Γεραπετρίτης: Στόχοι της ελληνικής προεδρίας στον ΟΗΕ

Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης παραχώρησε εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στον «Εθνικό Κήρυκα», με αφορμή την παρουσία του στο Τορόντο για την ενθρόνιση του νέου Αρχιεπισκόπου Καναδά κ. Απόστολου και ενόψει των κρίσιμων επαφών του στη Νέα Υόρκη στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Ο κ. Γεραπετρίτης ανέπτυξε τις προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, εστιάζοντας στην ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Οκτώβριο, στη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, στο Κυπριακό, στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και στον ρόλο του Απόδημου Ελληνισμού.

Η ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας

Αναφερόμενος στην ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Οκτώβριο, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι αυτή συμπίπτει με μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, ενώ το Συμβούλιο καλείται να διαχειριστεί σοβαρές περιφερειακές κρίσεις. Στόχος της Αθήνας, όπως ανέφερε, είναι να αξιοποιήσει την προεδρία για την ενίσχυση της διαβούλευσης, την ειρηνική επίλυση των διαφορών και την επίτευξη συναινετικών αποφάσεων. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, διατηρώντας ανοικτούς διαύλους με χώρες διαφορετικών γεωγραφικών και πολιτικών ομάδων, μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης. Κριτήριο επιτυχίας θα είναι η συμβολή στην υιοθέτηση αποφάσεων που γεφυρώνουν τις διαφορές και ενισχύουν την αξιοπιστία του Οργανισμού.

Μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Ασφαλείας

Ο υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε την ανάγκη μεταρρύθμισης του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας το σχέδιο UN80 για τη βελτίωση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Ειδικά για το Συμβούλιο Ασφαλείας, σημείωσε ότι η σημερινή σύνθεσή του δεν αντανακλά τον κόσμο του 21ου αιώνα, με γεωγραφικές περιοχές να υποεκπροσωπούνται. Η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της διεύρυνσης της σύνθεσης, τόσο στα μόνιμα όσο και στα μη μόνιμα μέλη, με έμφαση στην αποκατάσταση της αναλογικής εκπροσώπησης της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής. Παράλληλα, εξέφρασε τη σαφή στήριξη της χώρας στη μόνιμη εκπροσώπηση της Ινδίας, λόγω του πληθυσμιακού, οικονομικού και γεωπολιτικού της βάρους. Ως προς το δικαίωμα αρνησικυρίας, τόνισε ότι πρέπει να ασκείται με μέτρο και κατ’ εξαίρεση, με ιδιαίτερη ευθύνη, ιδίως σε περιπτώσεις προστασίας ανθρώπων ή εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και πολέμου.

Το μήνυμα της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη

Σχετικά με τις επαφές του στη Νέα Υόρκη, ο κ. Γεραπετρίτης δήλωσε ότι το βασικό μήνυμα είναι συνέπεια, αξιοπιστία και διεθνές κύρος. Σε ένα περιβάλλον αστάθειας, η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στον διάλογο, τη διπλωματία και το Διεθνές Δίκαιο. Στις συναντήσεις του θα τεθεί το Κυπριακό, με στόχο τη διατήρηση της κινητικότητας υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα και τη δημιουργία συνθηκών για ουσιαστική επανεκκίνηση των συνομιλιών. Επίσης, θα συζητηθούν οι μεγάλες κρίσεις – από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έως την ευρύτερη γειτονιά – με έμφαση στην αποκλιμάκωση, την προστασία των αμάχων και την επιστροφή στη διπλωματία. Οι επαφές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία ενόψει της ελληνικής προεδρίας, ώστε η Ελλάδα να λειτουργήσει ως γέφυρα συνεννόησης.

Ελληνοτουρκικές σχέσεις και Αιγαίο

Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε τη σταθερή θέση της Ελλάδας: η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης είναι η μόνη διαφορά που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας. Αξιώσεις που αφορούν την ελληνική κυριαρχία, όπως οι «γκρίζες ζώνες» ή η αποστρατικοποίηση νησιών, είναι αυθαίρετες και δεν αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Το μήνυμα προς τη Νέα Υόρκη είναι ότι η Ελλάδα επιδιώκει σταθερότητα και καλή γειτονία, χωρίς εκπτώσεις σε ζητήματα κυριαρχίας. Παρατήρησε ότι το τελευταίο διάστημα υπάρχει όξυνση από την τουρκική πλευρά, ως αντίδραση σε ελληνικές πρωτοβουλίες, αλλά η χώρα έχει αποκτήσει πραγματική ισχύ μέσω αμυντικής θωράκισης, οικονομικής ανάκαμψης και διεθνούς θέσης. Ο διάλογος πρέπει να συνεχιστεί, αν και δεν συντρέχουν ακόμη προϋποθέσεις για ουσιαστική συζήτηση οριοθέτησης.

Ο Απόδημος Ελληνισμός και ο νέος Αρχιεπίσκοπος Καναδά

Αναφερόμενος στην παρουσία του στην ενθρόνιση του νέου Αρχιεπισκόπου Καναδά κ. Απόστολου, ο κ. Γεραπετρίτης εξέφρασε τη χαρά και την τιμή του, ευχόμενος στον νέο Αρχιεπίσκοπο «εις έτη πολλά». Υπογράμμισε ότι η ελληνική Πολιτεία θα σταθεί δίπλα του με συγκεκριμένο σχέδιο, καθώς βρίσκεται σε εφαρμογή το Στρατηγικό Σχέδιο για τον Απόδημο Ελληνισμό 2024-2027. Το σχέδιο περιλαμβάνει δράσεις για την επίλυση πρακτικών προβλημάτων, την ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού, τη στενότερη συνεργασία με ομογενειακούς θεσμούς και την ενδυνάμωση των σχέσεων των νέων με τη μητρόπολη. Η ψηφιοποίηση των προξενικών υπηρεσιών, με αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, διευκολύνει την εξυπηρέτηση των ομογενών, φέρνοντας την πατρίδα πιο κοντά τους. Παράλληλα, στηρίζεται η ελληνομάθεια και επιδιώκεται σταθερή σχέση με οργανώσεις, Εκκλησία και εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Ο κ. Γεραπετρίτης απηύθυνε μήνυμα στον νέο Αρχιεπίσκοπο, εκφράζοντας την προσδοκία για στενή συνεργασία με επίκεντρο την Ομογένεια. Τόνισε ότι ο Ελληνισμός του Καναδά είναι ώριμη, δυναμική και πολυγενεακή κοινότητα, με πρόκληση τη διατήρηση της ενότητας, τη μετάδοση της γλώσσας και της ταυτότητας στις νεότερες γενιές, αλλά και την ανοιχτή συμμετοχή στην καναδική κοινωνία. Η Εκκλησία έχει ρόλο συνοχής και γέφυρας μεταξύ των γενεών. Η ελληνική Πολιτεία θα είναι δίπλα του, σεβόμενη τους διακριτούς ρόλους Εκκλησίας και Πολιτείας.

Νέες γενιές και πολιτική για τη Διασπορά

Για τη σχέση των νέων γενεών με την Ελλάδα, ο υπουργός Εξωτερικών παραδέχτηκε ότι ο Απόδημος Ελληνισμός αλλάζει και η πολιτική οφείλει να προσαρμοστεί. Μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου επιδιώκεται μια σύγχρονη, αμφίδρομη σχέση, βασισμένη σε πραγματικές ευκαιρίες επικοινωνίας και συνεργασίας. Δημιουργούνται δίκτυα νέων ομογενών, ενισχύεται η επαφή με τη γλώσσα και τον πολιτισμό, αναπτύσσονται προγράμματα φιλοξενίας και ανταλλαγών. Έχουν ήδη οργανωθεί τρία Συνέδρια Νέων Ελληνικής Διασποράς, με νέους που λειτουργούν ως «Youth Ambassadors». Στόχος είναι η σχέση με την Ελλάδα να είναι ζωντανή επιλογή, όχι μόνο κληρονομιά.

Ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού

Ως προς τη συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού στις εκλογές, ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα, όπως η άρση περιορισμών και η επιστολική ψήφος. Ωστόσο, τόνισε ότι η ουσιαστική συμμετοχή δεν εξαντλείται στην ημέρα των εκλογών· απαιτούνται σταθεροί δίαυλοι επικοινωνίας με την Πολιτεία. Ο Ελληνισμός είναι ενιαίος και η γεωγραφική απόσταση δεν πρέπει να γίνεται θεσμική.

Ο ρόλος του Απόδημου Ελληνισμού στο μέλλον

Κλείνοντας, ο υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε τη φιλοδοξία για έναν Απόδημο Ελληνισμό με ουσιαστικό ρόλο στη διεθνή παρουσία της Ελλάδας. Το ανθρώπινο κεφάλαιο της Διασποράς σε επιστήμη, επιχειρηματικότητα, πολιτισμό και τεχνολογία μπορεί να συνδεθεί με τη χώρα, συμβάλλοντας στην οικονομική, κοινωνική και διεθνή της παρουσία, με σεβασμό στην αυτοτέλεια των κοινοτήτων.