Φυλακές Αλικαρνασσού: Σχεδόν 60% πάνω από τη χωρητικότητα – Έρχεται σχέδιο αποσυμφόρησης

Σε οριακή κατάσταση βρίσκεται το σωφρονιστικό σύστημα της χώρας, καθώς ο αριθμός των κρατουμένων αυξάνεται διαρκώς, ξεπερνώντας κατά πολύ τις προβλεπόμενες δυνατότητες φιλοξενίας των φυλακών. Στις 2 Νοεμβρίου 2026 οι κρατούμενοι ανέρχονταν σε 14.318, την ώρα που η συνολική χωρητικότητα των σωφρονιστικών καταστημάτων είναι μόλις 10.722 θέσεις.

Η πληρότητα διαμορφώνεται στο 133,54%, κάτι που σημαίνει ότι 3.596 άνθρωποι βρίσκονται επιπλέον στις φυλακές σε σχέση με τις διαθέσιμες θέσεις.

Η εικόνα είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη και στην Κρήτη. Οι φυλακές Νέας Αλικαρνασσού καταγράφουν πληρότητα 159,05%, επιβεβαιώνοντας το σοβαρό πρόβλημα υπερσυγκέντρωσης κρατουμένων που έχει αναδείξει επανειλημμένα το Cretalive. Αντίθετα, οι αγροτικές φυλακές Αγυιάς Χανίων βρίσκονται κάτω από τη συνολική χωρητικότητά τους, με ποσοστό πληρότητας 89,33%.

Σχέδιο αποσυμφόρησης με ηλεκτρονικό «βραχιολάκι»

Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον, το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη φέρεται να επεξεργάζεται νέα νομοθετική ρύθμιση για την αποσυμφόρηση των φυλακών, η οποία αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το επόμενο διάστημα.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Καθημερινής», η προτεινόμενη διάταξη θα δίνει τη δυνατότητα σε κρατουμένους που έχουν καταδικαστεί για πλημμελήματα και έχουν εκτίσει πραγματικά το ένα πέμπτο της ποινής τους έως την ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου στο ΦΕΚ, να απολυθούν υπό προϋποθέσεις και να εκτίσουν το υπόλοιπο της ποινής στην κατοικία τους, με ηλεκτρονική επιτήρηση μέσω «βραχιολιού».

Η ρύθμιση φέρεται να έχει χαρακτηριστικά «νόμου μιας ημέρας», καθώς δικαίωμα υπαγωγής θα έχουν όσοι συμπληρώσουν το απαιτούμενο χρονικό διάστημα έως την ημέρα δημοσίευσης. Όσοι συμπληρώσουν το ένα πέμπτο της ποινής τους την επόμενη ημέρα δεν θα μπορούν να επωφεληθούν.

Βασική προϋπόθεση θα είναι η πραγματική έκτιση του ενός πέμπτου της ποινής, χωρίς να υπολογίζονται οι ευεργετικές ημέρες από την εργασία στη φυλακή. Παράλληλα, προβλέπονται ελάχιστος χρόνος παραμονής στο σωφρονιστικό κατάστημα και απουσία πειθαρχικών παραπτωμάτων.

Εξαιρέσεις αναμένεται να ισχύσουν, μεταξύ άλλων, για καταδικασθέντες για αδικήματα ενδοοικογενειακής βίας.

Ειδική πρόβλεψη για αλλοδαπούς κρατουμένους

Ένα δεύτερο σκέλος της σχεδιαζόμενης ρύθμισης αφορά αλλοδαπούς κρατουμένους. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, θα προβλέπεται η δυνατότητα απόλυσής τους, εφόσον έχουν εκτίσει το ένα τρίτο της ποινής τους, με βασική προϋπόθεση την απομάκρυνσή τους από την ελληνική επικράτεια.

Η δυνατότητα αυτή θα αφορά κρατουμένους που εκτίουν ποινή φυλάκισης ή πρόσκαιρης κάθειρξης, ενώ θα εξαιρούνται όσοι έχουν καταδικαστεί για ανθρωποκτονία, βιασμό ή συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση.

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής, περίπου 500 αλλοδαποί από την Αίγυπτο κρατούνται με βασική κατηγορία την παράνομη είσοδο στη χώρα.

Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση αναμένεται να ανοίξει και τη συζήτηση για τη συνοχή της ποινικής πολιτικής, καθώς από τη μία πλευρά έχει ενισχυθεί η κατεύθυνση της αυστηρότερης αντιμετώπισης της μικροεγκληματικότητας και από την άλλη εξετάζονται μέτρα απομάκρυνσης κρατουμένων από τις φυλακές.

Στο 159,05% η πληρότητα στην Αλικαρνασσό

Τα στοιχεία της 2ας Νοεμβρίου αποτυπώνουν την έντονη πίεση που δέχονται πολλά σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας.

Στις φυλακές Νέας Αλικαρνασσού η πληρότητα φτάνει το 159,05%, ενώ ακόμη υψηλότερα είναι τα ποσοστά σε άλλες περιοχές: στο Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων Βόλου αγγίζει το 225,93%, στις φυλακές της Τρίπολης για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας το 218,87% και στις φυλακές Αυλώνα το 217,97%.

Πάνω από το 200% βρίσκονται επίσης οι φυλακές Κω, με 205,36%, και Κομοτηνής, με 200,62%.

Ιδιαίτερα επιβαρυμένη είναι και η εικόνα στον Κορυδαλλό, όπου κρατούνται 2.080 άνθρωποι σε εγκαταστάσεις χωρητικότητας 1.222 θέσεων, με την πληρότητα να διαμορφώνεται στο 170,21%.

Στην Κρήτη, εκτός από την Αλικαρνασσό, οι αγροτικές φυλακές της Αγυιάς Χανίων εμφανίζουν σαφώς διαφορετική εικόνα, με πληρότητα 89,33%, δηλαδή κάτω από το όριο της διαθέσιμης χωρητικότητάς τους.

Η αύξηση των κρατουμένων από το 2024

Η αύξηση του πληθυσμού των φυλακών αποτυπώνεται καθαρά στα στοιχεία των τελευταίων ετών. Στις 31 Δεκεμβρίου 2023 οι κρατούμενοι ήταν 10.229. Στο τέλος του 2024 είχαν φτάσει τους 11.461 και στις 31 Δεκεμβρίου 2025 ανέρχονταν σε 13.561.

Στις 29 Ιανουαρίου 2026 καταγράφονταν 13.530 κρατούμενοι, ενώ στις 2 Νοεμβρίου ο αριθμός είχε ανέβει στους 14.318.

Η Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT) έχει επισημάνει, μεταξύ άλλων, την επίδραση που είχε στην αύξηση του αριθμού των κρατουμένων η αλλαγή του πλαισίου για τις αναστολές ποινών με τον νόμο 5090/2024.

Μέσα σε λιγότερο από τρία χρόνια, ο αριθμός των κρατουμένων έχει αυξηθεί κατά περισσότερους από 4.000 ανθρώπους. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την έκταση του προβλήματος και την ανάγκη ουσιαστικών παρεμβάσεων, ώστε οι φυλακές να μπορούν να επιτελέσουν τον σωφρονιστικό τους ρόλο χωρίς να λειτουργούν σε συνθήκες διαρκούς υπερπληρότητας.