Διαστάσεις ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης αποκτά ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, καθώς το Ιράν προχώρησε σε επιθέσεις και κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων στο Ιράκ, εντείνοντας το κλίμα ανησυχίας σε ολόκληρη την περιοχή. Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα κλιμάκωσης, το ενδιαφέρον της Αθήνας στράφηκε τη Δευτέρα 9 Μαρτίου προς την Κύπρο, όπου λίγο μετά τη μία το μεσημέρι έφθασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για μια υψηλού συμβολισμού συνάντηση με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν.
Η τριμερής πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Ανατολική Μεσόγειο, με την Κύπρο να βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής μετά τις επιθέσεις με drones στις βρετανικές βάσεις στο Ακρωτήρι. Οι τρεις ηγέτες επιδίωξαν μέσα από τη συνάντησή τους να αποστείλουν ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα στήριξης προς τη Λευκωσία και ταυτόχρονα να υπογραμμίσουν τη σημασία της ευρωπαϊκής ασφάλειας σε μια περίοδο γεωπολιτικής έντασης που εκτείνεται από τη Μέση Ανατολή έως τη Μεσόγειο.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο, όπου έχουν μετασταθμεύσει και ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη F-16 που εστάλησαν στην Κύπρο κατόπιν απόφασης του ΚΥΣΕΑ. Μετά την ολοκλήρωση της τριμερούς και τις κοινές δηλώσεις των ηγετών, ο Εμανουέλ Μακρόν αναχώρησε από τη βάση για τη Γαλλία, γεγονός που οδήγησε σε αλλαγή του αρχικού προγραμματισμού, καθώς δεν πραγματοποιήθηκε η προγραμματισμένη κοινή επίσκεψη στη φρεγάτα «Κίμων».
Η παρουσία των τριών ηγετών στην Πάφο συνδέθηκε με την προσπάθεια ανάδειξης ενός ευρύτερου πλαισίου ευρωπαϊκής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα υπήρξε η πρώτη χώρα που ανταποκρίθηκε στο αίτημα της Λευκωσίας για αμυντική συνδρομή μετά τις επιθέσεις με drones στη βάση του Ακρωτηρίου, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε η Γαλλία, με τον πρόεδρο Μακρόν να ανακοινώνει την αποστολή του αεροπλανοφόρου «Σαρλ Ντε Γκωλ». Στο σχήμα στήριξης της Κύπρου προστέθηκαν επίσης η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ αναμένεται και συνδρομή από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Την ίδια ώρα, η Άγκυρα ανακοίνωσε μέσω του τουρκικού υπουργείου Άμυνας την ανάπτυξη έξι μαχητικών αεροσκαφών F-16 και συστημάτων αεράμυνας στα κατεχόμενα, με την τουρκική πλευρά να επικαλείται λόγους «ενίσχυσης της ασφάλειας», κίνηση που εντείνει περαιτέρω την ένταση στην περιοχή.
Στις δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι η συγκυρία απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση και αυξημένο επίπεδο ετοιμότητας, προειδοποιώντας για το ενδεχόμενο νέων προσφυγικών ροών λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις εξελίξεις στο Λίβανο και στη σημασία στήριξης της κυβέρνησης της χώρας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αποτροπής επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας στον νότιο Λίβανο και τονίζοντας τη σημασία διατήρησης της σταθερότητας στην περιοχή.
Ο κ. Μητσοτάκης έκανε επίσης ειδική αναφορά στις επιχειρήσεις επαναπατρισμού Ελλήνων πολιτών από εμπόλεμες ζώνες, ενώ απευθυνόμενος προς τον κυπριακό λαό τόνισε ότι η Ελλάδα στέκεται στο πλευρό της Κύπρου σε κάθε περίσταση, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της κοινής ασφάλειας.
Ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε τον Εμανουέλ Μακρόν για την παρουσία του στην Κύπρο, επισημαίνοντας ότι η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Γαλλίας αποτυπώνεται στην πράξη και αντανακλά την ουσία της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπογράμμισε επίσης ότι κάθε σπιθαμή ευρωπαϊκού εδάφους αποτελεί μέρος μιας συλλογικής ευθύνης προστασίας, ενώ σημείωσε ότι οι κινήσεις των ευρωπαϊκών χωρών έχουν καθαρά αμυντικό χαρακτήρα και στόχο τη θωράκιση κρατών-μελών που βρίσκονται αντιμέτωπα με απειλές.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στην επιχείρηση «Ασπίδες», η οποία αποτελεί, όπως είπε, μια έμπρακτη διαβεβαίωση της ευρωπαϊκής αποφασιστικότητας, απευθύνοντας παράλληλα πρόσκληση προς περισσότερα κράτη-μέλη να συμμετάσχουν.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι οι χώρες της G7 συνεχίζουν τις επαφές για τον ενεργειακό συντονισμό και την παρακολούθηση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Αναφέρθηκε στις συγκρούσεις στον Λίβανο και στις ενέργειες της Χεζμπολάχ, επισημαίνοντας ότι στόχος των διεθνών προσπαθειών είναι ο τερματισμός των επιθέσεων και η αποκατάσταση της σταθερότητας.
Ο Γάλλος πρόεδρος υπογράμμισε ότι η γαλλική παρουσία στη Μεσόγειο, στην Ερυθρά Θάλασσα και στα Στενά του Ορμούζ θα συνεχιστεί, με βασικό στόχο τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και την προστασία των ευρωπαίων πολιτών. Παράλληλα επανέλαβε ότι η Γαλλία επιδιώκει την ενίσχυση της άμυνας της Κύπρου και τη στήριξη των επιχειρήσεων επαναπατρισμού πολιτών από περιοχές κρίσης.
Ο Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι κάθε επίθεση κατά της Κύπρου αφορά το σύνολο της Ευρώπης, υπογραμμίζοντας ότι το Κυπριακό παραμένει ζήτημα που απασχολεί ενεργά και τη γαλλική διπλωματία. Αναφέρθηκε επίσης στην αποστολή συστημάτων αεράμυνας Mistral και γαλλικής φρεγάτας στην περιοχή, σημειώνοντας ότι η παρουσία αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.
Στις δηλώσεις του ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης σημείωσε ότι η κοινή παρουσία Ελλάδας, Γαλλίας και Κύπρου στέλνει μήνυμα ενότητας και αποφασιστικότητας της Ευρώπης για την προστασία των κρατών-μελών της στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή. Υπογράμμισε ότι η ενότητα αποτελεί την ουσιαστική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης.
Ο κ. Χριστοδουλίδης εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς την Ελλάδα και τη Γαλλία για τη στήριξη προς τη Λευκωσία, ενώ ευχαρίστησε επίσης την Ιταλία και την Ισπανία για τη συμβολή τους στις προσπάθειες σταθερότητας στην περιοχή. Σημείωσε ότι η τρέχουσα περίοδος χαρακτηρίζεται από ευρύτερη γεωπολιτική αστάθεια και ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ευρώπης.
Παράλληλα τόνισε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει προσηλωμένη στον ανθρωπιστικό της ρόλο και δεν συμμετέχει σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, επιδιώκοντας να λειτουργεί ως γέφυρα συνεργασίας και σταθερότητας στην περιοχή. Υπενθύμισε ότι η Κύπρος εξακολουθεί να βιώνει τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής εδώ και 52 χρόνια, γεγονός που καθιστά την ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία βασικές προτεραιότητες της κυπριακής πολιτικής.
Στο μεταξύ, ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν Αλί Λαριτζανί απάντησε μέσω κοινωνικών δικτύων στις δηλώσεις του Εμανουέλ Μακρόν για την παρουσία δυτικών δυνάμεων στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ παραμένει αδύνατη όσο συνεχίζονται οι πολεμικές συγκρούσεις που, όπως ανέφερε, τροφοδοτούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, εκφράζοντας παράλληλα επικρίσεις προς τη Γαλλία για τη στάση της.
