Μέσα στο έτος προγραμματίζεται η έναρξη λειτουργίας ενός νέου ψηφιακού μηχανισμού παρακολούθησης των κοινωνικών επιδομάτων, με βασικό εργαλείο τη δημιουργία ενός εθνικού μητρώου παροχών. Η πρωτοβουλία αφορά τη συγκρότηση μιας κεντρικής βάσης δεδομένων στην οποία θα καταγράφονται για πρώτη φορά συγκεντρωτικά όλες οι οικονομικές ενισχύσεις που λαμβάνει κάθε πολίτης από το κράτος.
Η εφαρμογή του συστήματος θα ξεκινήσει πιλοτικά, με στόχο τη δημιουργία πλήρους εικόνας για τη λειτουργία του πλαισίου κοινωνικών παροχών. Η λειτουργία του μηχανισμού αναμένεται να ενισχύσει τη διαφάνεια στον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται και καταβάλλονται τα επιδόματα.
Το μητρώο θα λειτουργεί ως ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα που θα συγκεντρώνει στοιχεία από διαφορετικούς δημόσιους φορείς. Για κάθε δικαιούχο θα δημιουργείται ολοκληρωμένο ψηφιακό προφίλ, στο οποίο θα αποτυπώνονται δεδομένα όπως το εισόδημα, η περιουσιακή κατάσταση και το σύνολο των οικονομικών ενισχύσεων που λαμβάνει.
Η δημιουργία αυτής της κεντρικής βάσης θεωρείται σημαντικό βήμα για τη χαρτογράφηση των κοινωνικών παροχών. Παρά το γεγονός ότι το κράτος διαθέτει κάθε χρόνο περισσότερα από 13 δισεκατομμύρια ευρώ για προνοιακές ενισχύσεις, η συνολική εικόνα των επιδομάτων που καταλήγουν σε κάθε δικαιούχο παραμένει κατακερματισμένη.
Σήμερα τα επιδόματα διαχειρίζονται από διαφορετικούς οργανισμούς του Δημοσίου μέσω ανεξάρτητων πληροφοριακών συστημάτων. Μεταξύ αυτών βρίσκονται η ΔΥΠΑ, ο ΟΠΕΚΑ, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και ο e-ΕΦΚΑ, οι οποίοι λειτουργούν με ξεχωριστές βάσεις δεδομένων. Η δομή αυτή περιορίζει την πλήρη εποπτεία του συστήματος κοινωνικής προστασίας.
Η διάσπαση των πληροφοριών δημιουργεί συχνά κενά στην καταγραφή των παροχών και δυσκολίες στον έλεγχο των στοιχείων. Με τη λειτουργία του εθνικού μητρώου, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα έχουν συγκεντρωτική εικόνα για όλα τα επιδόματα που λαμβάνει ένας πολίτης από το Δημόσιο.
Η πρόσβαση στα συγκεντρωτικά δεδομένα θα επιτρέπει τον εντοπισμό περιπτώσεων όπου προκύπτουν ασυμφωνίες ή αλλαγές στα στοιχεία των δικαιούχων. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνεχίζεται η καταβολή μιας παροχής ενώ έχουν μεταβληθεί τα κριτήρια που τη συνοδεύουν.
Τέτοιες μεταβολές μπορεί να σχετίζονται με αλλαγές στην οικογενειακή κατάσταση, διαφοροποίηση στα εισοδήματα ή άλλες παραμέτρους που επηρεάζουν τις προϋποθέσεις χορήγησης ενός επιδόματος. Η ύπαρξη διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων δυσκολεύει σήμερα τον άμεσο εντοπισμό τέτοιων περιπτώσεων.
Το νέο σύστημα θα επιτρέπει επίσης την καταγραφή περιπτώσεων στις οποίες ένας πολίτης λαμβάνει περισσότερες από μία ενισχύσεις για παρόμοιες κοινωνικές ανάγκες. Η καταγραφή αυτή θα συμβάλει στη συνολική αξιολόγηση της κατανομής των πόρων της κοινωνικής πολιτικής.
Παράλληλα, το μητρώο αναμένεται να βοηθήσει στον εντοπισμό σφαλμάτων στα στοιχεία των δικαιούχων. Λανθασμένα δεδομένα σε αριθμούς όπως ο ΑΦΜ ή ο ΑΜΚΑ μπορεί να οδηγήσουν σε καθυστερήσεις πληρωμών ή σε εσφαλμένες καταβολές ποσών.
Κατά την πρώτη φάση εφαρμογής θα ενταχθούν σταδιακά βασικά κοινωνικά επιδόματα που χορηγούνται σήμερα. Μεταξύ αυτών βρίσκονται το επίδομα παιδιού, το επίδομα θέρμανσης, το επίδομα στέγασης και το επίδομα ανεργίας.
Στο ίδιο σύστημα προβλέπεται να καταγραφούν το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, το επίδομα γέννησης και παροχές που αφορούν την αναπηρία ή τη μακροχρόνια ανεργία.
Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής λειτουργίας, όλοι οι φορείς που καταβάλλουν κοινωνικές παροχές θα ενταχθούν υποχρεωτικά στο μητρώο και θα ενημερώνουν διαρκώς τα στοιχεία τους. Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός πλήρως διασυνδεδεμένου συστήματος που θα αποτυπώνει με σαφήνεια τη διάθεση των κοινωνικών επιδομάτων και τους δικαιούχους τους.
