Φρούτα και λαχανικά σε τιμές πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά

Η ακρίβεια παραμένει η πιο σκληρή καθημερινή δοκιμασία για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς ολοένα και περισσότεροι πολίτες δηλώνουν ότι ο μισθός ή η σύνταξη δεν φτάνουν μέχρι το τέλος του μήνα. Η πίεση δεν αφορά πλέον μόνο δευτερεύουσες δαπάνες, αλλά περνά ευθέως στο καλάθι της διατροφής, με τους καταναλωτές να περιορίζουν ακόμη και βασικά προϊόντα.

Η εικόνα στις λαϊκές αγορές και στα σούπερ μάρκετ αποτυπώνει μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από κυβερνητικές εξαγγελίες. Οι τιμές σε φρούτα και λαχανικά διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, την ώρα που η αγοραστική δύναμη των πολιτών έχει υποχωρήσει αισθητά. Η καθημερινή αγορά έχει μετατραπεί σε άσκηση επιβίωσης, με τους καταναλωτές να μετρούν ένα προς ένα τα προϊόντα πριν φτάσουν στο ταμείο.

Πολίτες περιγράφουν με ωμό τρόπο την κατάσταση, λέγοντας ότι ψωνίζουν λιγότερα επειδή τα χρήματα δεν επαρκούν. Η φράση αυτή συνοψίζει το πραγματικό πρόβλημα: η ακρίβεια δεν είναι στατιστικό μέγεθος, αλλά απτή πίεση στο τραπέζι κάθε οικογένειας.

Πτώση στην κατανάλωση και υψηλές τιμές στα βασικά προϊόντα

Οι επαγγελματίες των λαϊκών αγορών καταγράφουν αισθητή μείωση της κίνησης, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει ακόμη και το 20%. Οι καταναλωτές αγοράζουν μικρότερες ποσότητες, αποφεύγουν προϊόντα που θεωρούν πλέον ακριβά και προσαρμόζουν τις επιλογές τους στο διαθέσιμο εισόδημα.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στα σούπερ μάρκετ, όπου οι τιμές παραμένουν βαριές για το μέσο νοικοκυριό. Ενδεικτικά, τα κολοκύθια πωλούνται στο 1,50 ευρώ το κιλό στις λαϊκές αγορές και στο 1,40 ευρώ στα σούπερ μάρκετ. Τα αγγούρια διαμορφώνονται στο 1,50 ευρώ στις λαϊκές και στο 1,30 ευρώ στα σούπερ μάρκετ.

Οι ντομάτες πωλούνται στο 1,30 ευρώ το κιλό στις λαϊκές αγορές και στο 1,60 ευρώ στα σούπερ μάρκετ, ενώ τα φασολάκια φτάνουν τα 2,50 ευρώ στις λαϊκές και τα 2,90 ευρώ στα σούπερ μάρκετ. Τα βερίκοκα κινούνται στα 2,90 ευρώ το κιλό και στις δύο κατηγορίες αγοράς, ενώ τα ροδάκινα πωλούνται στα 2,50 ευρώ στις λαϊκές και στα 2,40 ευρώ στα σούπερ μάρκετ.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η πίεση δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα προϊόντα. Αγγίζει βασικά είδη καθημερινής κατανάλωσης, τα οποία μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν αυτονόητα στο οικογενειακό τραπέζι. Σήμερα, ακόμη και τα φρούτα και τα λαχανικά αντιμετωπίζονται από πολλούς καταναλωτές ως κόστος που πρέπει να περιοριστεί.

Οι αυξήσεις της ΕΛΣΤΑΤ και η κυβερνητική ευθύνη

Τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνουν ότι οι ανατιμήσεις στα φρούτα και τα λαχανικά συνεχίστηκαν τους τελευταίους μήνες. Τον Μάρτιο οι αυξήσεις έφτασαν το 6,9% στα φρούτα και το 8,9% στα λαχανικά. Τον Απρίλιο διαμορφώθηκαν στο 7,5% στα φρούτα και στο 7,1% στα λαχανικά, ενώ τον Μάιο καταγράφηκαν νέες αυξήσεις 3,5% στα φρούτα και 4,1% στα λαχανικά.

Η διαδοχική αυτή άνοδος δείχνει ότι το πρόβλημα έχει διάρκεια και βάθος. Δεν πρόκειται για παροδική αναστάτωση στην αγορά, αλλά για μια σταθερή επιβάρυνση που απορροφά όλο και μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού εισοδήματος. Η κυβέρνηση εμφανίζεται να συζητά μέτρα και συμφωνίες με την εφοδιαστική αλυσίδα, όμως η κοινωνία βλέπει τις τιμές στα ράφια και στους πάγκους να παραμένουν σε επίπεδα που πιέζουν ασφυκτικά.

Το ζήτημα της ακρίβειας τέθηκε και στο Υπουργικό Συμβούλιο, με αναφορές σε κυβερνητικές κινήσεις και σε συμφωνία με την εφοδιαστική αλυσίδα για μειώσεις τιμών από το φθινόπωρο. Η χρονική απόσταση, όμως, είναι κρίσιμη. Τα νοικοκυριά δεν πιέζονται από το φθινόπωρο. Πιέζονται σήμερα, κάθε φορά που χρειάζεται να καλύψουν βασικές ανάγκες διατροφής.

Την ίδια ώρα, από την 1η Ιουλίου η αγορά τροφίμων και καυσίμων λειτουργεί χωρίς τους προηγούμενους περιορισμούς στα περιθώρια κέρδους για τις επιχειρήσεις διακίνησης και λιανικής. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετη ανησυχία, καθώς η άρση των περιορισμών έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές παραμένουν ήδη υψηλές και η κοινωνική αντοχή έχει εξαντληθεί.

Η ακρίβεια έχει εξελιχθεί σε κεντρικό πολιτικό και κοινωνικό πρόβλημα. Οι αριθμοί δείχνουν αυξήσεις, οι αγορές δείχνουν μειωμένη κίνηση και τα νοικοκυριά δείχνουν εξάντληση. Η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει με άμεσα και μετρήσιμα αποτελέσματα ότι μπορεί να προστατεύσει το διαθέσιμο εισόδημα, αντί να παραπέμπει διαρκώς τις λύσεις σε επόμενες συμφωνίες και μελλοντικές παρεμβάσεις.