Έρευνα ΗΠΑ για δασμούς στη Γερμανία για τα φάρμακα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες κινούνται προς την κατεύθυνση επιβολής δασμών στη Γερμανία, ξεκινώντας επίσημη έρευνα για την πολιτική τιμολόγησης των φαρμακευτικών προϊόντων από τη γερμανική κυβέρνηση. Η αμερικανική πλευρά κατηγορεί το Βερολίνο για συστηματική υποτιμολόγηση των καινοτόμων φαρμάκων, γεγονός που, όπως υποστηρίζει, επιβαρύνει δυσανάλογα τους Αμερικανούς ασθενείς και φορολογούμενους.

Ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, σε δήλωσή του το βράδυ της Πέμπτης, ανέφερε ότι η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφές πως οι Αμερικανοί πολίτες δεν μπορούν να συνεχίσουν να επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου κόστους έρευνας και ανάπτυξης νέων φαρμάκων. Η κίνηση αυτή συμπίπτει χρονικά με την προώθηση μιας μεταρρύθμισης στο γερμανικό σύστημα υγειονομικής ασφάλισης, η οποία αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στη μείωση των κρατικών δαπανών για φάρμακα.

Ο Γκριρ εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για την επικείμενη γερμανική νομοθεσία, η οποία, όπως είπε, θα μειώσει περαιτέρω τις δαπάνες για καινοτόμα φαρμακευτικά προϊόντα. Χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή ως ένα σοβαρό βήμα προς τα πίσω, υπογραμμίζοντας ότι οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ οφείλουν να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης και να καταβάλλουν το δίκαιο ποσοστό τους για την παγκόσμια φαρμακευτική καινοτομία.

Το νομικό πλαίσιο της έρευνας και οι πιθανές επιπτώσεις

Η έρευνα διεξάγεται βάσει της νομικής διάταξης Section 301, η οποία παρέχει στο Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ (USTR) την εξουσία να λαμβάνει μονομερή μέτρα εναντίον χωρών που θεωρείται ότι εφαρμόζουν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Η εν λόγω διαδικασία μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή δασμών και συνήθως διαρκεί αρκετούς μήνες. Η έναρξή της αναμένεται να αναζωπυρώσει τις εμπορικές εντάσεις όχι μόνο μεταξύ ΗΠΑ και Γερμανίας, αλλά και με την Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της.

Παρά την επιθετική ρητορική, ο Γκριρ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επίλυσης της διαφοράς μέσω διαπραγματεύσεων, επικαλούμενος ως παράδειγμα τη συμφωνία που επιτεύχθηκε νωρίτερα φέτος μεταξύ ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου. Ο ίδιος εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι δύο χώρες μπορούν να βρουν μια κοινή λύση που θα διευρύνει την πρόσβαση των Γερμανών πολιτών στα πιο σύγχρονα φάρμακα, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα μια δίκαιη αποζημίωση για τα προϊόντα που παράγονται από Αμερικανούς εργαζομένους.

Η πολιτική της «ρήτρας πλέον ευνοούμενου κράτους»

Η παρούσα έρευνα εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για την κατάργηση της πρακτικής σύμφωνα με την οποία οι Αμερικανοί καταναλωτές πληρώνουν σημαντικά υψηλότερες τιμές για συνταγογραφούμενα φάρμακα σε σύγκριση με πολίτες άλλων ανεπτυγμένων χωρών, όπως ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Ουάσινγκτον προωθεί την ιδέα μιας «ρήτρας πλέον ευνοούμενου κράτους», με στόχο την εξίσωση των τιμών.

Παράλληλα, ο πρόεδρος Τραμπ έχει καλέσει τις φαρμακευτικές εταιρείες να ενισχύσουν την εγχώρια παραγωγή τους στις ΗΠΑ, ενώ η κυβέρνησή του έχει ήδη ξεκινήσει ξεχωριστή έρευνα για το αν η έλλειψη εγχώριας παραγωγής φαρμάκων συνιστά απειλή για την εθνική ασφάλεια της χώρας.

Ο Στίβεν Ούμπλ, πρόεδρος της Pharmaceutical Research and Manufacturers of America (PhRMA), χαιρέτισε την κίνηση της αμερικανικής κυβέρνησης, δηλώνοντας ότι ο οργανισμός του εκτιμά τη δέσμευση για αντιμετώπιση των αθέμιτων πρακτικών στο εξωτερικό. Ο Ούμπλ τόνισε ότι για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, ξένες κυβερνήσεις υποτιμούν την αξία των καινοτόμων φαρμάκων, μετακυλίοντας το κόστος της παγκόσμιας καινοτομίας στους Αμερικανούς ασθενείς και φορολογούμενους.

Αντιδράσεις από τη γερμανική πλευρά

Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι εκπρόσωποι της γερμανικής φαρμακοβιομηχανίας άσκησαν δριμεία κριτική στα μέτρα που προτείνει ο κυβερνητικός συνασπισμός υπό τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Αντιδράσεις έχουν εκφραστεί και από τοπικούς βουλευτές, οι οποίοι ανησυχούν για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η μεταρρύθμιση στη λειτουργία των νοσοκομείων.

Η γερμανική ένωση VFA, η οποία εκπροσωπεί περίπου 50 από τις μεγαλύτερες φαρμακευτικές εταιρείες έρευνας, προειδοποίησε ότι το νομοσχέδιο για την υγεία ενδέχεται να αποδυναμώσει περαιτέρω τη Γερμανία ως τόπο έρευνας, παραγωγής και έγκαιρης διάθεσης καινοτόμων φαρμάκων. Σε γραπτή τοποθέτησή της για δημόσια ακρόαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής υγείας, η ένωση ανέφερε ότι τα προτεινόμενα μέτρα στοχεύουν ακριβώς στους τομείς από τους οποίους προέρχεται η ιατρική πρόοδος, δηλαδή τα καινοτόμα φάρμακα που προστατεύονται από πατέντες.

Παρά τις πιέσεις, βουλευτής του κόμματος του Μερτς, αρμόδιος για θέματα υγείας, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το νομοσχέδιο ενδέχεται να τροποποιηθεί πριν από την τελική ψηφοφορία, κατέστησε ωστόσο σαφές ότι η κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη στον στόχο της μείωσης του κόστους των φαρμάκων. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Γερμανία διαθέτει από τις υψηλότερες τιμές φαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και από την ταχύτερη πρόσβαση σε νέες θεραπείες.

Οι φαρμακευτικές εταιρείες, ως γνωστόν, εφαρμόζουν χαμηλότερες τιμές σε χώρες όπου οι κυβερνήσεις έχουν τη δυνατότητα να διαπραγματεύονται απευθείας μειώσεις. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει αυτό το σύστημα, χαρακτηρίζοντάς το ως παγκόσμια δωρεάν εκμετάλλευση της αμερικανικής φαρμακευτικής καινοτομίας. Η έρευνα βάσει της Section 301 θα μπορούσε να δώσει στην Ουάσινγκτον το νομικό εργαλείο να πιέσει άλλες χώρες να αυξήσουν τις τιμές των φαρμάκων τους, φέρνοντάς τες πιο κοντά στα επίπεδα που πληρώνουν οι Αμερικανοί.

Το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιήσει δημόσια ακρόαση για την έρευνα στις 22 Σεπτεμβρίου, καλώντας παράλληλα τους ενδιαφερόμενους φορείς να υποβάλουν δημόσια σχόλια έως τις 10 Αυγούστου.