Έρχονται οι πρώτες κλήσεις από τις κάμερες των λεωφορείων – Τι αλλάζει στους δρόμους της Αθήνας

Οι πρώτες κλήσεις για αυτοκίνητα που εισήλθαν παράνομα σε λεωφορειολωρίδες στους δρόμους της Αθήνας πρόκειται να αποσταλούν σύντομα στους ιδιοκτήτες των οχημάτων που καταγράφηκαν από τις κάμερες οι οποίες έχουν τοποθετηθεί σε λεωφορεία. Η Πολιτεία, στο πλαίσιο της εντατικοποίησης των ελέγχων και της αυστηρότερης εφαρμογής του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αποφάσισε την τοποθέτηση καμερών σε εξακόσια λεωφορεία, προκειμένου να καταγράφουν τις παραβάσεις που δεν προλαβαίνει να εντοπίσει η Τροχαία.

Στόχος είναι η αποτροπή των οδηγών από την παράνομη χρήση των λωρίδων που προορίζονται αποκλειστικά για τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ώστε να βελτιωθεί η κυκλοφορία των λεωφορείων και να μειωθούν οι καθυστερήσεις στα δρομολόγια.

Το πιλοτικό πρόγραμμα ξεκίνησε στη λεωφόρο Μεσογείων, όπου τοποθετήθηκαν δέκα κάμερες σε ισάριθμα λεωφορεία και καταγράφηκαν οι πρώτες παραβάσεις. Οι κάμερες αυτές διαθέτουν σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που αναγνωρίζει αυτόματα τα οχήματα και τις πινακίδες τους, αποθηκεύει τις σχετικές πληροφορίες και τις αποστέλλει ηλεκτρονικά στην Τροχαία.

Από εκεί, οι παραβάσεις θα διασταυρώνονται και οι κλήσεις θα αποστέλλονται στους οδηγούς, είτε με μήνυμα είτε μέσω της πλατφόρμας του gov.gr. Όταν ολοκληρωθεί η πλήρης εγκατάσταση, το σύστημα θα έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει και άλλες παραβάσεις, όπως υπερβολική ταχύτητα, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, παράνομη στάθμευση ή μη χρήση κράνους.

Παρά τη θετική διάσταση του μέτρου ως προς την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, δεν λείπουν οι ανησυχίες και τα πιθανά προβλήματα που ενδέχεται να ανακύψουν. Το πρώτο και ίσως πιο σημαντικό αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Οι κάμερες που είναι τοποθετημένες σε λεωφορεία κινούνται συνεχώς μέσα στην πόλη και καταγράφουν εικόνες σε πραγματικό χρόνο, κάτι που εγείρει ζητήματα συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό πλαίσιο του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR).

Είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι οι εικόνες θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τον σκοπό της επιβολής του νόμου και δεν θα αποθηκεύονται ή θα αναπαράγονται χωρίς λόγο. Η διαχείριση αυτών των δεδομένων πρέπει να γίνεται με αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας, ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε παραβίαση της ιδιωτικότητας των πολιτών.

Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα αφορά την ακρίβεια των καταγραφών που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη. Αν και η τεχνολογία αναγνώρισης πινακίδων έχει εξελιχθεί σημαντικά, εξακολουθεί να υπάρχει πιθανότητα σφαλμάτων, ιδιαίτερα σε συνθήκες κακής ορατότητας ή όταν οι πινακίδες είναι βρόμικες, αλλοιωμένες ή μη αναγνώσιμες. Ένα λάθος στην αυτόματη αναγνώριση μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένες κλήσεις, προκαλώντας διοικητικές ενστάσεις και δυσαρέσκεια στους πολίτες. Γι’ αυτόν τον λόγο απαιτείται ανθρώπινη επίβλεψη και διαδικασία επαλήθευσης πριν την επιβολή του προστίμου.

Υπάρχει, επίσης, το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί αίσθημα αδικίας, καθώς το μέτρο εφαρμόζεται πιλοτικά σε συγκεκριμένους δρόμους της πρωτεύουσας, με αποτέλεσμα κάποιοι οδηγοί να νιώθουν ότι βρίσκονται υπό αυστηρότερο έλεγχο σε σχέση με άλλες περιοχές όπου δεν υπάρχουν κάμερες. Εάν η εφαρμογή του μέτρου δεν είναι ομοιόμορφη, μπορεί να προκύψουν διαμαρτυρίες για άνιση μεταχείριση και υπερβολική επιτήρηση σε συγκεκριμένες ζώνες της πόλης.

Παράλληλα, η συνεχής καταγραφή από κινούμενα λεωφορεία ενδέχεται να προκαλέσει τεχνικά προβλήματα, όπως καθυστερήσεις στη μεταφορά των δεδομένων, βλάβες στα συστήματα ή ανάγκη για συχνή συντήρηση, κάτι που αυξάνει το λειτουργικό κόστος και μπορεί να επηρεάσει την ομαλή διεξαγωγή των δρομολογίων.

Ορισμένοι ειδικοί εκφράζουν, επίσης, τον φόβο ότι το μέτρο μπορεί να εκληφθεί περισσότερο ως εισπρακτικό παρά ως ουσιαστική προσπάθεια βελτίωσης της κυκλοφορίας. Αν οι οδηγοί αντιληφθούν τις κάμερες ως μέσο για την επιβολή προστίμων και όχι για την προστασία των δημόσιων μεταφορών, η κοινωνική αποδοχή του συστήματος θα υπονομευθεί. Είναι σημαντικό να συνοδευτεί η εφαρμογή από ενημερωτική καμπάνια που θα εξηγεί τα οφέλη της απρόσκοπτης λειτουργίας των λεωφορειολωρίδων και τον ρόλο τους στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και της ρύπανσης.

Τέλος, δεν μπορεί να παραβλεφθεί ότι η παράνομη χρήση των λεωφορειολωρίδων δεν είναι μόνο ζήτημα παραβατικής συμπεριφοράς αλλά και ένδειξη βαθύτερων προβλημάτων στην οργάνωση των μετακινήσεων στην πόλη. Η έλλειψη επαρκών εναλλακτικών διαδρομών, οι κυκλοφοριακοί φόρτοι και η αδυναμία εύρεσης στάθμευσης ωθούν συχνά τους οδηγούς να παραβιάζουν τους κανόνες. Συνεπώς, η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα εξαρτηθεί όχι μόνο από την τεχνολογική του εφαρμογή αλλά και από μια συνολική πολιτική βελτίωσης των υποδομών και ενίσχυσης των μέσων μαζικής μεταφοράς.