FT: Το Ιράν εξετάζει πλήγματα σε αμερικανικούς στόχους στην Ευρώπη – Στο κάδρο και η Κύπρος

Το ενδεχόμενο επέκτασης της σύγκρουσης πέρα από τη Μέση Ανατολή και ακόμη και προς την Ευρώπη φέρεται να έχει εξετάσει το Ιράν, σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρήσουν σε νέα μεγάλη στρατιωτική κλιμάκωση. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η Financial Times, στην Τεχεράνη έχουν ήδη αξιολογηθεί πιθανά σενάρια αντιποίνων εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών στόχων σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Δύο πηγές με γνώση των συζητήσεων στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος δήλωσαν στη βρετανική εφημερίδα ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο πλήγματος σε αμερικανικά στρατιωτικά μέσα και εγκαταστάσεις στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Μεταξύ των χωρών που αναφέρονται βρίσκεται η Βουλγαρία, η οποία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ενέκρινε τον προηγούμενο μήνα τη χρήση αεροπορικής βάσης από αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού.

Στα πιθανά σενάρια φέρεται να έχει περιληφθεί και η Κύπρος, όπου τον Μάρτιο είχε σημειωθεί επίθεση με drone σε βρετανική αεροπορική βάση. Μία από τις πηγές υποστήριξε ότι εγκαταστάσεις στο νησί θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο σε περίπτωση νέας αμερικανικής επίθεσης εναντίον του Ιράν.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι οι ιρανικές δυνάμεις έχουν εξετάσει ξεχωριστά ακόμη και το ενδεχόμενο επίθεσης σε υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών στα Στενά του Ορμούζ, εφόσον η σύγκρουση κλιμακωθεί περαιτέρω.

Η Τεχεράνη προετοιμάζεται για ευρύτερη σύγκρουση

Σύμφωνα με τους Financial Times, στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος ενισχύεται η πεποίθηση ότι μια νέα φάση πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλέον πιθανότερη.

Οι συνομιλίες για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο, ενώ ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προχώρησε την προηγούμενη εβδομάδα στην τοποθέτηση σκληροπυρηνικών στελεχών σε κρίσιμες θέσεις ασφαλείας και στρατιωτικής διοίκησης.

Το κλίμα επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο μετά τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι αυτή τη στιγμή «δεν διεξάγονται ούτε έχουν προγραμματιστεί» συνομιλίες με την Τεχεράνη.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και άλλοι ανώτατοι στρατιωτικοί έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι, σε περίπτωση νέας σύγκρουσης πλήρους κλίμακας, το Ιράν θα επιχειρήσει να διευρύνει σημαντικά το πεδίο των αντιποίνων του.

Μέχρι σήμερα η ιρανική στρατηγική είχε επικεντρωθεί κυρίως σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και άλλους στόχους στη Μέση Ανατολή. Η νέα προσέγγιση, εφόσον εφαρμοστεί, θα μπορούσε να μεταφέρει τη σύγκρουση σε γεωγραφικά πολύ μεγαλύτερη ακτίνα.

Τον προηγούμενο μήνα οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν απευθύνει σαφή προειδοποίηση και προς το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τη χρήση βρετανικών στρατιωτικών βάσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η ιρανική θέση ήταν ότι οποιαδήποτε βάση χρησιμοποιηθεί για την εξαπόλυση επίθεσης εναντίον ιρανικού εδάφους θα θεωρηθεί «νόμιμος στόχος» για αντίποινα.

Η συγκεκριμένη διατύπωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη, καθώς αρκετές αμερικανικές και συμμαχικές εγκαταστάσεις βρίσκονται σε χώρες της νότιας και νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.

Ο Σιντάρθ Κάουσαλ, ερευνητής στο Royal United Services Institute του Λονδίνου, χαρακτήρισε την απειλή από ιρανικούς πυραύλους εναντίον ευρωπαϊκών στόχων «πραγματική, αλλά περιορισμένη».

Κατά την εκτίμησή του, το Ιράν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς, όπως συστήματα της οικογένειας «Σαχάμπ», εναντίον αμερικανικών στόχων στη νότια και νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ωστόσο, όσο αυξάνεται η απόσταση, τόσο δυσκολότερη γίνεται η επίτευξη αποτελεσματικού πλήγματος και η πρόκληση σημαντικών καταστροφών, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση.

«Εάν οι ΗΠΑ ξεπεράσουν τα όρια, ο πόλεμος μπορεί να φτάσει στην Ευρώπη»

Οι πηγές που μίλησαν στους Financial Times υποστήριξαν ότι η τελική ιρανική αντίδραση θα εξαρτηθεί από το είδος και την έκταση οποιασδήποτε νέας αμερικανικής επίθεσης.

Μία από αυτές ανέφερε ότι η Τεχεράνη επεξεργάζεται σχέδια για περαιτέρω διεύρυνση της σύγκρουσης σε περίπτωση που ο Ντόναλντ Τραμπ υλοποιήσει προηγούμενες απειλές για πλήγματα εναντίον κρίσιμων ιρανικών υποδομών.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει τον προηγούμενο μήνα ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταστρέφουν μια ιρανική γέφυρα ή έναν σταθμό ηλεκτροπαραγωγής κάθε φορά που το Ιράν θα στοχεύει πλοίο στα Στενά του Ορμούζ.

Δεύτερη πηγή υποστήριξε ότι, σε περίπτωση νέας αμερικανικής επιθετικότητας, η Τεχεράνη δεν σκοπεύει να θέσει αυστηρούς γεωγραφικούς περιορισμούς στα αντίποινά της.

Κατά τη συγκεκριμένη πηγή, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες υπερβούν τα όρια που έχει θέσει το Ιράν, η αντίδραση θα μπορούσε να επεκταθεί πέρα από τη Μέση Ανατολή και να συμπεριλάβει στόχους στην Ευρώπη.

Στις συζητήσεις που γίνονται στην Τεχεράνη ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στην πρόσφατη ιρανική επίθεση εναντίον αμερικανικής βάσης στην Ιορδανία, όπου έχασαν τη ζωή τους τρεις Αμερικανοί στρατιωτικοί.

Σύμφωνα με τις πηγές του δημοσιεύματος, η συγκεκριμένη επίθεση θεωρήθηκε από το Ιράν μία από τις ακριβέστερες επιχειρήσεις μεγάλου βεληνεκούς που έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα και παρουσιάζεται στο εσωτερικό του καθεστώτος ως απόδειξη της ικανότητας προσβολής στόχων σε μεγαλύτερες αποστάσεις.

Μία από τις πηγές υποστήριξε μάλιστα ότι το πλήγμα αυτό είχε και πολιτικό μήνυμα προς την Ευρώπη: ότι ευρωπαϊκές χώρες που παρέχουν βάσεις ή άλλες στρατιωτικές διευκολύνσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να γνωρίζουν ότι, σε περίπτωση γενικευμένης κλιμάκωσης, μπορεί να θεωρηθούν μέρος της σύγκρουσης.

Το σενάριο ενός ιρανικού πλήγματος στην Ευρώπη παραμένει, με βάση τις πληροφορίες των Financial Times, ενδεχόμενο που εξετάζεται και όχι απόφαση που έχει ήδη ληφθεί. Η ίδια η ύπαρξη αυτών των σχεδιασμών, όμως, δείχνει πόσο επικίνδυνα έχει διευρυνθεί το πεδίο της αντιπαράθεσης.

Η Κύπρος και η νοτιοανατολική Ευρώπη αποκτούν έτσι ιδιαίτερη στρατηγική σημασία, καθώς η χρήση στρατιωτικών εγκαταστάσεων από αμερικανικές ή βρετανικές δυνάμεις μπορεί, σύμφωνα με την ιρανική λογική αντιποίνων, να μετατρέψει περιοχές μακριά από τη Μέση Ανατολή σε πιθανούς στόχους.

Η εξέλιξη προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αστάθειας σε μια ήδη επικίνδυνη σύγκρουση. Εάν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις επεκταθούν πέρα από τον Κόλπο και τη Μέση Ανατολή, τότε η κρίση ΗΠΑ–Ιράν θα πάψει να αποτελεί περιφερειακή αναμέτρηση και θα αποκτήσει πολύ μεγαλύτερες διεθνείς διαστάσεις.