Έρευνα ΕΒΕΘ: Η χρηματοδότηση κλειδί για την επιχειρηματικότητα των νέων

Η πρόσφατη έρευνα της Palmos Analysis, η οποία διεξήχθη για λογαριασμό του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ) και παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της 90ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, αποκαλύπτει μια σύνθετη εικόνα για τις επαγγελματικές φιλοδοξίες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι ηλικίας 16 έως 30 ετών στη συμπρωτεύουσα. Με δείγμα 404 ατόμων, η μελέτη εστιάζει στους ανασταλτικούς παράγοντες που εμποδίζουν την ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας, αναδεικνύοντας τη χρηματοδότηση ως τον κυρίαρχο προβληματισμό. Παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα των εκπροσώπων της Gen Z, σε ποσοστό 72%, εκφράζει την επιθυμία να είναι αυτοαπασχολούμενοι ή επιχειρηματίες εάν τους δινόταν η ευκαιρία να επιλέξουν ελεύθερα, η πραγματικότητα των επόμενων ετών διαφοροποιείται σημαντικά.

Ειδικότερα, όταν οι ερωτηθέντες κλήθηκαν να προσδιορίσουν πού θα ήθελαν να βρίσκονται επαγγελματικά σε πέντε χρόνια, μόνο το 20% δήλωσε ότι επιθυμεί την αυτοαπασχόληση ή την ελεύθερη επαγγελματική δραστηριότητα, ενώ ένα εξίσου χαμηλό ποσοστό, 19%, ανέφερε την επιθυμία να έχει αποκτήσει ή συνιδρύσει τη δική του επιχείρηση. Αντιθέτως, το 22% στοχεύει σε θέση μισθωτού στον ιδιωτικό τομέα, και το 16% φιλοδοξεί να εργαστεί στο εξωτερικό. Αξιοσημείωτη είναι η σημαντική μείωση του ποσοστού όσων ονειρεύονται μια θέση στο δημόσιο, το οποίο περιορίζεται πλέον στο 10% για την επόμενη πενταετία. Παράλληλα, η προοπτική της μετανάστευσης παραμένει ισχυρή, καθώς πάνω από τέσσερις στους δέκα νέους (44%) θεωρούν πολύ (31%) ή πάρα πολύ (13%) πιθανό το ενδεχόμενο να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό έως το 2031, με ένα επιπλέον 27% να χαρακτηρίζει αυτή την πιθανότητα ως μέτρια.

Ζητούνται επιχορηγήσεις και φορολογικά κίνητρα

Αναζητώντας τους παράγοντες που θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, η έρευνα αποκαλύπτει ότι η ύπαρξη επιχορήγησης ή αρχικής χρηματοδότησης αποτελεί το κορυφαίο κίνητρο για το 44% των ερωτηθέντων. Ακολουθούν τα φορολογικά κίνητρα με 35%, η δικτύωση με πελάτες, επιχειρήσεις ή επενδυτές με 34%, η καλύτερη πληροφόρηση για διαθέσιμα προγράμματα με 28%, η εκπαίδευση σε πρακτικές επιχειρηματικές δεξιότητες με 26% και η μείωση της γραφειοκρατίας με 22%. Σε αντίστοιχο ερώτημα σχετικά με τις μορφές υποστήριξης που θα βοηθούσαν τους νέους να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση, η χρηματοδότηση εμφανίζεται και πάλι στην κορυφή της λίστας με ποσοστό 50%, ακολουθούμενη από το mentoring από έμπειρους επιχειρηματίες (36%), τη νομική και φορολογική καθοδήγηση (34%) και τη συμβουλευτική για την κατάρτιση επιχειρηματικού σχεδίου (34%).

Η κρισιμότητα της χρηματοδότησης και της ύπαρξης κεφαλαίων επιβεβαιώνεται περαιτέρω από τις απαντήσεις των νέων σχετικά με τα σημαντικότερα εμπόδια για την επιχειρηματική τους δραστηριότητα. Συγκεκριμένα, το 59% θεωρεί την έλλειψη αρχικού κεφαλαίου ως τον πλέον αποτρεπτικό παράγοντα, ενώ το 40% αναφέρει τη φορολογία και τις ασφαλιστικές εισφορές. Ο φόβος της αποτυχίας επηρεάζει το 28%, η δυσκολία χρηματοδότησης και η γραφειοκρατία απασχολούν από 27% αντίστοιχα. Επιπλέον, το 56% των ερωτηθέντων αντιλαμβάνεται την πρόσβαση σε χρηματοδότηση ως δύσκολη (43%) ή πολύ δύσκολη (13%), ενώ το 36% τη χαρακτηρίζει ως ούτε δύσκολη ούτε εύκολη. Ένα σημαντικό ποσοστό των νέων, συγκεκριμένα το 42%, δεν αισθάνεται αυτοπεποίθηση ότι διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις, δεξιότητες ή εμπειρία για την ίδρυση μιας επιχείρησης, με ένα επιπλέον 23% να δηλώνει αναποφάσιστο. Ως συνέπεια αυτών των παραγόντων, το 44% των ερωτηθέντων θεωρεί λίγο (25%) ή καθόλου (19%) πιθανό να δημιουργήσει τη δική του επιχείρηση, ενώ το 39% αποδίδει μέτρια πιθανότητα σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Το υψηλό εισόδημα ως κυρίαρχος στόχος

Όσον αφορά τους βασικούς στόχους που θα είχαν οι νέοι εάν ήταν επιχειρηματίες, το 32% δήλωσε ότι το υψηλό εισόδημα θα αποτελούσε τον κυρίαρχο στόχο, ακολουθούμενο από την ανάγκη δημιουργίας κάτι καινοτόμου (18%), την ύπαρξη αυτονομίας και ευελιξίας (17%) και την προσφορά στην κοινωνία (16%). Παρά το γεγονός ότι πάνω από τους μισούς (52%) πιστεύουν ότι η Θεσσαλονίκη παρουσιάζει επιχειρηματικές ευκαιρίες, το 44% θεωρεί λίγο (25%) ή καθόλου πιθανό (19%) να ξεκινήσει τη δική του επιχείρηση στα επόμενα τρία χρόνια. Παρ' όλα αυτά, το 38% των ερωτηθέντων έχει αναζητήσει πληροφορίες για την έναρξη επαγγελματικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας, το 33% έχει κάνει έρευνα αγοράς και το 23% έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο, έχοντας ωριμάσει την επιχειρηματική του ιδέα ή έχοντας καταρτίσει επιχειρηματικό σχέδιο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, παρά την ύπαρξη πολλών φορέων υποστήριξης της νεανικής επιχειρηματικότητας και των startups στη Θεσσαλονίκη, περίπου έξι στους δέκα νέους (57%) δηλώνουν ότι δεν τους γνωρίζουν, ενώ το 45% θεωρεί το οικοσύστημα της πόλης λίγο (34%) ή καθόλου (11%) υποστηρικτικό προς τους νέους, και το 41% το χαρακτηρίζει μέτρια υποστηρικτικό.

Σημαντικό το εισόδημα, αλλά βασική και η ισορροπία προσωπικής-επαγγελματικής ζωής

Το υψηλό εισόδημα εμφανίζεται, με ποσοστό 46%, στην κορυφή της λίστας και ως προς τους παράγοντες βάσει των οποίων η Gen Z επιλέγει εργοδότη. Ακολουθούν η σταθερότητα του εισοδήματος (40%), η ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής (37%), οι προοπτικές εξέλιξης (28%) και η ασφάλεια της εργασίας (25%). Το 46% των νέων θεωρούν ότι οι εργοδότες έχουν λίγο (32%) ή καθόλου (14%) σωστή και δίκαιη συμπεριφορά απέναντι στους εργαζόμενους, και το 42% μέτρια δίκαιη, ενώ οι ερωτηθέντες εμφανίζονται μοιρασμένοι ως προς την πιθανότητα να βρουν ικανοποιητική εργασία στη Θεσσαλονίκη κατά τα επόμενα δύο χρόνια (44% το θεωρεί μέτρια πιθανό, 23% πολύ, 20% λίγο, 5% πάρα πολύ πιθανό και 8% καθόλου).

Τέλος, ένα σημαντικό ποσοστό των ερωτηθέντων (46%) δηλώνει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν πολύ ή πάρα πολύ την άποψή τους για θέματα σταδιοδρομίας και επιχειρηματικότητας, ενώ ένα επιπλέον 40% απαντά πως επηρεάζεται σε μέτριο βαθμό. Στο ερώτημα αν αισθάνονται αισιόδοξοι για το επαγγελματικό τους μέλλον, το 51% απαντά μέτρια (41%) ή λίγο (10%), το 44% πολύ (32%) ή πάρα πολύ (12%) και το 5% καθόλου. Το δείγμα της έρευνας κυριαρχείται από άτομα ηλικίας 25-30 ετών (40%), ακολουθούμενα από εκείνα των ηλικιακών κατηγοριών 19-24 (39%) και 16-18 (21%), με το 34% να έχει πτυχίο πανεπιστημίου ή ΤΕΙ και το 17% μεταπτυχιακό ή διδακτορικό. Το 42% είναι εργαζόμενοι, το 27% φοιτητές ή σπουδαστές, το 14% άνεργοι ή δεν αναζητούν εργασία, το 8% μαθητές και ίσο ποσοστό αυτοαπασχολούμενοι ή επιχειρηματίες.