Σοβαρή επιδείνωση της καταστολής στο Ιράν καταγράφει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών, περισσότεροι από 4.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί με επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας, ενώ 21 άτομα έχουν εκτελεστεί μέσα στο ίδιο διάστημα.
Η Ύπατη Αρμοστεία διευκρινίζει ότι όλες οι περιπτώσεις δεν συνδέονται απευθείας με τον πόλεμο. Από τους εκτελεσθέντες, μόνο δύο φέρονται να καταδικάστηκαν για κατασκοπεία, δέκα εμφανίζονται να συνδέονται με οργανώσεις της αντιπολίτευσης, ενώ τουλάχιστον εννέα εκτελέστηκαν για υποθέσεις που σχετίζονται με τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου.
Φόβοι για νέες θανατικές ποινές
Η υπηρεσία του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι μεγάλος αριθμός συλληφθέντων, μεταξύ των οποίων και παιδιά, κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με τη θανατική ποινή.
Το βασικό πρόβλημα, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία, είναι ο υπερβολικά ευρύς και ασαφής ορισμός των εγκλημάτων κατά της εθνικής ασφάλειας στο ιρανικό νομικό πλαίσιο, που επιτρέπει στις αρχές να διευρύνουν επικίνδυνα το πεδίο των διώξεων.
Μη κυβερνητικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων η Διεθνής Αμνηστία, κατατάσσουν το Ιράν στις χώρες με τη μεγαλύτερη χρήση της θανατικής ποινής διεθνώς, δεύτερο μετά την Κίνα.
Καταγγελίες για βασανιστήρια και εξαναγκαστικές ομολογίες
Η Ύπατη Αρμοστεία αναφέρει ότι πολλοί κρατούμενοι υπήρξαν θύματα εξαναγκαστικών εξαφανίσεων, βασανιστηρίων και άλλων μορφών σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, σε αρκετές περιπτώσεις αποσπάστηκαν ομολογίες υπό πίεση, ορισμένες από τις οποίες μεταδόθηκαν από την τηλεόραση, ενώ κρατούμενοι φέρεται να υποβλήθηκαν ακόμη και σε εικονικές εκτελέσεις.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, δήλωσε ότι προκαλεί φρίκη η διαπίστωση πως, πέρα από τις βαριές συνέπειες του πολέμου, οι ιρανικές αρχές στερούν από τον λαό θεμελιώδη δικαιώματα με σκληρό και βάρβαρο τρόπο.
Ο ίδιος κάλεσε την Τεχεράνη να αναστείλει κάθε νέα εκτέλεση, να εφαρμόσει μορατόριουμ στη θανατική ποινή, να διασφαλίσει το δικαίωμα υπεράσπισης και δίκαιης δίκης και να απελευθερώσει άμεσα όσους έχουν συλληφθεί αυθαίρετα.
Συνθήκες κράτησης και φονική καταστολή σε φυλακή
Η Ύπατη Αρμοστεία επισημαίνει ότι οι κατηγορούμενοι συχνά οδηγούνται σε δίκες με συνοπτικές διαδικασίες, χωρίς πρόσβαση σε δικηγόρο της επιλογής τους.
Παράλληλα, γίνεται λόγος για δεκάδες κρατούμενους που έχουν μεταφερθεί σε άγνωστους χώρους κράτησης. Μεταξύ των περιπτώσεων που αναφέρονται είναι και η δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Νασρίν Σοτουντέχ, η οποία έχει τιμηθεί με το βραβείο Ζαχάροφ.
Ο Φόλκερ Τουρκ επέκρινε και τις συνθήκες στις ιρανικές φυλακές, κάνοντας λόγο για υπερπληθυσμό, σοβαρές ελλείψεις τροφίμων, νερού, ειδών υγιεινής και φαρμάκων.
Σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ, στις 18 Μαρτίου οι διαμαρτυρίες κρατουμένων στη φυλακή Σαμπαχάρ για την παρατεταμένη διακοπή του συσσιτίου αντιμετωπίστηκαν με φονική βία. Οι δυνάμεις ασφαλείας φέρεται να σκότωσαν τουλάχιστον πέντε κρατουμένους και να τραυμάτισαν άλλους 21.
Η Ύπατη Αρμοστεία αναφέρει ακόμη ότι δύο κρατούμενοι πέθαναν υπό κράτηση σε άλλη φυλακή, με ενδείξεις ότι είχαν υποστεί βασανιστήρια.
Η εικόνα που περιγράφει ο ΟΗΕ αναδεικνύει ένα περιβάλλον διευρυμένης καταστολής, με συλλήψεις, εκτελέσεις, αμφισβητούμενες δίκες και συνθήκες κράτησης που προκαλούν διεθνή ανησυχία για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν.
