Fitch: Πιστωτικός κίνδυνος η έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη

Ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Fitch εξέδωσε μια αυστηρή προειδοποίηση σχετικά με την κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας, εστιάζοντας στην πρωτοφανή άνθηση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεσή του για το παγκόσμιο πιστωτικό περιβάλλον, η ραγδαία αύξηση των κεφαλαίων που διοχετεύονται στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης ενέχει τον κίνδυνο μιας απότομης και επώδυνης διόρθωσης στις αγορές, γεγονός που αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους πιστωτικούς κινδύνους παγκοσμίως.

Η Fitch, στην ανάλυσή της για το τρίτο τρίμηνο του 2026, υπογραμμίζει ότι το τοπίο της παγκόσμιας πίστης κυριαρχείται από δύο βασικές βραχυπρόθεσμες απειλές. Η πρώτη αφορά την αυξανόμενη ευπάθεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε μια ενδεχόμενη διόρθωση που θα πυροδοτηθεί από την υπερθέρμανση του τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Η δεύτερη σχετίζεται με τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα, η οποία πηγάζει κυρίως από την κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.

Ο οίκος επαναλαμβάνει τις ανησυχίες που έχουν εκφράσει διεθνείς εποπτικές αρχές, τονίζοντας ότι η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης έχει συνδεθεί άρρηκτα με την οικονομική ανάπτυξη και τις κεφαλαιαγορές, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ. Αυτή η στενή διασύνδεση αυξάνει σημαντικά την έκθεση του συστήματος σε μια ενδεχόμενη κατάρρευση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων. Χαρακτηριστικά, η Fitch αναφέρει ότι η κλίμακα των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη είναι τόσο μεγάλη, που η έκθεση της οικονομίας και των κεφαλαιαγορών σε μια διόρθωση είναι πλέον σημαντική.

Αποτιμήσεις στο επίπεδο της φούσκας των dotcom

Η προειδοποίηση αυτή, η πλέον κατηγορηματική που έχει εκδοθεί από μεγάλο οίκο αξιολόγησης, έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας. Οι ασιατικές μετοχές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη υποχωρούν, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τη βιωσιμότητα της χρηματοδότησης του τεράστιου επενδυτικού κύματος και την ενίσχυση του ανταγωνισμού από την Κίνα. Σύμφωνα με την έκθεση, ο κυκλικά προσαρμοσμένος δείκτης τιμής προς κέρδη (CAPE) του αμερικανικού δείκτη S&P 500 έχει φτάσει σε επίπεδα που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της φούσκας των εταιρειών διαδικτύου στα τέλη της δεκαετίας του 1990.

Παράλληλα, η έκδοση εταιρικών ομολόγων στις ΗΠΑ σημείωσε αύξηση 26% το πρώτο εξάμηνο του 2026, με τα κεφάλαια να κατευθύνονται κυρίως σε επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Εταιρείες όπως η Amazon, η Alphabet, η Nvidia, η Meta, η Oracle και η SpaceX εξέδωσαν ομόλογα επενδυτικής βαθμίδας συνολικού ύψους 182 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες των Alphabet, Amazon, Meta και Microsoft αναμένεται να αυξηθούν κατά περισσότερο από 75% μέσα στο 2026, φτάνοντας τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Fitch.

Η Fitch επισημαίνει ότι η ισχυρή αύξηση των επενδύσεων στην πληροφορική συνέβαλε άμεσα κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες στην αύξηση του αμερικανικού ΑΕΠ κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους. Επιπλέον, η άνοδος των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων ενίσχυσε την κατανάλωση των νοικοκυριών μέσω του λεγόμενου φαινομένου του πλούτου. Ωστόσο, η αβεβαιότητα που περιβάλλει τα μελλοντικά έσοδα από την τεχνητή νοημοσύνη, το ρυθμιστικό πλαίσιο, τον εντεινόμενο ανταγωνισμό και τις επιπτώσεις στην αγορά εργασίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια σημαντική και παρατεταμένη διόρθωση των αγορών, με ευρείες μακροοικονομικές συνέπειες. Ο βαθμός σύνδεσης των κεφαλαιαγορών και των οικονομιών με την τεχνητή νοημοσύνη έχει δημιουργήσει αυξημένη ευπάθεια στον πιστωτικό τομέα, όπως τονίζεται χαρακτηριστικά.

Γεωπολιτική ένταση και το φαινόμενο Ελ Νίνιο

Ο γεωπολιτικός κίνδυνος παραμένει η δεύτερη σημαντικότερη πηγή ανησυχίας για τη Fitch. Η αναζωπύρωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες, σε συνδυασμό με το νέο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, εντείνουν τους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία. Ο οίκος προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας θα επιβραδυνθεί στο 2,4% το 2026, ενώ ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,7% έως το τέλος του έτους, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών της ενέργειας.

Παράλληλα, η Fitch αναδεικνύει το φαινόμενο Ελ Νίνιο ως έναν ακόμη αναδυόμενο πιστωτικό κίνδυνο, λόγω της αυξημένης πιθανότητας εκδήλωσης ξηρασιών, πλημμυρών και ακραίων καιρικών φαινομένων. Το Ελ Νίνιο ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις που ήδη προκαλεί η σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν. Οι χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος και χαμηλή πιστοληπτική αξιολόγηση θα είναι ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς οι απότομες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων θα μπορούσαν να δυσχεράνουν τη νομισματική πολιτική, να αυξήσουν το κόστος των κρατικών επιδοτήσεων και να επιβαρύνουν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά. Στη Λατινική Αμερική, όπου τα λιπάσματα και το ντίζελ αντιπροσωπεύουν το 50% έως 70% του κόστους των γεωργικών εισροών και περίπου το 30% των εισαγόμενων λιπασμάτων προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, το υψηλότερο κόστος παραγωγής σε συνδυασμό με τις χαμηλότερες αποδόσεις των καλλιεργειών θα μπορούσε να συμπιέσει τα περιθώρια κέρδους του αγροτικού τομέα και να πλήξει ευρύτερα τις μεταφορές, συμπεριλαμβανομένων των λιμένων, των σιδηροδρόμων και των αυτοκινητοδρόμων με διόδια, καταλήγει η έκθεση.