Γαλλία: Τέλος έως 14 ευρώ στα φθηνά ρούχα από Shein και Temu

Η Γαλλία θέτει σε ισχύ από σήμερα ένα νέο περιβαλλοντικό τέλος, το οποίο στοχεύει άμεσα τις εταιρείες ταχείας μόδας (fast fashion) και τις διαδικτυακές πλατφόρμες πώλησης φθηνού ρουχισμού, με κυριότερους αποδέκτες τους κολοσσούς Shein και Temu. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της βιομηχανίας ένδυσης, η οποία κατηγορείται για υπερπαραγωγή και ενθάρρυνση της υπερκατανάλωσης.

Το ύψος του τέλους, το οποίο προβλέπεται από τον νόμο για τη «γρήγορη μόδα» που ψηφίστηκε τον περασμένο Ιούνιο, ποικίλλει ανάλογα με το είδος του προϊόντος. Συγκεκριμένα, ξεκινά από τα 0,25 ευρώ για ένα ανδρικό εσώρουχο ή ένα ζευγάρι κάλτσες και μπορεί να φτάσει έως και τα 14 ευρώ για ένα πανωφόρι. Ένα κρίσιμο στοιχείο του μέτρου είναι το ανώτατο όριο που έχει τεθεί στο 50%, διασφαλίζοντας ότι το περιβαλλοντικό κόστος δεν θα υπερβαίνει ποτέ τη μισή αρχική τιμή του προϊόντος προ φόρων.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη επιβαρυμένο τοπίο για την Shein, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις. Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών να καταργήσουν το αφορολόγητο καθεστώς για τα πακέτα χαμηλής αξίας έχει ήδη δημιουργήσει νέα δεδομένα. Η επιβολή ενός οριζόντιου προσωρινού δασμού ύψους 3 ευρώ ανά είδος ή κατηγορία προϊόντος για αγορές από πλατφόρμες εκτός ΕΕ αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα για το επιχειρηματικό μοντέλο της εταιρείας.

Η πίεση αυτή αποτυπώθηκε ανάγλυφα και στις χρηματιστηριακές εξελίξεις. Οι μετοχές της Shein υποχώρησαν έως και 10% κατά το ντεμπούτο τους στο χρηματιστήριο του Χονγκ Κονγκ, προτού ανακάμψουν εν μέρει. Η είσοδος αυτή στο χρηματιστήριο σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς και περιπετειώδους αναζήτησης για έναν χρηματιστηριακό προορισμό. Τα αρχικά σχέδια για εισαγωγή στη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο είχαν «παγώσει» εξαιτίας των εντατικών ελέγχων στις κινεζικές εφοδιαστικές αλυσίδες της, γεγονός που την ανάγκασε να στραφεί τελικά στο Χονγκ Κονγκ.

Τόσο η Shein όσο και η Temu δεν έχουν απαντήσει σε αιτήματα για σχολιασμό της νέας γαλλικής ρύθμισης. Ωστόσο, ο εκπρόσωπος της Shein στη Γαλλία, Κουεντέν Ρουφά, έχει στο παρελθόν εκφράσει την αντίθεσή του σε ανάλογα μέτρα, υποστηρίζοντας ότι η επιβολή τέλους στα προϊόντα της εταιρείας πλήττει ουσιαστικά τους ίδιους τους καταναλωτές, καθώς οδηγεί σε αύξηση των τελικών τιμών.

Στο διπλωματικό πεδίο, το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου έχει ήδη χαρακτηρίσει τον γαλλικό νόμο ως μεροληπτικό, υποστηρίζοντας ότι συνιστά εμπόδιο στις εμπορικές συναλλαγές και ενδέχεται να παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Η διαμάχη αυτή αναμένεται να ενταθεί, καθώς το μέτρο δεν είναι στατικό αλλά προβλέπεται να κλιμακώνεται σταδιακά από το 2030, με το ανώτατο όριο να προσεγγίζει τα 20 ευρώ.

Κλιμάκωση του τέλους και αντίκτυπος στην αγορά

Το ύψος του περιβαλλοντικού τέλους δεν είναι σταθερό, αλλά διαμορφώνεται βάσει μιας σύνθετης φόρμουλας που λαμβάνει υπόψη τον αριθμό των προϊόντων που πωλούνται, τις τιμές τους και τη δυνατότητα επιδιόρθωσής τους. Αυτή η προσέγγιση αποσκοπεί στο να επιβαρύνει περισσότερο τις επιχειρήσεις με τεράστιο όγκο πωλήσεων και προϊόντα χαμηλής ανθεκτικότητας. Ενδεικτικό του μεγέθους της δραστηριότητας της Shein είναι ότι η λίστα προϊόντων της περιελάμβανε περισσότερα από 2 εκατομμύρια είδη στις 31 Μαρτίου του τρέχοντος έτους, με περίπου 4.700 νέα στυλ ένδυσης να προστίθενται καθημερινά, σύμφωνα με το προσπέκτους της εταιρείας.

Από την άλλη πλευρά, οι παραδοσιακοί Ευρωπαίοι λιανοπωλητές, όπως η Zara της Inditex και η H&M, οι οποίοι προσφέρουν μια πιο περιορισμένη γκάμα προϊόντων στους ιστότοπούς τους, δεν αναμένεται να επηρεαστούν από το νέο μέτρο, σύμφωνα με ενημέρωση αξιωματούχων. Η διάκριση αυτή βασίζεται στο επιχειρηματικό μοντέλο και τον όγκο παραγωγής, που διαχωρίζει τις εταιρείες «γρήγορης μόδας» από τους συμβατικούς λιανοπωλητές.

Το νέο τέλος εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα απόβλητα υφασμάτων. Σύμφωνα με αυτούς, τα κράτη μέλη οφείλουν να συστήσουν έναν φορέα Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού, ο οποίος θα εισπράττει τέλη από τους παραγωγούς υφασμάτων. Τα έσοδα αυτά προορίζονται για τη χρηματοδότηση της περισυλλογής, της διαλογής και της ανακύκλωσης των απορριφθέντων ενδυμάτων. Στη Γαλλία, ο αρμόδιος οργανισμός που έχει συσταθεί για τον σκοπό αυτό θα είναι ο αποδέκτης των νέων τελών, τα οποία θα καταβάλλονται από τον εισαγωγέα ή τον κατασκευαστή ταχείας μόδας που υπόκειται σε πρόστιμο.