Γερμανοί καταναλωτές: Το κυνήγι των εκπτώσεων

Μια βόλτα στους εμπορικούς πεζόδρομους του Βερολίνου ή άλλων γερμανικών πόλεων αυτές τις ημέρες προκαλεί εύλογα ερωτήματα: οι θερινές εκπτώσεις ξεκίνησαν νωρίτερα; Βρισκόμαστε ήδη στο αποκορύφωμα του καλοκαιριού; Οι έμποροι προσπαθούν να ξεστοκάρουν ό,τι άφησαν οι καταναλωτές πριν φύγουν για διακοπές; Τίποτα από αυτά δεν ισχύει. Βρισκόμαστε λίγο μετά τα μέσα Ιουνίου και οι θερινές εκπτώσεις υποτίθεται ότι αρχίζουν στα τέλη Ιουλίου, για να κορυφωθούν τον Αύγουστο. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Ρολφ Πάνγκελς από τον Γερμανικό Σύνδεσμο Εμπορίου Δερμάτινων Ειδών (HDE) στο πρακτορείο dpa, "οι εκπτώσεις αποτελούν πλέον μία διαρκή κατάσταση, στην οποία συμμετέχουν όλο και περισσότεροι".

Ο λόγος είναι απλός: ολοένα περισσότεροι καταναλωτές αναζητούν φθηνές αγορές, είτε πρόκειται για ρούχα, παπούτσια ή τρόφιμα. Έρευνα της Boston Consulting Group (BCG) στη Γερμανία δείχνει ότι η παροχή ή μη έκπτωσης στην τελική τιμή επηρεάζει το 74% των καταναλωτικών αποφάσεων. "Σήμερα ο καταναλωτής προσέχει πολύ περισσότερο πού πηγαίνουν τα λεφτά του", τονίζει η εκπρόσωπος του BCG, Κάριν φον Φουνκ. Οι περισσότεροι όχι μόνο συγκρίνουν τιμές, αλλά αμφισβητούν με κριτική διάθεση αν μια συγκεκριμένη τιμή είναι δικαιολογημένη.

Περικοπές σε ένδυση, εστίαση και διακοπές

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της εταιρείας ερευνών Kantar, η μεγαλύτερη εξοικονόμηση χρημάτων γίνεται ή επιδιώκεται στην ένδυση, την εστίαση, τη διασκέδαση (κινηματογράφος, συναυλίες, clubbing) και κυρίως σε ταξίδια και διακοπές. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι όλο και περισσότεροι θέλουν να αποταμιεύσουν "για ώρα ανάγκης", καθώς τουλάχιστον 6 στους 10 Γερμανούς κρίνουν "αρνητική" τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας. Η Kantar διενήργησε την έρευνα για λογαριασμό του οικονομικού πύργου Idealo. Το 62% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι συγκρίνει τιμές πριν από την τελική απόφαση αγοράς, το 56% αναζητά όλο και περισσότερο εκπτώσεις και προσφορές, ενώ το 81% προσέχει περισσότερο τα έξοδά του σε σύγκριση με το παρελθόν. Δύο στους τρεις Γερμανούς ανησυχούν ότι στο μέλλον δεν θα επαρκεί το εισόδημά τους. Το 44% δηλώνει ότι ξοδεύει λιγότερα από πέρυσι, ενώ μόλις το 6% καταναλώνει περισσότερο. Ο πληθωρισμός, σε συνδυασμό με τις πολιτικές και οικονομικές αβεβαιότητες, αποτελούν τους κύριους λόγους αυτής της συμπεριφοράς.

Η οικονομική ασφάλεια ως ζητούμενο

Όπως δείχνει πρόσφατη έρευνα της ιδιωτικής εταιρείας ανάλυσης δεδομένων YouGov, ο προβληματισμός για τα προσωπικά οικονομικά και τη γενικότερη κατάσταση της οικονομίας είναι ο Νο 1 παράγοντας ανησυχίας για τους Γερμανούς το 2026, ξεπερνώντας τη μετανάστευση ή ενδεχόμενα προβλήματα υγείας. Μόνο οι τιμές των τροφίμων έχουν αυξηθεί κατά 37% σε σχέση με το 2020. Αυτό έχει αντίκτυπο στα ράφια των σούπερ μάρκετ: αντί για επώνυμα προϊόντα, ολοένα περισσότεροι Γερμανοί προτιμούν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία ανέρχονται πλέον στο 25% του συνολικού τζίρου των σούπερ μάρκετ. Αντίστοιχη τάση καταγράφεται και στο λιανικό εμπόριο. Όπως αναφέρει η εκπρόσωπος του YouGov, Πέτρα Σούσπιτς, στο πρακτορείο dpa, πολλοί καταναλωτές "αισθάνονται αβεβαιότητα" για το μέλλον.

Οι Γερμανοί είχαν πάντοτε υψηλό ποσοστό αποταμίευσης, ωστόσο, όπως υπογραμμίζει ο Ούλριχ Στέφαν, σύμβουλος επενδύσεων της τράπεζας Postbank, "όταν ο κόσμος καταβάλλει προσπάθειες να αποταμιεύσει, αλλά έχει την αίσθηση ότι αυτές οι προσπάθειες δεν επαρκούν για να πετύχει τον στόχο του, αυτό του προκαλεί ανησυχία και απογοήτευση".

Οι προκλήσεις για το λιανεμπόριο

Η διστακτική συμπεριφορά των καταναλωτών αποτελεί πλήγμα για το λιανεμπόριο. Οι εμπορικές επιχειρήσεις "απαντούν" με γενναίες εκπτώσεις, οι οποίες όμως έχουν όρια. "Όποιος προσφέρει συνεχώς γενναίες εκπτώσεις, κινδυνεύει να απαξιώσει το προϊόν του", σημειώνει η Κάριν φον Φουνκ. Οι πιέσεις για μείωση κόστους είναι ιδιαίτερα έντονες σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Την ίδια στιγμή, ασιατικές πλατφόρμες όπως η Themu και η Amazon επωφελούνται από την αυξημένη ζήτηση για οικονομικά προϊόντα. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη της IW Consult για λογαριασμό του HDE, μόνο αυτές οι πλατφόρμες "στερούν" από το γερμανικό λιανεμπόριο περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Από την άλλη, παραδοσιακές εκπτωτικές αλυσίδες όπως οι Action και Woolworth επωφελούνται από το "κυνήγι των προσφορών". Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας για το Εμπόριο (IFH), έχουν πλέον ηγετική θέση στον κλάδο τους, ιδιαίτερα σε κατηγορίες όπως προϊόντα do-it-yourself, είδη διακόσμησης, παιχνίδια, χαρτικά και γραφική ύλη. Ο συνεργάτης του IFH, Κάι Χούντετς, κάνει λόγο για "απώλεια της μεσαίας τάξης" και στις τιμές. Τα premium προϊόντα και τα είδη πολυτελείας αυξάνουν τον τζίρο τους, όπως και τα εκπτωτικά προϊόντα. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις που προσφέρουν "μεσαίες" τιμές αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Ένας στους έξι επιχειρηματίες στο λιανικό εμπόριο ανησυχεί για ενδεχόμενη χρεοκοπία. Πρόσφατα, "λουκέτο" έβαλαν οι άλλοτε επικερδείς αλυσίδες Depot (είδη σπιτιού και διακόσμησης) και Hellweg (κατασκευές, διακόσμηση, do-it-yourself). Σύμφωνα με την εταιρεία ασφάλισης εμπορικών πιστώσεων Allianz Trade, ο αριθμός των πτωχεύσεων στη Γερμανία έχει αυξηθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 10 ετών.