Επιταχυνόμενες αποσβέσεις για βιομηχανικές επενδύσεις

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή οικονομία, όπου η βιομηχανία επανατοποθετείται ως πυλώνας ανθεκτικότητας και στρατηγικής αυτονομίας, η Ελλάδα καλείται να υιοθετήσει σύγχρονα εργαλεία πολιτικής για την τόνωση των παραγωγικών επενδύσεων. Την ανάγκη αυτή ανέδειξε με έμφαση η εκδήλωση με τίτλο "Ξεκλειδώνοντας τις Παραγωγικές Επενδύσεις: Επιταχυνόμενες αποσβέσεις για παραγωγικές επενδύσεις στην Ελληνική Βιομηχανία", όπου παρουσιάστηκαν τα πορίσματα της ομώνυμης μελέτης του Εργαστηρίου Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας (ΕΒΕΟ) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ). Η μελέτη εκπονήθηκε για λογαριασμό του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας και αποτελεί μια ολοκληρωμένη ανάλυση του ρόλου των αποσβέσεων στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Το υφιστάμενο πλαίσιο και οι προκλήσεις

Στην Ελλάδα, το ισχύον σύστημα αποσβέσεων για μηχανήματα και μηχανολογικό εξοπλισμό βασίζεται σε έναν σταθερό ετήσιο συντελεστή, με αποτέλεσμα η πλήρης απόσβεση μιας βιομηχανικής επένδυσης να απαιτεί έως και δέκα έτη. Αυτό το χρονοδιάγραμμα, όπως επισημάνθηκε, συχνά υπερβαίνει την πραγματική διάρκεια ζωής του εξοπλισμού, λειτουργώντας ανασταλτικά για επιχειρήσεις με υψηλές κεφαλαιουχικές δαπάνες. Σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους χρηματοδότησης, ενεργειακών πιέσεων και έντονου διεθνούς ανταγωνισμού, η καθυστέρηση στην ανάκτηση του επενδυτικού κόστους αποτελεί σημαντικό τροχοπέδη για την ανάπτυξη.

Η μελέτη, την οποία παρουσίασε ο καθηγητής Άγγελος Τσακανίκας, Διευθυντής του ΕΒΕΟ, εξετάζει σε βάθος τον τρόπο με τον οποίο οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα πρακτικό εργαλείο ενίσχυσης της ρευστότητας. Σε αντίθεση με το υπάρχον σύστημα, οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να ανακτούν ταχύτερα το κόστος των επενδύσεων σε πάγιο εξοπλισμό, ιδιαίτερα κατά τα πρώτα και πιο κρίσιμα έτη του επενδυτικού κύκλου. Αυτό δεν αποτελεί απλώς μια φορολογική ρύθμιση, αλλά ένα ουσιαστικό μέσο αναπτυξιακής και βιομηχανικής πολιτικής, που μπορεί να μετατρέψει την επενδυτική πρόθεση σε πράξη.

Οι πολλαπλασιαστικές επιδράσεις στην οικονομία

Τα ευρήματα της μελέτης είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά για την ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με τις αναλύσεις, η εφαρμογή ταχύτερων αποσβέσεων μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας, με θετικές επιδράσεις που υπολογίζονται περίπου στα 504 εκατομμύρια ευρώ στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση των δημοσίων εσόδων κατά περισσότερα από 158 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η ανάπτυξη της απασχόλησης αναμένεται να λάβει σημαντική ώθηση. Ένα κρίσιμο σημείο που υπογραμμίζεται είναι ότι οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις δεν συνιστούν κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά αναβαλλόμενα έσοδα, η απώλεια των οποίων αντισταθμίζεται πλήρως από την αύξηση των επενδύσεων και τις πολλαπλασιαστικές επιδράσεις στην οικονομία.

Η διεθνής εμπειρία επιβεβαιώνει την αποτελεσματικότητα του μέτρου. Όπως ανέφερε η Ιωάννα Μητρογιάννη, Αναπληρώτρια Επικεφαλής της Διεύθυνσης Φορολογίας Εταιρειών στη Γενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (TAXUD), οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις δεν είναι μια θεωρητική παρέμβαση. Αντιθέτως, αξιοποιούνται ήδη από 20 από τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποδεικνύοντας ότι η επιτάχυνση της ανάκτησης του επενδυτικού κόστους αποτελεί βασικό μοχλό στήριξης της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη. Η σύγκριση με άλλες χώρες αναδεικνύει την ανάγκη η Ελλάδα να εξετάσει πιο ευέλικτα εργαλεία, καθώς το ισχύον νομικό πλαίσιο αποτελεί ανταγωνιστικό μειονέκτημα.

Παρεμβάσεις και προοπτικές

Στην εκδήλωση συμμετείχαν κορυφαίοι εκπρόσωποι της βιομηχανίας και της ακαδημαϊκής κοινότητας. Ο Πάνος Λώλος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας, τόνισε ότι η ελληνική βιομηχανία έχει ανάγκη από εργαλεία που μετατρέπουν την επενδυτική πρόθεση σε επενδυτική πράξη, υπογραμμίζοντας ότι οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις είναι ένας πρακτικός τρόπος στήριξης της ρευστότητας και επιτάχυνσης του εκσυγχρονισμού. Από την πλευρά του, ο Άγγελος Τσακανίκας εξήγησε ότι η δυναμική τόνωση του ταμειακού προφίλ (cash flow) των επιχειρήσεων μπορεί να επιτρέψει μεσοπρόθεσμα περαιτέρω επενδυτικές κινήσεις, δημιουργώντας ταχύτερους επενδυτικούς κύκλους.

Ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), επισήμανε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο 17% των επενδύσεων, έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου του 21%, και ότι οι βιομηχανικές επενδύσεις δημιουργούν τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία. Ο οριζόντιος χαρακτήρας του μέτρου, όπως ανέφερε, προσφέρει ευελιξία, καθώς δεν απαιτεί πολλαπλά επίπεδα εγκρίσεων από τη δημόσια διοίκηση. Η εκδήλωση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κάλυψη του επενδυτικού κενού απαιτεί πολιτικές που δημιουργούν τις συνθήκες για την υλοποίηση επενδύσεων, με τις επιταχυνόμενες αποσβέσεις να αποτελούν ένα κρίσιμο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.