Φόροι στα τσιγάρα: Στο τραπέζι των Βρυξελλών

Η αναθεώρηση του φορολογικού καθεστώτος που διέπει τα καπνικά προϊόντα παραμένει στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων, με τις επικείμενες αποφάσεις να αναμένεται να επιφέρουν σημαντικές ανακατατάξεις τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στη διαμόρφωση των τελικών λιανικών τιμών των τσιγάρων. Οι συζητήσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και περίπου δύο χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα οριστική συμφωνία.

Την εικόνα των διαπραγματεύσεων, αλλά και τις πιθανές επιπτώσεις για την ελληνική αγορά, περιέγραψε ο Κώστας Ιακώβου, πρόεδρος της Ένωσης Καπνοπωλών, Ψιλικών και Ενοικιαστών Περιπτέρων Μακεδονίας. Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο κ. Ιακώβου ανέφερε ότι η τελευταία συνεδρίαση του Ecofin δεν οδήγησε σε πρόοδο, καθώς η Μάλτα άσκησε βέτο στην προωθούμενη πρόταση, ακολουθώντας τη στάση που είχε τηρήσει η Σουηδία σε προηγούμενη συνεδρίαση. Εκτίμησε, πάντως, ότι οι διαπραγματεύσεις ενδέχεται να ολοκληρωθούν τον επόμενο μήνα, με το πιθανότερο ενδεχόμενο να είναι η επίτευξη συμφωνίας για αυξημένη φορολόγηση.

Στα 13 ευρώ το πακέτο με τους υψηλότερους φόρους

Το ύψος της επιβάρυνσης θα καθορίσει και τη διαμόρφωση των λιανικών τιμών. Σύμφωνα με τον κ. Ιακώβου, το ενδεχόμενο η τιμή ενός πακέτου τσιγάρων να αγγίξει τα 13 ευρώ συνδέεται άμεσα με την εφαρμογή των ανώτατων φορολογικών συντελεστών. Ο ίδιος προκρίνει, ωστόσο, μια ηπιότερη και σταδιακή προσαρμογή, με την Ελλάδα να επιλέγει χαμηλότερους συντελεστές, ώστε η τιμή να διαμορφωθεί περίπου στα 6,5 ευρώ ανά πακέτο.

Παράλληλα, υπενθύμισε τις αναφορές του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, σχετικά με τη δυνατότητα σταδιακής εφαρμογής των αλλαγών έως το 2036, γεγονός που αφήνει περιθώρια για μεγαλύτερη προσαρμογή της αγοράς.

Φόβοι για έκρηξη του λαθρεμπορίου

Κεντρικό ζήτημα στη συζήτηση αποτελεί και ο κίνδυνος ενίσχυσης του παράνομου εμπορίου καπνικών προϊόντων. Ο πρόεδρος της Ένωσης προειδοποίησε ότι μια απότομη αύξηση των φόρων θα μπορούσε να οδηγήσει σε διεύρυνση της παράνομης αγοράς, επικαλούμενος την εμπειρία της περιόδου της πρώτης τρόικας.

Όπως ανέφερε, μέσα σε περίπου τρία χρόνια, όταν η φορολογική επιβάρυνση αυξήθηκε από 65% σε 95%, το μερίδιο των παράνομων τσιγάρων στην ελληνική αγορά φέρεται να εκτινάχθηκε από 3% σε 25%.

Την ίδια περίοδο, σύμφωνα με τον ίδιο, καταγράφηκαν λουκέτα σε περίπτερα και καταστήματα ψιλικών, καθώς και απώλειες θέσεων εργασίας, με τις επιπτώσεις να είναι ιδιαίτερα αισθητές σε έναν κλάδο όπου κυριαρχούν οι ατομικές επιχειρήσεις.

Ο κ. Ιακώβου υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε αύξηση της φορολογίας θα πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστική ενίσχυση των ελέγχων και των μέτρων κατά του λαθρεμπορίου. Επισήμανε, επιπλέον, ότι τα παράνομα τσιγάρα μπορεί να περιέχουν επικίνδυνες και άγνωστες ουσίες, αυξάνοντας τους κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών.

Περιθώριο κέρδους μόλις 4%-5% για τα περίπτερα

Σημαντικές είναι οι ανησυχίες και για τη βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων του κλάδου, καθώς τα καπνικά προϊόντα αποτελούν βασικό μέσο προσέλκυσης πελατών για τα περίπτερα και τα καταστήματα ψιλικών.

Όπως εξήγησε ο πρόεδρος της Ένωσης, τα περιθώρια κέρδους διαφοροποιούνται ανάλογα με το προϊόν και κυμαίνονται από 2% έως 8%, με τον μέσο όρο να βρίσκεται περίπου στο 4%-5%. Υψηλότερες αποδόσεις καταγράφονται κυρίως σε ορισμένες νεότερες κατηγορίες προϊόντων νικοτίνης και στα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού.

Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον κ. Ιακώβου, είναι η διαμόρφωση μιας φορολογικής πολιτικής που θα συνδυάζει τον περιορισμό του καπνίσματος με την προστασία της νόμιμης αγοράς και των μικρών επιχειρήσεων, χωρίς να δημιουργεί πρόσθετα κίνητρα για την ανάπτυξη του λαθρεμπορίου.