Ερντογάν για Ιράν: Η Τουρκία μεταξύ διπλωματικών πιέσεων και γεωπολιτικών κινδύνων
Η παρέμβαση του Ταγίπ Ερντογάν για την κρίση στο Ιράν καταδεικνύει τη σύνθετη θέση της Τουρκίας, η οποία αντιμετωπίζει παράλληλα τις επιπτώσεις προηγούμενων επιθέσεων από την ιρανική πλευρά και τις δυσκολίες στις διπλωματικές ισορροπίες. Ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε ότι ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί άμεσα, προειδοποιώντας για μεγαλύτερες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και περιουσίες, καθώς και για σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Η στρατηγική των ΗΠΑ στη Δυτική Ασία επιδιώκει να περιορίσει τις δυνάμεις που ευθυγραμμίζονται με το Ιράν. Η Χαμάς έχει αποδυναμωθεί, η Χεζμπολάχ δέχεται πιέσεις στον Λίβανο, η κυβέρνηση Άσαντ στη Συρία έχει υποστεί πλήγμα, ενώ στο Ιράκ έγιναν προσπάθειες να εμποδιστεί η επιστροφή του Νούρι αλ-Μαλίκι. Η Τουρκία, έχοντας εμπειρία από τις στρατιωτικές και πολιτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ από το 1991, γνωρίζει ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν θα είχε σοβαρές πολιτικές και οικονομικές συνέπειες για τη χώρα.
Παρά την πίεση, η Άγκυρα συντάχθηκε με την Ουάσινγκτον σε θέματα Ιράκ και Συρίας. Η υποστήριξη στην αμερικανική επέμβαση στο Ιράκ έφερε την Τουρκία σε επαφή με μια αυτόνομη κουρδική περιοχή υπό την ηγεσία του Μασούντ Μπαρζανί, ενώ η εμπλοκή στη Συρία δημιούργησε εισροή προσφύγων και την ανάπτυξη κουρδικών δομών στα νότια σύνορα. Η Τουρκία έγινε de facto γείτονας του Ισραήλ και σταδιακά εντάσσεται σε μια δομή που αντανακλά αμερικανοϊσραηλινή στρατηγική, με στόχο τη σταθεροποίηση της περιοχής.
Η Ουάσινγκτον προώθησε ένα πλαίσιο συνεργασίας Τουρκίας και Ισραήλ για την αποκατάσταση της επιρροής στη Συρία, ενώ παράλληλα σχεδίαζε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό τόξο από την Κασπία έως τη Μεσόγειο και τον Περσικό Κόλπο. Ο Ερντογάν, με τις τεταμένες σχέσεις του με τον Νετανιάχου, ακολούθησε αρχικά προσεκτική στάση, κριτίκαρε τις αμερικανοϊσραηλινές ενέργειες και παράλληλα αντέταξε τις ιρανικές απειλές εναντίον των κρατών του Κόλπου.
Την πρώτη εβδομάδα της σύγκρουσης, η Τουρκία απέφυγε να ανοίξει τον εναέριο χώρο ή να επιτρέψει τη χρήση στρατιωτικών βάσεων για επιθέσεις κατά του Ιράν. Η αμερικανική στρατηγική, που απεικονίστηκε σε φωτογραφία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, απέκλειε τις τουρκικές βάσεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διπλωματική και στρατηγική διαχείριση από την Άγκυρα. Η χθεσινή παρέμβαση του Ερντογάν στοχεύει στην πρόληψη νέων επιθέσεων και στην προστασία των εθνικών συμφερόντων της Τουρκίας, διατηρώντας παράλληλα την παρουσία της στο περιφερειακό γεωπολιτικό παιχνίδι.