Στο τραπέζι του υπουργείου Εργασίας βρίσκεται η καθιέρωση περιοδικής προσαύξησης στη σύνταξη, ανά πενταετία, για τους συνταξιούχους που εξακολουθούν να εργάζονται. Η παρέμβαση εξετάζεται με στόχο να αλλάξει το σημερινό καθεστώς, το οποίο συχνά οδηγεί σε μεγάλες καθυστερήσεις και αφήνει για χρόνια χωρίς άμεσο αντίκρισμα τις εισφορές που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι.
Με το ισχύον σύστημα, οι συνταξιούχοι που παραμένουν στην αγορά εργασίας πληρώνουν κανονικά ασφαλιστικές εισφορές, όμως η ωφέλεια από αυτές αποτυπώνεται στη σύνταξή τους μόνο όταν σταματήσουν να εργάζονται. Αυτό σημαίνει ότι αρκετοί μπορεί να περιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να δουν την πραγματική επίδραση των εισφορών τους στο τελικό ποσό της σύνταξης. Σε πολλές περιπτώσεις, η αναμονή επιβαρύνεται περαιτέρω από καθυστερήσεις στην εξέταση των αιτήσεων επανυπολογισμού.
Προσαύξηση ανά πενταετία αντί για εφάπαξ επανυπολογισμό
Το σενάριο που εξετάζεται αλλάζει τη φιλοσοφία του συστήματος. Αντί η αναπροσαρμογή να γίνεται μία φορά, μετά το τέλος της εργασιακής δραστηριότητας, η προσαύξηση θα ενσωματώνεται σταδιακά, ανά πέντε χρόνια.
Με τον τρόπο αυτό, όσοι συνταξιούχοι συνεχίζουν να εργάζονται θα μπορούν να βλέπουν νωρίτερα την ανταπόδοση των εισφορών τους. Η σύνταξή τους θα αυξάνεται περιοδικά, χωρίς να απαιτείται να περιμένουν τη διακοπή της απασχόλησης για να ενεργοποιηθεί ο επανυπολογισμός.
Η αλλαγή αφορά μια ιδιαίτερα μεγάλη κατηγορία πολιτών. Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι εκτιμάται ότι πλησιάζουν πλέον τις 300.000, αριθμός που αυξήθηκε σημαντικά μετά την κατάργηση της περικοπής 30% στη σύνταξη όσων συνέχιζαν να εργάζονται. Η προηγούμενη ρύθμιση είχε λειτουργήσει αποτρεπτικά για πολλούς, ενώ η άρση της έδωσε κίνητρο επιστροφής ή παραμονής στην αγορά εργασίας.
Έσοδα για το ασφαλιστικό σύστημα
Η εργασία των συνταξιούχων ενισχύει και τα έσοδα του ασφαλιστικού συστήματος. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο ειδικός πόρος που συνδέεται με την απασχόλησή τους αναμένεται να φτάσει τα 124 εκατ. ευρώ το 2026.
Για τους μισθωτούς συνταξιούχους, η επιβάρυνση αντιστοιχεί στο 10% του μισθού τους. Για τους αυτοαπασχολούμενους, αντιστοιχεί στο 50% της ασφαλιστικής εισφοράς σύνταξης που έχουν επιλέξει. Ο πόρος αυτός καταβάλλεται στο σύστημα, χωρίς να επιστρέφεται άμεσα ως παροχή, γεγονός που έχει προκαλέσει συζητήσεις για την ισορροπία του μηχανισμού.
Παράλληλα, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι διατηρούν δικαίωμα προσαύξησης στη σύνταξή τους. Για τους μισθωτούς, η αύξηση υπολογίζεται περίπου στο 0,77% των αποδοχών για κάθε έτος εργασίας, με βάση τον χρόνο ασφάλισης που προστίθεται μετά τη συνταξιοδότηση.
Στόχος η αποσυμφόρηση του ΕΦΚΑ
Η μετάβαση σε σύστημα περιοδικού επανυπολογισμού εκτιμάται ότι μπορεί να βοηθήσει και στη λειτουργία του ΕΦΚΑ. Σήμερα, όταν μεγάλος αριθμός συνταξιούχων διακόπτει την εργασία του και ζητά ταυτόχρονα αναπροσαρμογή σύνταξης, δημιουργείται συσσώρευση αιτημάτων, η οποία οδηγεί σε νέες καθυστερήσεις.
Με την ενσωμάτωση των προσαυξήσεων ανά πενταετία, η πίεση στις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ θα μπορούσε να κατανεμηθεί πιο ομαλά. Το σύστημα θα λειτουργεί με πιο προβλέψιμο τρόπο, περιορίζοντας τον όγκο αιτήσεων που εκκρεμούν μετά τη διακοπή της εργασίας.
Για τους ίδιους τους συνταξιούχους, το κρίσιμο ζήτημα είναι ο χρόνος στον οποίο θα αποτυπώνεται η αύξηση στο ποσό της σύνταξης. Η εμπειρία των προηγούμενων ετών έχει δείξει ότι η γρήγορη και καθαρή ανταπόδοση των εισφορών αποτελεί βασικό παράγοντα για όσους επιλέγουν να συνεχίσουν να εργάζονται.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να καθοριστούν οι τελικές λεπτομέρειες της ρύθμισης, καθώς και ο ακριβής τρόπος εφαρμογής της. Εφόσον προχωρήσει, η αλλαγή θα επηρεάσει άμεσα ένα σημαντικό τμήμα των συνταξιούχων που παραμένουν επαγγελματικά ενεργοί, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στην ταχύτερη αναγνώριση των εισφορών που καταβάλλουν μετά τη συνταξιοδότηση.
