Η πέμπτη τριμερής συνάντηση στο Αμμάν της Ιορδανίας, με τη συμμετοχή Ελλάδας, Κύπρου και Ιορδανίας, πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας για τη Μέση Ανατολή και την ευρύτερη διεθνή σκηνή, όπως τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Ο Έλληνας ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι η συνεργασία των τριών χωρών παραμένει σταθερός πυλώνας ειρήνης, ασφάλειας και ευημερίας στην περιοχή.
Ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η τριμερής συνεργασία στηρίζεται στην κοινή αντίληψη των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η περιοχή και στο κοινό όραμα για μια γειτονιά απαλλαγμένη από πολέμους, επιθετικότητα, συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις. Επισήμανε επίσης ότι Ελλάδα, Κύπρος και Ιορδανία κινούνται με βάση κοινές αρχές, με σταθερό σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και πλήρη προσήλωση στις θεμελιώδεις προβλέψεις του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Στο επίκεντρο Ιράν, Γάζα και περιφερειακή ασφάλεια
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι τρεις πλευρές αντάλλαξαν απόψεις για κρίσιμα περιφερειακά και διεθνή ζητήματα, με ιδιαίτερη έμφαση στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Στο τραπέζι βρέθηκαν ο πόλεμος στο Ιράν, η κατάσταση στη Γάζα, οι εξελίξεις στον Λίβανο και στη Συρία, καθώς και η ένταση στη Δυτική Όχθη.
Αναφερόμενος στο Ιράν, ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι οι τρεις χώρες επαναβεβαίωσαν την κοινή τους θέση πως η αποτροπή νέας κλιμάκωσης αποτελεί ζήτημα ύψιστης σημασίας. Υπογράμμισε ότι η διπλωματία πρέπει να επικρατήσει και ότι οι βιώσιμες λύσεις μπορούν να προκύψουν αποκλειστικά μέσα από διάλογο. Στο ίδιο πλαίσιο, έδωσε έμφαση στην ανάγκη διατήρησης της εκεχειρίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν.
Ο κ. Γεραπετρίτης στάθηκε και στη σημασία της θαλάσσιας ασφάλειας, καθώς και στην προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει ήδη εκφράσει την ετοιμότητά της να συμβάλει, όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες, σε κατάλληλες προσπάθειες για τη διασφάλιση της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους πλέον κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους για τη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια και το παγκόσμιο εμπόριο.
Ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα και πολιτικός ορίζοντας για τους Παλαιστινίους
Για τη Γάζα, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι Ελλάδα, Κύπρος και Ιορδανία διατύπωσαν κοινή θέση υπέρ της άμεσης βελτίωσης της ανθρωπιστικής κατάστασης. Παράλληλα, υπογράμμισαν την επείγουσα ανάγκη μετάβασης στη Δεύτερη Φάση, σύμφωνα με το Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο κ. Γεραπετρίτης επισήμανε ότι απαιτείται σαφής πολιτικός ορίζοντας για τον παλαιστινιακό λαό και επανεκκίνηση της πολιτικής διαδικασίας που θα οδηγήσει σε λύση δύο κρατών. Όπως τόνισε, η συγκεκριμένη λύση παραμένει η μόνη ρεαλιστική προοπτική για βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή. Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να έχει ενεργό ρόλο στην επόμενη ημέρα της Γάζας, τόσο στο ανθρωπιστικό σκέλος όσο και στη σταθεροποίηση και ανοικοδόμηση της περιοχής.
Οι τρεις χώρες εξέφρασαν επίσης την κοινή τους ανησυχία για την αυξημένη εποικιστική βία στη Δυτική Όχθη. Υπό αυτό το πρίσμα, ο Έλληνας ΥΠΕΞ τόνισε τη σημασία της προστασίας του Status Quo των Αγίων Τόπων και επαναβεβαίωσε τη στήριξη στον ουσιώδη ρόλο της Χασεμιτικής Κουστωδίας επί των Αγίων Τόπων στα Ιεροσόλυμα.
Λίβανος, Συρία και ο ρόλος της Ιορδανίας
Αναφερόμενος στον Λίβανο, ο κ. Γεραπετρίτης χαιρέτισε την απόφαση της λιβανικής και της ισραηλινής ηγεσίας να ξεκινήσουν απευθείας συνομιλίες, εκτιμώντας ότι αυτή η εξέλιξη μπορεί να αποτελέσει βάση για μια συνολικότερη ειρηνευτική συμφωνία.
Για τη Συρία, ο υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας προς τη χώρα, με στόχο μια ειρηνική και ευημερούσα Συρία, στην οποία όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως φύλου, θρησκείας ή εθνικότητας, θα αισθάνονται ασφαλείς και θα απολαμβάνουν σεβασμό των δικαιωμάτων τους. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη μιας συμπεριληπτικής πολιτικής μετάβασης, που θα διασφαλίζει την εκπροσώπηση όλων των εθνοτικών και θρησκευτικών κοινοτήτων, χωρίς αποκλεισμούς.
Ο κ. Γεραπετρίτης έκανε ειδική αναφορά στους ιστορικούς δεσμούς Ελλάδας και Συρίας, σημειώνοντας ότι σε αυτή τη μακρά σχέση εντάσσονται και οι Ελληνορθόδοξοι Χριστιανοί της Συρίας, για τους οποίους η Ελλάδα επιδεικνύει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Κλείνοντας τις δηλώσεις του, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε την Ιορδανία ακρογωνιαίο λίθο σταθερότητας στη Μέση Ανατολή και υπογράμμισε ότι η διατήρηση αυτής της σταθερότητας αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Επισήμανε ότι η Ελλάδα, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με την Κύπρο, ως χώρα που αναλαμβάνει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, θα εργαστούν για την προώθηση αυτού του στόχου στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι οι τρεις χώρες θα συνεχίσουν τη στενή συνεργασία τους για μια ασφαλή, σταθερή και ευημερούσα γειτονιά, αποδεικνύοντας ότι η ουσιαστική συνεργασία είναι αναγκαία σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας. Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη τριμερής δεν συνιστά απλή διακρατική συνεργασία, καθώς λειτουργεί ως προϋπόθεση και ώθηση για περισσότερη ειρήνη και ευημερία στην περιοχή. Η επόμενη συνάντηση έχει προγραμματιστεί για το 2027 στην Αθήνα.
