Η πλήρης ενεργοποίηση του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ από τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου δεν αποτελεί τεχνική αναβάθμιση ούτε διοικητική διευκόλυνση. Συνιστά το τελικό στάδιο μιας συνειδητής και συστηματικής ανατροπής του εργασιακού καθεστώτος, όπως αυτό είχε διαμορφωθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Με την εφαρμογή διατάξεων που ψηφίστηκαν σωρευτικά και χωρίς κοινωνικό αντίλογο, η αγορά εργασίας εισέρχεται σε μια φάση γενικευμένης απορρύθμισης, όπου ο χρόνος του εργαζομένου παύει να έχει θεσμικά όρια και μετατρέπεται σε πρώτη ύλη εκμετάλλευσης.
Η εργασία έως 13 ώρες ημερησίως στον ίδιο εργοδότη, η καθολική δυνατότητα τετραήμερης εργασίας με συμπίεση ωραρίου σε ετήσια βάση και η επαναφορά της έκτης ημέρας ως «έκτακτης βάρδιας» συγκροτούν έναν νέο κανόνα. Πρόκειται για μια ριζική αναδιάρθρωση του χρόνου εργασίας, που μετακινεί το σύνολο του κόστους προσαρμογής από την επιχείρηση στον εργαζόμενο. Η σταθερότητα, η προβλεψιμότητα και η έννοια του ωραρίου αντικαθίστανται από ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο καθεστώς διαθεσιμότητας.
Το νέο πλαίσιο επικαλείται τη συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά όρια των 48 ωρών εβδομαδιαίως κατά μέσο όρο, των 150 ωρών υπερωριακής απασχόλησης ετησίως και της 11ωρης ημερήσιας ανάπαυσης. Η επίκληση αυτή λειτουργεί ως νομικό περίβλημα μιας βαθιάς αλλοίωσης της εργασιακής σχέσης. Η τυπική τήρηση αριθμητικών ορίων συγκαλύπτει την ουσιαστική κατάργηση κάθε πραγματικής προστασίας, καθώς η διευθέτηση του χρόνου εργασίας επεκτείνεται σε εβδομαδιαία, μηνιαία και ετήσια βάση, αποσπώντας την εργασία από τον ρυθμό της ανθρώπινης ζωής.
Η ρύθμιση της 13ωρης απασχόλησης παρουσιάζεται ως επιλογή του εργαζομένου. Στην πραγματικότητα, η υποχρέωση αιτιολόγησης της άρνησης, με τρόπο που να μην αντίκειται στην αρχή της καλής πίστης, ανατρέπει πλήρως το βάρος απόδειξης. Η άρνηση καθίσταται επισφαλής και δυνητικά τιμωρητέα, ιδίως σε ένα περιβάλλον ατομικών συμβάσεων και πλήρους ανισορροπίας διαπραγματευτικής ισχύος. Η συναίνεση μετατρέπεται σε νομική μυθοπλασία και η πίεση αποκτά θεσμική κάλυψη.
Η καθολική διευθέτηση του χρόνου εργασίας διαλύει κάθε δυνατότητα προγραμματισμού της ζωής. Ο εργαζόμενος αδυνατεί να οργανώσει οικογενειακές, κοινωνικές και προσωπικές υποχρεώσεις, καθώς το ωράριο μεταβάλλεται ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης. Ο χρόνος παύει να αποτελεί σταθερό πλαίσιο και μετατρέπεται σε ευμετάβλητη παράμετρο παραγωγικής απόδοσης. Η καθημερινότητα αποδομείται και η έννοια της ισορροπίας εξαφανίζεται.
Η επαναφορά της έκτης ημέρας εργασίας, ακόμη και με τον χαρακτηρισμό της ως «έκτακτης», ενισχύει τη μονομερή εξουσία του εργοδότη. Η απόφαση λαμβάνεται αποκλειστικά μέσω του διευθυντικού δικαιώματος και ενεργοποιείται με απλή δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Η συλλογική διαπραγμάτευση απουσιάζει πλήρως και η ατομική σύμβαση περιορίζεται σε τυπική επικύρωση προειλημμένων αποφάσεων. Το αποτέλεσμα είναι ένα καθεστώς πλήρους εργοδοτικής κυριαρχίας, με ψηφιακή σφραγίδα νομιμότητας.
Οι νέες ρυθμίσεις προσφέρουν στην επιχείρηση ευελιξία χωρίς ουσιαστικό κόστος. Φθηνότερες υπερωρίες, άμεση προσαρμογή του προσωπικού στον φόρτο εργασίας, περιορισμός των προσλήψεων και πλήρης κάλυψη μέσω της τυπικής καταγραφής στο πληροφοριακό σύστημα. Η ψηφιοποίηση, αντί να λειτουργήσει ως μηχανισμός ελέγχου και προστασίας, μετατρέπεται σε εργαλείο κανονικοποίησης της υπερεργασίας. Η συμμόρφωση περιορίζεται στην οθόνη και η εξάντληση αποκτά ψηφιακό άλλοθι.
Το κρίσιμο ζήτημα αφορά την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων. Η παρατεταμένη εργασία, η συσσωρευμένη κόπωση και η έλλειψη ουσιαστικής ανάπαυσης αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο εργατικών ατυχημάτων. Η πρόσφατη τραγωδία στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα ανέδειξε με τον πιο ωμό τρόπο την αδυναμία των ελεγκτικών μηχανισμών. Η υποστελέχωση της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας και η εκτίναξη των θανατηφόρων ατυχημάτων, με 622 νεκρούς από το 2022 έως το 2025, συνθέτουν μια εικόνα θεσμικής αποτυχίας και κοινωνικής αδιαφορίας.
Η επίκληση μέτρων υγείας και ασφάλειας λειτουργεί ως επικοινωνιακός αντιπερισπασμός. Η 11ωρη ανάπαυση μετά από μια εξαντλητική 13ωρη ημέρα δεν εξασφαλίζει αποκατάσταση ούτε πρόληψη. Δημιουργεί συνθήκες διαρκούς κόπωσης και αυξημένου κινδύνου, μετατρέποντας την καθημερινή εργασία σε πεδίο φθοράς.
Το νέο εργασιακό μοντέλο δεν συνιστά εκσυγχρονισμό. Αποτελεί επιστροφή σε μια αντίληψη όπου ο χρόνος ζωής υποτάσσεται πλήρως στον χρόνο παραγωγής. Η θεσμοθέτηση της εξάντλησης ως κανονικότητας διαβρώνει την κοινωνική συνοχή και απογυμνώνει τη δημοκρατία από το υλικό της υπόβαθρο.
Την ίδια στιγμή, το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ προβάλλεται ως εργαλείο εξάλειψης της γραφειοκρατίας και διευκόλυνσης των επιχειρήσεων. Ενιαία παρακολούθηση εργασιακών σχέσεων, κατάργηση εντύπων, ηλεκτρονική διαχείριση χωρίς φυσική παρουσία, ευελιξία τροποποιήσεων, καταγραφή συνολικών ωρών εργασίας, μηνιαίες εργασιακές καταστάσεις και διαλειτουργικότητα με συστήματα μισθοδοσίας συγκροτούν ένα πλήρες ψηφιακό περιβάλλον. Η τεχνολογική αρτιότητα καλύπτει μια πολιτική επιλογή: την πλήρη μεταφορά της ισχύος προς την πλευρά της επιχείρησης και την υποταγή της ανθρώπινης εργασίας σε ένα καθεστώς διαρκούς διαθεσιμότητας.
Η ενεργοποίηση του ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ σφραγίζει μια νέα πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα όπου η κόπωση νομιμοποιείται, η επισφάλεια κανονικοποιείται και η εργασία απογυμνώνεται από κάθε κοινωνική προστασία. Σε αυτό το τοπίο, η πρόοδος περιορίζεται σε στατιστικά πεδία και η ανθρώπινη αντοχή μετατρέπεται σε αναλώσιμο μέγεθος.
