Νέο πλαίσιο για τη χορήγηση και τη διαχείριση της ετήσιας άδειας εφαρμόζεται από τις αρχές του 2026, με στόχο περισσότερη ευελιξία για εργαζόμενους και επιχειρήσεις και ταυτόχρονα περιορισμό της γραφειοκρατίας. Οι αλλαγές δεν μεταβάλλουν τον βασικό πυρήνα του δικαιώματος στην άδεια, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτή μπορεί να κατανέμεται και να δηλώνεται διοικητικά.
Τμηματική άδεια με αίτημα του εργαζομένου
Η βασική διαφοροποίηση αφορά τη δυνατότητα τμηματικής χορήγησης της ετήσιας κανονικής άδειας. Ο εργαζόμενος μπορεί, με έγγραφη αίτησή του προς τον εργοδότη, να ζητήσει η άδειά του να δοθεί σε περισσότερες περιόδους μέσα στο ίδιο έτος, αντί να ληφθεί ενιαία.
Η νέα ευελιξία συνοδεύεται από όρια ώστε να μη χάνεται ο ουσιαστικός χαρακτήρας της ανάπαυσης. Κάθε τμήμα της άδειας πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με πενθήμερο και έξι ημέρες για όσους απασχολούνται με εξαήμερο.
Η συμφωνία εργοδότη και εργαζομένου παραμένει κρίσιμη. Σε περίπτωση διαφωνίας, εξακολουθεί να υπάρχει η δυνατότητα προσφυγής στην Επιθεώρηση Εργασίας, ώστε να επιλυθεί η διαφορά με βάση το ισχύον πλαίσιο.
Τέλος η προαναγγελία στο Εργάνη
Σημαντική αλλαγή επέρχεται και στη διοικητική διαχείριση των αδειών. Από το 2026 καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη. Αντί της δήλωσης πριν από τη χορήγηση, καθιερώνεται απολογιστική καταχώριση, η οποία θα πραγματοποιείται εντός του επόμενου μήνα από τη λήψη της άδειας.
Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται το διοικητικό βάρος για τις επιχειρήσεις, χωρίς να καταργείται η δυνατότητα ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές. Η άδεια εξακολουθεί να καταγράφεται, αλλά η διαδικασία γίνεται εκ των υστέρων και όχι προληπτικά.
Τι δεν αλλάζει στα δικαιώματα
Παρά τις αλλαγές στη διαδικασία, τα βασικά δικαιώματα των εργαζομένων παραμένουν αμετάβλητα. Η διάρκεια της άδειας εξακολουθεί να εξαρτάται από την προϋπηρεσία, το σύστημα εργασίας και τα έτη απασχόλησης. Επίσης, η κανονική άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση, εκτός από την περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης.
Παραμένει επίσης σε ισχύ η πρόβλεψη ότι τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει την άδειά του από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο, ώστε να διασφαλίζεται η θερινή ανάπαυση.
Ως προς τη διάρκεια, κατά το πρώτο έτος ο εργαζόμενος λαμβάνει αναλογία άδειας. Στο δεύτερο έτος, η άδεια φτάνει έως τις 21 ημέρες για πενθήμερη εργασία και τις 25 για εξαήμερη. Από το τρίτο έτος και μετά διαμορφώνεται στις 22 ημέρες για πενθήμερο και στις 26 για εξαήμερο.
Για εργαζόμενους με μεγαλύτερη προϋπηρεσία προβλέπονται αυξημένα δικαιώματα. Όσοι έχουν 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας δικαιούνται 25 ημέρες άδειας στο πενθήμερο και 30 στο εξαήμερο. Μετά τα 25 χρόνια προϋπηρεσίας, προστίθεται ακόμη μία ημέρα.
Ο εργοδότης εξακολουθεί να υποχρεούται να χορηγεί την άδεια μέσα στα νόμιμα χρονικά όρια, ενώ η πλήρης εξάντληση των αδειών κάθε έτους συνδέεται πλέον με το απώτερο όριο της 31ης Μαρτίου του επόμενου έτους, σύμφωνα με το πλαίσιο που ισχύει για την κανονική άδεια.
Το νέο καθεστώς επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη ευέλικτης οργάνωσης της εργασίας και στην προστασία της ανάπαυσης των εργαζομένων. Η επιτυχία του θα κριθεί από το αν η μεγαλύτερη ευελιξία θα λειτουργήσει ως πραγματική διευκόλυνση ή αν θα μετατραπεί σε νέο πεδίο πίεσης μέσα στους χώρους εργασίας.
