτικό χάσμα και τις προκλήσεις που παραμένουν για την επίτευξη μιας βιώσιμης ειρήνης στην περιοχή, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.