Φυσικό αέριο: Η χονδρική τιμή καταγράφει υψηλό 14 μηνών εξαιτίας της διακοπής της ρωσικής προμήθειας
Η διακοπή της διαμετακόμισης ρωσικού φυσικού αερίου μέσω Ουκρανίας έχει προκαλέσει σημαντική αναστάτωση στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές του φυσικού αερίου να φτάνουν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 12 μηνών, ενισχυμένες από την ολοκλήρωση της συμφωνίας διαμετακόμισης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας την Πρωτοχρονιά.
Αυξήσεις τιμών και ενεργειακή αναστάτωση
Η τιμή του φυσικού αερίου στην αγορά αναφοράς της Ολλανδίας για παράδοση Φεβρουαρίου αυξήθηκε έως και 4,3%, πριν σταθεροποιηθεί στο +1,9%, φτάνοντας τα 49,83 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι παρά το γεγονός ότι οι τιμές παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τις υπερβολικές αυξήσεις του 2022, η αύξηση των τιμών επηρεάζει αρνητικά την ήδη τεταμένη οικονομική κατάσταση στην Ευρώπη, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Χώρες που πλήττονται περισσότερο
Οι χώρες που είχαν τη μεγαλύτερη εξάρτηση από το ρωσικό αέριο είναι οι πρώτες που πλήττονται από την απώλεια των ρωσικών προμηθευτών. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται η Σλοβακία, η Αυστρία και η Μολδαβία, οι οποίες βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στο ρωσικό αέριο. Συγκεκριμένα:
Η Σλοβακία εισήγαγε 3,2 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου το 2023.
Η Αυστρία εισήγαγε 5,7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Η Μολδαβία εισήγαγε 2 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Η Αυστρία δηλώνει ότι είναι προετοιμασμένη για τη διακοπή, ενώ στη Σλοβακία ανησυχούν έντονα για τις συνέπειες, με τον πρωθυπουργό της χώρας, Ρόμπερτ Φίτσο, να υπογραμμίζει ότι η απόφαση να σταματήσει η διαμετακόμιση θα έχει “δραστικό αντίκτυπο σε όλους στην ΕΕ, αλλά όχι στη Ρωσία”. Η Μολδαβία, που δεν είναι μέλος της ΕΕ, έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης για 60 ημέρες, προσπαθώντας να περιορίσει τις επιπτώσεις από την ενεργειακή κρίση.
Επιπτώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα κράτη μέλη για να διασφαλίσει την ενεργειακή σταθερότητα και να ενισχύσει τις προσπάθειες εφοδιασμού, καθώς οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου είναι γεμάτες μόνο κατά 73%, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών. Στη Γερμανία, τα αποθέματα είναι περίπου 80%, αλλά η αποθήκευση αυτή δεν είναι αρκετή για να καλύψει τις ανάγκες αν οι ρωσικές παραδόσεις σταματήσουν οριστικά.
Η Ευρώπη στρέφεται στην αγορά LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο) για να καλύψει το κενό, με εκτιμήσεις να δείχνουν ότι θα χρειαστούν 7,2 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου από το LNG, προκειμένου να καλυφθεί η απώλεια των ρωσικών προμηθευτών.
Οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες
Η Ουκρανία θα υποστεί σοβαρές οικονομικές απώλειες λόγω της διακοπής της διαμετακόμισης, καθώς αναμένεται να χάσει έως και 1 δισεκατομμύριο δολάρια από τα τέλη για τη μεταφορά του αερίου. Η Gazprom εκτιμάται ότι θα χάσει σχεδόν 5 δισεκατομμύρια δολάρια από τις πωλήσεις φυσικού αερίου λόγω του τέλους της συμφωνίας.
Το τέλος της διαμετακόμισης είναι επίσης πολιτικά σημαντικό, καθώς ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε την ολοκλήρωση της συμφωνίας ως “μία από τις μεγαλύτερες ήττες της Μόσχας”. Οι αυξανόμενες τιμές του φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με την ενεργειακή απομόνωση, θέτουν σε κίνδυνο την οικονομική σταθερότητα στην περιοχή.
Συμπεράσματα
Η κατάσταση παραμένει τεταμένη και η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε έναν δύσκολο χειμώνα, με τις συνέπειες του τέλους της συμφωνίας διαμετακόμισης ρωσικού αερίου να γίνονται ήδη αισθητές. Η διαφοροποίηση των προμηθευτών φυσικού αερίου, η ενίσχυση των αποθεμάτων LNG και η συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι τώρα πιο κρίσιμα από ποτέ, καθώς η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης εξαρτάται από την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα της ανταπόκρισης στις νέες συνθήκες.
