Φέτα: Αυξήσεις έως 17 ευρώ το κιλό λόγω ζωονόσων

Η ελληνική αγορά τυροκομικών προϊόντων βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σημαντική πρόκληση, καθώς οι τιμές της φέτας αναμένεται να σημειώσουν αξιοσημείωτη άνοδο τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων του κλάδου, η λιανική τιμή του εθνικού μας προϊόντος ενδέχεται να φτάσει ακόμη και τα 16 με 17 ευρώ ανά κιλό, μια εξέλιξη που προκαλεί προβληματισμό τόσο στους καταναλωτές όσο και στους παραγωγούς. Η τρέχουσα τιμή πώλησης κυμαίνεται μεταξύ 13 και 14 ευρώ το κιλό, γεγονός που σημαίνει ότι η επικείμενη αύξηση θα είναι ιδιαίτερα αισθητή στα νοικοκυριά.

Οι βασικοί παράγοντες που οδηγούν σε αυτή την ανατίμηση είναι πολλαπλοί και αλληλένδετοι. Πρωτίστως, η τιμή του πρόβειου γάλακτος, το οποίο αποτελεί την αποκλειστική πρώτη ύλη για την παρασκευή της φέτας ΠΟΠ, έχει αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα, το ενεργειακό κόστος και το κόστος των ζωοτροφών έχουν εκτιναχθεί, επιβαρύνοντας περαιτέρω την παραγωγική διαδικασία. Ωστόσο, ο πλέον καθοριστικός παράγοντας φαίνεται να είναι η μειωμένη διαθεσιμότητα πρώτης ύλης, εξαιτίας των ζωονόσων που έπληξαν τον κτηνοτροφικό τομέα της χώρας.

Οι ζωονόσοι, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, είχαν ως αποτέλεσμα την απώλεια χιλιάδων ζώων, γεγονός που περιόρισε δραστικά την παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος. Αυτή η εξέλιξη δεν επηρεάζει μόνο τη φέτα αλλά και ένα ευρύτερο φάσμα γαλακτοκομικών προϊόντων, δημιουργώντας συνθήκες στενότητας στην αγορά. Οι παραγωγοί, από την πλευρά τους, βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος και μειωμένη παραγωγή, με αποτέλεσμα να μετακυλίουν μέρος της επιβάρυνσης στην τελική τιμή.

Εξαγωγική δυναμική και εγχώρια κατανάλωση

Παρά τις προκλήσεις, η φέτα παραμένει ένα από τα πιο εξωστρεφή ελληνικά προϊόντα. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπύρου Πρωτοψάλτη, περίπου το 70% της ελληνικής φέτας κατευθύνεται προς τις αγορές του εξωτερικού. Οι κυριότεροι προορισμοί είναι η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ιταλία, χώρες όπου η ζήτηση για το προϊόν ΠΟΠ παραμένει ισχυρή. Αυτή η εξαγωγική επίδοση αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία της φέτας για την ελληνική οικονομία, αλλά και την ανάγκη διατήρησης της ποιότητας και της αυθεντικότητάς της.

Ωστόσο, την ίδια στιγμή, η κατανάλωση στην εγχώρια αγορά παρουσιάζει πτωτική τάση. Οι Έλληνες καταναλωτές, αντιμέτωποι με την αύξηση των τιμών, περιορίζουν τις αγορές τους, στρεφόμενοι συχνά σε φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις, όπως τα λευκά τυριά αγελαδινού γάλακτος. Αυτή η στροφή, αν και κατανοητή από οικονομική άποψη, εγείρει ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της εγχώριας τυροκομίας, η οποία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην πιστή πελατεία των Ελλήνων.

Οι εκπρόσωποι του κλάδου υπογραμμίζουν ότι η φέτα παραμένει ένα προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), παραγόμενο αποκλειστικά από αιγοπρόβειο γάλα, και διαφέρει ουσιαστικά από τα λευκά τυριά αγελαδινού γάλακτος που διατίθενται σε χαμηλότερες τιμές. Η διαφοροποίηση αυτή δεν είναι μόνο θέμα ποιότητας αλλά και ταυτότητας, καθώς η φέτα αποτελεί σύμβολο της ελληνικής γαστρονομικής κληρονομιάς. Ωστόσο, οι ίδιοι φορείς προειδοποιούν ότι απαιτείται ισορροπία, ώστε το προϊόν να παραμείνει προσιτό και για τον Έλληνα καταναλωτή, ο οποίος διαχρονικά στηρίζει την εγχώρια παραγωγή.

Σχέδιο ανασυγκρότησης της κτηνοτροφίας

Αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προαναγγέλλει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανασυγκρότησης της ελληνικής κτηνοτροφίας. Το σχέδιο περιλαμβάνει δράσεις για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, την ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας και τη στήριξη των παραγωγών που επλήγησαν από τις ζωονόσους. Στόχος είναι η αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας της χώρας και η διασφάλιση της επάρκειας πρώτης ύλης για τη φέτα και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Η υλοποίηση αυτού του σχεδίου κρίνεται ως κρίσιμη για τη διατήρηση της εξαγωγικής δυναμικής της φέτας, αλλά και για την προστασία του εθνικού προϊόντος από τον κίνδυνο να καταστεί απρόσιτο για τον Έλληνα καταναλωτή. Οι φορείς του κλάδου τονίζουν ότι το μεγάλο στοίχημα είναι η εξισορρόπηση των αναγκών της εξωστρέφειας με την ανάγκη διατήρησης της εγχώριας κατανάλωσης, η οποία αποτελεί τη βάση της ελληνικής τυροκομίας.

Συνοψίζοντας, η αύξηση της τιμής της φέτας αποτελεί συνέπεια μιας σειράς παραγόντων, από την άνοδο του κόστους παραγωγής έως τις επιπτώσεις των ζωονόσων. Η ελληνική πολιτεία και οι παραγωγοί καλούνται να διαχειριστούν αυτή την κρίση με στρατηγικό σχεδιασμό, ώστε η φέτα να παραμείνει ένα προϊόν προσβάσιμο, βιώσιμο και ανταγωνιστικό, τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά.