Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, είχε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μετά την ισραηλινή επιχείρηση κατά του στολίσκου Global Sumud, ο οποίος είχε ως προορισμό τη Γάζα.
Η συνομιλία των δύο υπουργών πραγματοποιήθηκε σε κλίμα αυξημένης διπλωματικής κινητικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς η υπόθεση του στολίσκου ανέδειξε ζητήματα ανθρωπιστικής βοήθειας, ασφάλειας ναυσιπλοΐας, διεθνών υδάτων και περιφερειακής συνεννόησης.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, στο επίκεντρο της επικοινωνίας βρέθηκε η ισραηλινή παρέμβαση στον Global Sumud. Η τουρκική πλευρά γνωστοποίησε ότι ο Χακάν Φιντάν συζήτησε το θέμα με τον Έλληνα ομόλογό του, δίχως να δοθούν περισσότερες λεπτομέρειες για το ακριβές περιεχόμενο της συζήτησης.
Η ανακοίνωση του Ισραήλ και η ελληνική εμπλοκή
Λίγο πριν από την επικοινωνία Γεραπετρίτη – Φιντάν, ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκίντεον Σάαρ, είχε ανακοινώσει ότι οι συμμετέχοντες στον στολίσκο θα αποβιβαστούν σε ελληνική ακτή από πλοίο του ισραηλινού ναυτικού.
Ο Ισραηλινός υπουργός ανέφερε ότι η απομάκρυνση των επιβαινόντων ολοκληρώθηκε χωρίς τραυματισμούς, επιχειρώντας να παρουσιάσει την επιχείρηση ως ελεγχόμενη διαδικασία διαχείρισης μιας αποστολής που κατευθυνόταν προς τη Γάζα.
Η αναφορά στην Ελλάδα προσέδωσε νέα διπλωματική διάσταση στην υπόθεση, καθώς η Αθήνα παρακολούθησε τις εξελίξεις σε μια περιοχή διεθνών υδάτων, εκτός ελληνικής χωρικής αρμοδιότητας, σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση.
Το ελληνικό ενδιαφέρον συνδέεται κυρίως με την υποχρέωση ετοιμότητας για έρευνα και διάσωση, καθώς και με τη διαχείριση μιας υπόθεσης που εμπλέκει το Ισραήλ, την Τουρκία, πολίτες πολλών χωρών και ένα ευαίσθητο ανθρωπιστικό ζήτημα.
Οι καταγγελίες του Global Sumud
Οι οργανωτές του Global Sumud καταγγέλλουν ότι ισραηλινές ναυτικές δυνάμεις αναχαίτισαν σκάφη του στολίσκου σε διεθνή ύδατα και τα αχρήστευσαν, αφήνοντας εκατοντάδες επιβαίνοντες αποκλεισμένους στη θάλασσα ενώ πλησίαζε κακοκαιρία.
Σύμφωνα με την ίδια πλευρά, υπήρξε παρεμπόδιση των επικοινωνιών, γεγονός που φέρεται να δυσχέρανε τον συντονισμό ανάμεσα στα σκάφη και την εκπομπή σημάτων κινδύνου.
Το Ισραήλ παρουσιάζει την επιχείρηση ως ενέργεια ελέγχου μιας αποστολής που επιχειρούσε να παραβιάσει τον ναυτικό αποκλεισμό της Γάζας. Η ισραηλινή πλευρά κάλεσε τους συμμετέχοντες να διοχετεύσουν την ανθρωπιστική βοήθεια μέσω αναγνωρισμένων διαύλων.
Ο στολίσκος Global Sumud είχε ξεκινήσει την αποστολή του με στόχο να προσεγγίσει τη Γάζα και να παραδώσει ανθρωπιστική βοήθεια. Σύμφωνα με το Anadolu, η αποστολή της άνοιξης του 2026 απέπλευσε από τη Βαρκελώνη στις 12 Απριλίου και συνέχισε την πορεία της μετά από συμμετοχές στη Σικελία στις 26 Απριλίου.
Η επιχείρηση ανοικτά της Κρήτης
Στις 29 Απριλίου, ισραηλινές δυνάμεις πραγματοποίησαν επιχείρηση σε διεθνή ύδατα ανοικτά της Κρήτης, με στόχο σκάφη που μετέφεραν ακτιβιστές προς τη Γάζα.
Οι οργανωτές του στολίσκου ανέφεραν ότι στα σκάφη επέβαιναν 345 άτομα από 39 χώρες, μεταξύ των οποίων και Τούρκοι πολίτες. Το γεγονός αυτό εξηγεί και το έντονο ενδιαφέρον της Άγκυρας για την υπόθεση.
Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, ανέφερε ότι τα ισραηλινά πολεμικά πλοία κινήθηκαν σε διεθνή ύδατα βορειοδυτικά της Κρήτης, εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Ο κ. Μαρινάκης σημείωσε ότι δεν είχε προηγηθεί συνεννόηση με τις ελληνικές αρχές και ότι η Ελλάδα έχει δυνατότητα παρέμβασης σε διεθνή ύδατα μόνο όταν τίθεται ζήτημα έρευνας και διάσωσης.
Παράλληλα, το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης του Λιμενικού ανταποκρίθηκε σε σήμα κινδύνου από σκάφος του στολίσκου, το οποίο έπλεε πέραν των 60 ναυτικών μιλίων δυτικά της Κρήτης.
Περιπολικό του Λιμενικού μετέβη στην περιοχή, ενώ οι κυβερνήτες των σκαφών δήλωσαν μέσω VHF ότι δεν αντιμετώπιζαν κίνδυνο και ότι δεν ζητούσαν συνδρομή από τις ελληνικές αρχές.
Σύμφωνα με την ίδια ενημέρωση, στην περιοχή βρίσκονταν περίπου 55 σκάφη του στολίσκου και 4 ισραηλινά πολεμικά πλοία. Τρία περιπολικά του Λιμενικού είχαν μεταβεί στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή για λόγους επιχειρησιακής ετοιμότητας, σε περίπτωση που προέκυπτε ανάγκη έρευνας και διάσωσης.
Αργότερα, το ισραηλινό κέντρο συντονισμού ενημέρωσε το ελληνικό ΕΚΣΕΔ ότι 17 σκάφη του στολίσκου ήταν εγκαταλελειμμένα ή ακυβέρνητα σε διεθνή ύδατα και ότι οι επιβαίνοντες είχαν μεταφερθεί σε ισραηλινά πολεμικά πλοία, σε καλή κατάσταση υγείας.
Η υπόθεση παραμένει διπλωματικά ευαίσθητη, καθώς συνδέει την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ανατολική Μεσόγειο και την ανάγκη διαχείρισης ισορροπιών ανάμεσα σε Αθήνα, Άγκυρα και Τελ Αβίβ.
