Νέο πακέτο στοχευμένων παρεμβάσεων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων επεξεργάζεται η κυβέρνηση, καθώς στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν πως ακόμη και στην περίπτωση που διατηρηθεί η εύθραυστη γεωπολιτική ισορροπία, η αποκλιμάκωση στις τιμές της ενέργειας και των βασικών αγαθών θα απαιτήσει μεγάλο χρονικό διάστημα.
Στο Μέγαρο Μαξίμου και στο υπουργείο Οικονομικών κυριαρχεί η εκτίμηση ότι οι πιέσεις σε καύσιμα, πετρέλαιο, ηλεκτρικό ρεύμα και καταναλωτικά προϊόντα θα συνεχιστούν για μήνες, ενώ διεθνείς αναλυτές τοποθετούν τον ορίζοντα εξομάλυνσης ακόμη και έως τα δύο χρόνια. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση εξετάζει ένα δεύτερο κύμα στήριξης με σαφές δημοσιονομικό αποτύπωμα και αυξημένη στόχευση.
Αποφάσεις μετά το τέλος του μήνα
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μετά τα τέλη του μήνα, όταν θα έχουν διαμορφωθεί πληρέστερα τα δημοσιονομικά δεδομένα και οι νεότερες εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας. Στις 22 Απριλίου αναμένονται τα στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2025, ενώ στο τέλος του μήνα το υπουργείο Οικονομικών θα ενσωματώσει τις αναθεωρημένες προβλέψεις του στην ετήσια έκθεση προόδου για τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029, η οποία θα αποσταλεί στις Βρυξέλλες.
Στην ίδια έκθεση θα περιλαμβάνονται και οι προβλέψεις για την εξέλιξη των διεθνών τιμών στα καύσιμα και στην ενέργεια, δύο μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή. Το στοιχείο αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς από την πορεία των διεθνών αγορών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και η τελική μορφή του νέου πακέτου.
Πακέτο 200 εκατ. ευρώ με παρεμβάσεις σε καύσιμα και ακρίβεια
Το νέο σχέδιο εκτιμάται ότι θα έχει κόστος περίπου 200 εκατ. ευρώ, δηλαδή κατά 100 εκατ. ευρώ χαμηλότερο από το πρώτο πακέτο μέτρων. Στο τραπέζι βρίσκεται η παράταση για έναν ακόμη μήνα της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, με το υπουργείο Οικονομικών να εμφανίζεται, σε αυτή τη φάση, απρόθυμο να αυξήσει το ύψος της ενίσχυσης ώστε η τιμή να υποχωρήσει κάτω από τα δύο ευρώ το λίτρο. Το ενδεχόμενο επανεξέτασης παραμένει ανοιχτό, σε περίπτωση νέας επιδείνωσης του διεθνούς κλίματος.
Παράλληλα εξετάζεται η επέκταση του Fuel Pass για ακόμη δύο μήνες. Η ενίσχυση, που σήμερα κυμαίνεται από 25 έως 60 ευρώ τον μήνα και αφορά το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου, ενδέχεται να συνεχιστεί με αυστηρότερα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ώστε να περιοριστεί ο αριθμός των δικαιούχων και να κατευθυνθεί η στήριξη σε πιο συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες.
Στο κυβερνητικό επιτελείο συζητείται επίσης η επαναφορά του Market Pass, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πληθωρισμός διατηρείται σε ανοδική τροχιά και το κόστος για το καλάθι του νοικοκυριού παραμένει υψηλό. Η ενίσχυση για τις καθημερινές αγορές θεωρείται ένα από τα μέτρα που μπορούν να λειτουργήσουν άμεσα ως ανάχωμα στην ακρίβεια, με σαφή πρόθεση για αυστηρότερη επιλογή των δικαιούχων σε σχέση με το προηγούμενο πλαίσιο του 2023.
Σενάρια για πλαφόν και Power Pass
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη η έκτακτη επιβολή πλαφόν και εντατικών ελέγχων στο μεικτό περιθώριο κέρδους, κατά το πρότυπο που είχε εφαρμοστεί στην αλυσίδα τροφοδοσίας των καυσίμων. Το μέτρο εξετάζεται ως εργαλείο περιορισμού φαινομένων αισχροκέρδειας σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας και αυξημένων ανατιμήσεων.
Συζητείται επίσης η επαναφορά του Power Pass για τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου. Πρόκειται για το τελευταίο σενάριο που θα ενεργοποιηθεί, καθώς μέχρι στιγμής οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας κρίνονται διαχειρίσιμες. Η εικόνα αυτή μπορεί να μεταβληθεί γρήγορα, εφόσον υπάρξουν νέοι κραδασμοί στις διεθνείς αγορές.
Μαζί με το πρώτο πακέτο μέτρων που έχει ήδη ανακοινωθεί και εφαρμόζεται, καθώς και με τα κονδύλια για τη συγκράτηση των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, το συνολικό κόστος των κυβερνητικών παρεμβάσεων προσεγγίζει ήδη τα 500 εκατ. ευρώ. Στο οικονομικό επιτελείο παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να απαιτηθούν πρόσθετοι πόροι αντίστοιχου ύψους και στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, εφόσον παραταθεί η γεωπολιτική κρίση και συνεχιστούν οι διεθνείς ανατιμήσεις.
Την ίδια ώρα, στο κυβερνητικό στρατόπεδο καταγράφεται συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία των δημοσιονομικών, καθώς εκτιμάται ότι το πρωτογενές πλεόνασμα μπορεί να διαμορφωθεί πάνω από το 4,5%, σύμφωνα και με τις εκτιμήσεις του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται καθοριστική για το εύρος των παρεμβάσεων που θα μπορέσει να ανακοινώσει η κυβέρνηση το επόμενο διάστημα.
