Γαλλοβρετανική ναυτική αποστολή στα Στενά του Ορμούζ

Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, η Γαλλία και η Βρετανία πρόκειται να παρουσιάσουν την Τρίτη ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη συγκρότηση πολυεθνικής ναυτικής αποστολής, με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην περιοχή, όπου η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός παραμένει επίκεντρο γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων. Ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η κατηγορηματική απόρριψη του εγχειρήματος από την Τεχεράνη καθιστά εξαιρετικά δυσχερή την επίτευξη λύσης, παρά την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Συνάντηση υψηλού επιπέδου με αραβικές χώρες

Η συνάντηση, η οποία θα φέρει στο ίδιο τραπέζι τους υπουργούς Εξωτερικών του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αποτελεί ένδειξη στήριξης προς τα αραβικά κράτη του Κόλπου. Η απόφαση για τη σύγκληση αυτής της συνάντησης ελήφθη έπειτα από εβδομάδες κλιμάκωσης της έντασης στη θαλάσσια οδό, η οποία αποτελεί ζωτικής σημασίας δίοδο για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια. Η βρετανική υπηρεσία UKMTO ανακοίνωσε ότι δεξαμενόπλοιο επλήγη ανατολικά της Λίμαχ του Ομάν, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν εκτόξευσαν τουλάχιστον δύο πυραύλους εναντίον εμπορικών πλοίων.

Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου, Maxime Prévot, τόνισε πως η σταθερότητα των χωρών του Κόλπου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με αυτήν της Ευρώπης, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα υπερβαίνει κατά πολύ τη σημασία των Στενών του Ορμούζ για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Η δήλωση αυτή έγινε ενόψει της συνάντησης, όπως μεταδόθηκε από το Reuters, και αναδεικνύει τη διάσταση της αλληλεγγύης που επιδιώκουν να επιδείξουν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις.

Η κριτική Τραμπ και η στάση των συμμάχων

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατά την άφιξή του στην Άγκυρα, εξέφρασε την ενόχλησή του για την έλλειψη στήριξης από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ στη σύγκρουση με το Ιράν. Ο Τραμπ κατονόμασε τη Βρετανία, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, αναφέροντας ότι οι χώρες αυτές του γνωστοποίησαν εκ των προτέρων ότι δεν θα τον υποστηρίξουν, παρόλο που ο ίδιος δεν είχε ζητήσει βοήθεια. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ επιδιώκουν να αποφύγουν την άμεση εμπλοκή στη σύγκρουση, επικεντρώνοντας τις προσπάθειές τους σε σχέδια για την επαναλειτουργία των Στενών, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Η γαλλοβρετανική πρωτοβουλία και το βέτο του Ιράν

Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμούν να εμπλακούν στον πόλεμο, ο οποίος ξεκίνησε χωρίς προηγούμενη διαβούλευση, αλλά δηλώνουν έτοιμες να συμβάλουν στην ασφάλεια των Στενών μετά το τέλος των εχθροπραξιών. Η Γαλλία και η Βρετανία ηγούνται των προσπαθειών για τη συγκρότηση συμμαχίας περίπου δώδεκα χωρών, με στόχο τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης. Ωστόσο, οποιαδήποτε μακροπρόθεσμη διευθέτηση απαιτεί τη συναίνεση του Ιράν, το οποίο έχει επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή. Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί το ζήτημα ως διαπραγματευτικό μοχλό στις συνομιλίες της με την Ουάσιγκτον, ενώ απέρριψε τις δηλώσεις του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν ότι η αποστολή θα προχωρήσει.

Ευρωπαίος διπλωμάτης σημείωσε ότι ο Μακρόν, ο οποίος επρόκειτο να φτάσει στην Άγκυρα μετά από επίσκεψη στη Συρία, επιδίωκε να επιδείξει αποφασιστικότητα ώστε η Ευρώπη να εμφανιστεί ως πιστός σύμμαχος απέναντι στον Τραμπ. Παρόλα αυτά, όπως ανέφερε ο διπλωμάτης, όσο το Ιράν δεν δίνει το πράσινο φως, οι φόβοι παραμένουν. Δύο ακόμη διπλωμάτες χαρακτήρισαν τη συνάντηση της Τρίτης ως κυρίως συμβολική, ενώ αρκετοί σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν ήδη αναπτύξει στην ευρύτερη περιοχή ναρκοθηρευτικά, πολεμικά πλοία και πλοία υποστήριξης.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το Παρίσι και το Λονδίνο ελπίζουν να ξεκινήσουν αρχικά αποστολή στον Κόλπο του Ομάν, τη γειτονική θαλάσσια περιοχή που συνδέει την Αραβική Θάλασσα με τα Στενά του Ορμούζ. Η κοινή γαλλοβρετανική ανακοίνωση της 3ης Ιουλίου ανέφερε ότι το Σουλτανάτο του Ομάν συμφώνησε να συνεργαστεί με το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα κυρίαρχα χωρικά του ύδατα είναι ασφαλή για τη ναυσιπλοΐα.