Φλέγεται ο Κόλπος: Επιθέσεις σε βάσεις και τάνκερ, απειλές των Χούθι

Σε νέα, επικίνδυνη φάση εισέρχεται ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν, καθώς η Τεχεράνη ανακοίνωσε πλήγματα εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων ραντάρ και αντιαεροπορικής άμυνας στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, προειδοποιώντας ότι θα ακολουθήσουν ακόμη ισχυρότερες επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ολοκλήρωσαν τη δέκατη συνεχόμενη νύχτα βομβαρδισμών κατά στόχων στο Ιράν, ενώ η εμπλοκή των Χούθι της Υεμένης διευρύνει πλέον το πολεμικό μέτωπο από το Στενό του Ορμούζ έως την Ερυθρά Θάλασσα.

Η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση ανέφερε ότι οι τελευταίες επιδρομές επικεντρώθηκαν σε κέντρα διοίκησης, ναυτικές εγκαταστάσεις και υποδομές που χρησιμοποιούνται για επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων. Η Ουάσιγκτον παρουσιάζει τους βομβαρδισμούς ως προσπάθεια περιορισμού της ικανότητας του Ιράν να διακόπτει τη διεθνή ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν από την πλευρά τους ότι σταμάτησαν δύο ακόμη πετρελαιοφόρα, υποστηρίζοντας ότι τα πλοία κινούνταν σε θαλάσσια διαδρομή που δεν είχε εγκριθεί από τις ιρανικές αρχές. Κατά την ίδια ανακοίνωση, εκρήξεις προκάλεσαν μεγάλες πυρκαγιές στα δεξαμενόπλοια.

Οι ιρανικοί ισχυρισμοί δεν είχαν επιβεβαιωθεί πλήρως από ανεξάρτητες πηγές. Η βρετανική υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO επιβεβαίωσε, πάντως, ότι δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από άγνωστου τύπου βλήμα κοντά στο Στενό του Ορμούζ, περίπου οκτώ ναυτικά μίλια βορειοανατολικά της περιοχής Λίμα του Ομάν.

Το πλήγμα προκάλεσε πυρκαγιά, ενώ το πλήρωμα εγκατέλειψε το πλοίο και διασώθηκε. Οι αρμόδιες αρχές διερευνούν την επίθεση, χωρίς να έχουν αποδώσει επισήμως την ευθύνη σε συγκεκριμένη πλευρά.

Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της σύγκρουσης. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες στον κόσμο, καθώς πριν από την έναρξη του πολέμου περνούσε από αυτό περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Οι Χούθι απειλούν με αποκλεισμό τη Σαουδική Αραβία

Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο μετά την ανακοίνωση των Χούθι ότι επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία. Το κίνημα Ανσαραλά απειλεί να κλείσει τη δίοδο των σαουδαραβικών πλοίων από το Μπαμπ αλ Μαντέμπ, το στρατηγικό πέρασμα που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν.

Η Σαουδική Αραβία, η μεγαλύτερη εξαγωγός πετρελαίου στον κόσμο, είχε στραφεί σε μεγάλο βαθμό προς τις δυτικές διαδρομές και τα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας για να περιορίσει την εξάρτησή της από το Στενό του Ορμούζ.

Η απειλή των Χούθι θέτει πλέον σε κίνδυνο και αυτή την εναλλακτική οδό. Εφόσον ο αποκλεισμός εφαρμοστεί, σημαντικές ποσότητες σαουδαραβικού πετρελαίου μπορεί να δυσκολευτούν να φτάσουν στις διεθνείς αγορές, με άμεσες συνέπειες στις τιμές της ενέργειας και στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

Οι τιμές του πετρελαίου είχαν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου μήνα, υπό τον φόβο νέων διακοπών στην προσφορά. Στις ασιατικές συναλλαγές της Τρίτης παρουσίασαν μικρή υποχώρηση, καθώς οι αγορές αξιολογούσαν τις διπλωματικές προσπάθειες και το ενδεχόμενο προσωρινής αποκλιμάκωσης.

Η απειλή για τα δύο βασικά θαλάσσια περάσματα της Μέσης Ανατολής μετατρέπει τη σύγκρουση σε άμεσο κίνδυνο για τη διεθνή οικονομία. Το Στενό του Ορμούζ ελέγχει την έξοδο των ενεργειακών φορτίων του Περσικού Κόλπου, ενώ το Μπαμπ αλ Μαντέμπ αποτελεί κρίσιμο σημείο για τη σύνδεση Ασίας, Ευρώπης και Μεσογείου.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν είχαν υπογράψει στις 17 Ιουνίου μνημόνιο κατανόησης, το οποίο προέβλεπε κατάπαυση των επιθέσεων, επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και ένα πλαίσιο για νέες συνομιλίες. Η συμφωνία κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου, οδηγώντας στην επανέναρξη των εχθροπραξιών.

Η Τεχεράνη έκλεισε ξανά το στρατηγικό πέρασμα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέφεραν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο. Η αμοιβαία στρατιωτική κλιμάκωση ακύρωσε μέσα σε λίγες εβδομάδες το πλαίσιο αποκλιμάκωσης που είχε παρουσιαστεί ως βάση για τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι το Ιράν θα πληρώνει πολλαπλάσιο τίμημα για κάθε Αμερικανό στρατιωτικό που σκοτώνεται στη Μέση Ανατολή. Η Τεχεράνη απάντησε ότι αντιμετωπίζει πλέον έναν ολοκληρωτικό πόλεμο και ότι θα συνεχίσει να πλήττει τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή.

Από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου έχουν σκοτωθεί 17 Αμερικανοί στρατιωτικοί. Οι τρεις πιο πρόσφατες απώλειες καταγράφηκαν στην Ιορδανία και στο Ιράκ και ήταν οι πρώτοι γνωστοί θάνατοι Αμερικανών μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών τον Ιούλιο.

Σχεδόν 100 ακόμη στρατιωτικοί έχουν τραυματιστεί κατά τις τελευταίες επιθέσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία του Πενταγώνου, με τις περισσότερες περιπτώσεις να χαρακτηρίζονται ελαφρές.

Στην ιρανική πλευρά, το υπουργείο Υγείας είχε ανακοινώσει μέχρι την Παρασκευή τουλάχιστον 50 νεκρούς και περισσότερους από 500 τραυματίες από τους νέους αμερικανικούς βομβαρδισμούς. Ο απολογισμός θεωρείται προσωρινός, καθώς τα πλήγματα συνεχίζονται σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.

Πλήγματα σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν δύο συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας και μία εγκατάσταση ραντάρ σε αμερικανικές προκεχωρημένες θέσεις στο Μπαχρέιν.

Στο Κουβέιτ, η ιρανική πλευρά υποστήριξε ότι χτύπησε ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης μεγάλης εμβέλειας, συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας και εγκαταστάσεις δορυφορικών επικοινωνιών.

Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ανέφεραν ότι πραγματοποίησαν επιθέσεις με drones εναντίον των αμερικανικών βάσεων Αριφτζάν, αλ Ουντάιρι και Άχμαντ αλ Τζάμπερ στο Κουβέιτ.

Δεν υπήρξε άμεση ανεξάρτητη επιβεβαίωση για την έκταση των ζημιών. Η ιρανική στρατιωτική ηγεσία δήλωσε ότι, μετά τα πλήγματα στα συστήματα εντοπισμού και αεράμυνας, θα ακολουθήσουν κύματα ακόμη πιο αποφασιστικών επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Η στόχευση ραντάρ και συστημάτων αεράμυνας δείχνει ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να αποδυναμώσει τις δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στον Κόλπο, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερες επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Παρά τη στρατιωτική κλιμάκωση, η ιρανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι διπλωματικοί δίαυλοι παραμένουν ανοικτοί. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ ανέφερε ότι οι προσπάθειες συνεχίζονται μέσω μεσολαβητών.

Ο υπουργός Εσωτερικών του Ιράν Εσκαντάρ Μομενί βρίσκεται στο Πακιστάν, όπου αναμένεται να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Σαμπάζ Σαρίφ και τον αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ. Το Ισλαμαμπάντ έχει αναλάβει ενεργότερο ρόλο στις προσπάθειες για προσωρινή κατάπαυση του πυρός.

Παράλληλα, ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν αναμένεται να συναντηθεί στον Λευκό Οίκο με τον Ντόναλντ Τραμπ. Η αμερικανική κυβέρνηση πιέζει τη Βηρυτό να προχωρήσει στον αφοπλισμό της Χεζμπολά και να ενισχύσει τον έλεγχο του λιβανικού κράτους στο νότιο τμήμα της χώρας.

Το Ισραήλ θέτει τον αφοπλισμό της Χεζμπολά ως βασικό όρο για την αποχώρηση των δυνάμεών του από τον νότιο Λίβανο. Η Τεχεράνη ζητά οποιαδήποτε συνολική συμφωνία να περιλαμβάνει και το λιβανικό μέτωπο, διατηρώντας τη Χεζμπολά στο κέντρο των περιφερειακών διαπραγματεύσεων.

Ο πόλεμος έχει πλέον επεκταθεί πέρα από την άμεση σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν. Οι επιθέσεις σε βάσεις στον Κόλπο, τα πλήγματα στα πετρελαιοφόρα, η απειλή αποκλεισμού της Σαουδικής Αραβίας και η πίεση για τον αφοπλισμό της Χεζμπολά δημιουργούν ένα ενιαίο μέτωπο κρίσης από το Ιράν έως την Υεμένη και τον Λίβανο.

Η συνέχιση της κλιμάκωσης απειλεί τη διεθνή ναυσιπλοΐα, τις ενεργειακές αγορές και την ασφάλεια ολόκληρης της Μέσης Ανατολής. Οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται, την ώρα που οι στρατιωτικές κινήσεις στο πεδίο οδηγούν με ταχύτητα προς μια γενικευμένη περιφερειακή σύγκρουση.