Γαλλία: Διχασμένο Κέντρο ενόψει προεδρικών εκλογών 2027

Η γαλλική πολιτική σκηνή βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, με τις παραδοσιακές κεντρώες και συντηρητικές δυνάμεις να αντιμετωπίζουν μια πρωτοφανή κρίση ταυτότητας και στρατηγικής. Ενώ η χώρα προετοιμάζεται για τις προεδρικές εκλογές του 2027, ο πολιτικός χάρτης αναδιαμορφώνεται ραγδαία, με την Ακροδεξιά και τη ριζοσπαστική Αριστερά να κερδίζουν συνεχώς έδαφος, εκμεταλλευόμενες την αδυναμία του Κέντρου να αρθρώσει ένα συνεκτικό και πειστικό αφήγημα.

Η πρώτη μεγάλη προεκλογική τηλεμαχία αναμένεται να λάβει χώρα την Πέμπτη, στο περιθώριο της ετήσιας συνάντησης της MEDEF, της ισχυρής ένωσης γαλλικών επιχειρήσεων, στο Ρολάν Γκαρός. Επτά υποψήφιοι για την προεδρία θα παρουσιάσουν τις προτάσεις τους για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της γαλλικής οικονομίας και τη δημιουργία ενός πιο φιλικού προς τις επιχειρήσεις περιβάλλοντος. Παραδοσιακά, τέτοιες εκδηλώσεις αποτελούν προνομιακό πεδίο για τους μετριοπαθείς υποψηφίους, οι οποίοι επιχειρούν να αντιπαραθέσουν τον οικονομικό ρεαλισμό στις πιο ριζοσπαστικές προτάσεις. Αυτή τη φορά, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική, καθώς το Κέντρο εμφανίζεται βαθιά διχασμένο και χωρίς σαφή πολιτική κατεύθυνση.

Το δημοσιονομικό πρόβλημα και η πρόταση Μελανσόν

Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας. Η χώρα αδυνατεί να περιορίσει το επίμονα υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα, ενώ το δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει τα 3,5 τρισ. ευρώ, αντιστοιχώντας περίπου στο 117,5% του ΑΕΠ. Παράλληλα, η πρόσφατη άνοδος του παγκόσμιου κόστους δανεισμού αυξάνει περαιτέρω την πίεση στα δημόσια οικονομικά, καθιστώντας το ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους ως το κεντρικό διακύβευμα της προεκλογικής περιόδου.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο υποψήφιος της ριζοσπαστικής Αριστεράς Ζαν-Λικ Μελανσόν επιχειρεί να εμφανιστεί ως εκείνος που διαθέτει την πιο δραστική λύση στο πρόβλημα του χρέους. Ο Μελανσόν έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να παραιτηθεί από τις πληρωμές τόκων για τα γαλλικά ομόλογα που διακρατεί. Η πρόταση απορρίπτεται από τους κεντρώους και την επιχειρηματική κοινότητα, καθώς εκτιμάται ότι θα μπορούσε να προκαλέσει ανησυχία στους επενδυτές από τους οποίους εξαρτάται η Γαλλία για τη χρηματοδότηση του χρέους της. Παρά τις αντιδράσεις, η πρόταση έχει καταφέρει να βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης για τα δημόσια οικονομικά, ενισχύοντας την εικόνα του Μελανσόν ως πολιτικού που επιχειρεί να προσφέρει μια ριζική απάντηση στη δημοσιονομική κρίση.

Η αμηχανία του Κέντρου αποτυπώνεται εύγλωττα στη δήλωση του κεντρώου βουλευτή Ερβάν Μπαλανάντ: "Θα πίστευε κανείς ότι θα ήταν μια στιγμή που θα ευνοούσε όσους θεωρούνται αξιόπιστοι στα οικονομικά. Αλλά δεν ξέρω πλέον ποιος είναι αξιόπιστος στην οικονομία". Αυτή η δήλωση υπογραμμίζει την έλλειψη εμπιστοσύνης και την ιδεολογική σύγχυση που επικρατεί στις τάξεις των μετριοπαθών δυνάμεων.

Η άνοδος των άκρων και η κατάρρευση του Κέντρου

Οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δίνουν προβάδισμα στην ηγέτιδα της γαλλικής Ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν, ενώ πρόσφατη μέτρηση έδειξε ότι ο Μελανσόν ενισχύεται και βρίσκεται σε θέση που θα μπορούσε να του επιτρέψει να διεκδικήσει την πρόκριση στον δεύτερο γύρο. Το γαλλικό εκλογικό σύστημα προβλέπει δεύτερο γύρο μεταξύ των δύο πρώτων υποψηφίων εφόσον κανείς δεν συγκεντρώσει πάνω από 50% στον πρώτο γύρο. Ένα ενδεχόμενο μονομαχίας Λεπέν-Μελανσόν θεωρείται εξαιρετικά απευκταίο σενάριο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεδομένης της κριτικής που έχουν ασκήσει αμφότεροι σε βασικές επιλογές και πυλώνες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Η άνοδος των δύο πολιτικών, ωστόσο, δεν έχει οδηγήσει σε συσπείρωση των μετριοπαθών δυνάμεων. Αντίθετα, η αντιπαράθεση μεταξύ των υποψηφίων του Κέντρου και της Κεντροδεξιάς γίνεται ολοένα εντονότερη. Ο κεντρώος πρώην πρωθυπουργός, επικεφαλής του συγκυβερνώντος "Δημοκρατικού Κινήματος" (MoDem) Φρανσουά Μπαϊρού, περιέγραψε με μελανά χρώματα την κατάσταση: "Βλέπετε τις δημοσκοπήσεις, ας ονομάσουμε αυτό που συμβαίνει με το όνομά του: είναι η κατάρρευση όλων όσοι αρνούνται τα άκρα".

Η εσωτερική μάχη στο Κέντρο: Φιλίπ εναντίον Ατάλ

Στον χώρο του Κέντρου, η βασική αντιπαράθεση εκτυλίσσεται μεταξύ του πρώην πρωθυπουργού Εντουάρ Φιλίπ, επικεφαλής των κεντροδεξιών "Οριζόντων" (που αποτελούν τη συντηρητική συνιστώσα του προεδρικού στρατοπέδου) και του επίσης πρώην πρωθυπουργού Γκαμπριέλ Ατάλ, επικεφαλής του κόμματος "Αναγέννηση" του κεντρώου προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. Ο Ατάλ έχει πραγματοποιήσει εκστρατεία καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, προβάλλοντας προτάσεις για την εκπαίδευση, τη μετανάστευση και τη μεταρρύθμιση της ποινικής δικαιοσύνης.

Ωστόσο, την Τρίτη υποστήριξε ότι δεν υπάρχει πλέον ξεκάθαρο φαβορί στο κεντρώο στρατόπεδο, παρά το γεγονός ότι οι περισσότερες δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δίνουν στον Φιλίπ προβάδισμα έναντι τόσο του Ατάλ όσο και του συντηρητικού Μπρουνό Ρεταγιό, που είναι ο υποψήφιος της παραδοσιακής γκωλικής Δεξιάς ("Ρεπουμπλικανοί"). Οι δύο πρώην πρωθυπουργοί έχουν δεσμευτεί ότι θα στηρίξουν τελικά τον υποψήφιο που θα βρίσκεται σε καλύτερη θέση στις δημοσκοπήσεις. Ο Φιλίπ έχει τοποθετήσει χρονικά μια πιθανή συμφωνία μεταξύ Νοεμβρίου και Φεβρουαρίου.

Ωστόσο, μέχρι στιγμής, η μεταξύ τους αντιπαράθεση μάλλον βαθαίνει το ρήγμα παρά ανοίγει τον δρόμο για μια κοινή υποψηφιότητα. Συνεργάτης του Ατάλ χαρακτήρισε το καλοκαίρι περίοδο "κατάρρευσης του Εντουάρ Φιλίπ", ενώ υποστηρικτής του πρώην πρωθυπουργού απάντησε ότι "τίποτα από όσα κάνει ο Ατάλ δεν δείχνει ότι επιθυμεί την ενότητα". Δύσκολη θεωρείται και μια συμφωνία με τον δεξιό Ρεταγιό ή τον κεντροαριστερό ευρωβουλευτή Ραφαέλ Γκλικσμάν, καθώς οι πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές τους με τους δύο πρώην πρωθυπουργούς παραμένουν σημαντικές.

Έτσι, αντί για μια ευρύτερη συμμαχία απέναντι στην Ακροδεξιά και τη ριζοσπαστική Αριστερά, το πιθανότερο σενάριο αυτή τη στιγμή είναι η διατήρηση της πολυδιάσπασης του Κέντρου, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τις πιθανότητες των δύο πολιτικών άκρων να κυριαρχήσουν στην προεκλογική ατζέντα. Η έλλειψη ενότητας και στρατηγικής καθιστά το Κέντρο ευάλωτο, ενώ η πόλωση που προκαλείται από την άνοδο των άκρων αναμένεται να κυριαρχήσει στην πολιτική σκηνή της χώρας τους επόμενους μήνες.