Φίτο: Η ΕΕ στηρίζει Ελλάδα και Κύπρο έναντι τουρκικών προκλήσεων

Σε μια κρίσιμη συζήτηση στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με αντικείμενο τις κλιμακούμενες εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο έπειτα από τις επίμονες τουρκικές προκλήσεις, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις, Ραφαέλε Φίτο, διατύπωσε με σαφήνεια τη θέση των Βρυξελλών. Ο κ. Φίτο διαβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα δικά της συμφέροντα και εκείνα των κρατών-μελών της, ενώ παράλληλα θα στηρίζει την περιφερειακή σταθερότητα. Κεντρικό μήνυμα της τοποθέτησής του ήταν η αταλάντευτη στήριξη προς την Ελλάδα και την Κύπρο, υπογραμμίζοντας ότι η Ένωση θα παραμείνει σταθερή στη θέση της και θα στέκεται στο πλευρό των δύο κρατών-μελών.

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής ανέδειξε τη βιώσιμη αποκλιμάκωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αλλά και της συνολικότερης κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο, ως «ουσιώδες στοιχείο» για την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια. Παράλληλα, τόνισε ότι η αποκλιμάκωση είναι καθοριστική για την προώθηση των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας, καθώς η περιοχή αποτελεί γεωστρατηγικό σταυροδρόμι με πολλαπλές επιπτώσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Η γεωστρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου

Ο κ. Φίτο χαρακτήρισε την Ανατολική Μεσόγειο περιοχή «γεωστρατηγικής σημασίας» για τη σταθερότητα και την ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία η Ένωση διαθέτει ισχυρό αποτύπωμα μέσω των κρατών-μελών της, της Ελλάδας και της Κύπρου. Όπως εξήγησε, η περιοχή φιλοξενεί μία από τις κύριες μεταναστευτικές οδούς προς την Ευρώπη, καθώς και σημαντικές εμπορικές και διασυνδετήριες οδούς που συνδέουν την Ένωση με την ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, υφίσταται τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, γεγονός που εντείνει την ανάγκη για σταθερότητα και συνεργασία. Για όλους αυτούς τους λόγους, η ΕΕ αποδίδει μεγάλη σημασία στις εξελίξεις και στις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, καθώς και στη συνολική κατάσταση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής υπενθύμισε ότι η Τουρκία είναι υποψήφια χώρα προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμμαχος για την πλειονότητα των κρατών-μελών και «βασικός εταίρος» της Ένωσης. Υπογράμμισε ότι υπάρχει «στρατηγικό συμφέρον» να συνεχιστεί η υφιστάμενη συνεργασία με την Τουρκία και να παραμείνει η χώρα «προσδεδεμένη» στην ευρωπαϊκή προοπτική. Ωστόσο, όπως σημείωσε, η σχέση ΕΕ-Τουρκίας παρουσιάζει «σημαντικές προκλήσεις», ενώ «οι πρόσφατες εξελίξεις συμβάλλουν σε ανανεωμένη ένταση στην περιοχή», καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για διάλογο και αυτοσυγκράτηση.

Αναφερόμενος στην επίσκεψη που πραγματοποίησε στην Τουρκία, στα τέλη Ιουνίου, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, μαζί με τους Επιτρόπους Μάρτα Κος και Μάγκνους Μπρούνερ, ο κ. Φίτο τόνισε ότι η ευρωπαϊκή πλευρά υπογράμμισε τη σημασία που αποδίδει η Ένωση στις εξελίξεις στην περιοχή. Κάλεσε δε την Τουρκία «να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, να απέχει από οποιαδήποτε μονομερή ενέργεια που θα αύξανε τις εντάσεις και να δεσμευθεί στις σχέσεις καλής γειτονίας, στις διεθνείς συμφωνίες και στην αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, όπως αυτή κατοχυρώνεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν σαφή θέση για αυτά τα ζητήματα», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Σεβασμός του διεθνούς δικαίου και του Κυπριακού

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής επανέλαβε, παράλληλα, ότι «η Τουρκία πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών-μελών της ΕΕ, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας». Όπως είπε, η «εποικοδομητική εμπλοκή» της Τουρκίας είναι καθοριστικής σημασίας προς αυτή την κατεύθυνση, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα και η συνεργασία στην περιοχή.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Φίτο και στο Κυπριακό, σημειώνοντας ότι, μετά τον ορισμό του το καλοκαίρι ως Ειδικού Εκπροσώπου της Επιτροπής για το Κυπριακό, η ΕΕ αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην επανέναρξη των συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού και στην εποικοδομητική εμπλοκή της Τουρκίας σε αυτή τη διαδικασία. «Είναι προς το στρατηγικό συμφέρον της ΕΕ και συνάδει με την εντολή που έχουμε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», ανέφερε, υπενθυμίζοντας ότι «ολόκληρη η Κύπρος αποτελεί μέρος της ΕΕ και ότι οι Τουρκοκύπριοι είναι πολίτες της ΕΕ». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τη δέσμευση της Ένωσης για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.

Καταλήγοντας, ο κ. Φίτο τόνισε ότι οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας θα πρέπει να αντιμετωπίζεται «μέσω καλόπιστου διαλόγου, αυτοσυγκράτησης και σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας», στο πνεύμα της Διακήρυξης των Αθηνών του Δεκεμβρίου 2023. «Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και εκείνων των κρατών-μελών της, καθώς και στη διαφύλαξη της περιφερειακής σταθερότητας. Θα συνεχίσουμε να κρατάμε τη θέση μας, στεκόμενοι χωρίς αμφιβολία στο πλευρό της Ελλάδας και της Κύπρου», κατέληξε, στέλνοντας μήνυμα αποφασιστικότητας και ενότητας από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.