Περιορισμένη εμφανίζεται η μισθολογική εξέλιξη για τους εργαζόμενους με μεσαία επαγγελματική εμπειρία, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η αύξηση αποδοχών από τα πρώτα βήματα έως τη φάση ωρίμανσης παραμένει συγκρατημένη. Το ερώτημα που τίθεται αφορά το ύψος των αποδοχών ενός εργαζόμενου με 5 έως 10 χρόνια προϋπηρεσίας και τη συνολική πορεία των εισοδημάτων του κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου.
Από την 1η Απριλίου 2026, ο κατώτατος μεικτός μισθός διαμορφώνεται στα 920 ευρώ για έναν νέο εργαζόμενο χωρίς προϋπηρεσία. Με βάση τα υφιστάμενα δεδομένα, η διαφορά μεταξύ του εισαγωγικού και του μέσου μισθού εκτιμάται ότι δεν ξεπερνά το 50%, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ουσιαστικής εισοδηματικής ανόδου.
Περιορισμένη απόσταση από τον κατώτατο στον μέσο μισθό
Η εκτίμηση τοποθετεί τον μέσο μεικτό μισθό κοντά στα 1.380 ευρώ, επίπεδο που προσεγγίζει τα 1.362 ευρώ του 2025 σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ. Η μικρή αυτή απόσταση μεταξύ αρχικών και μέσων αποδοχών αποτυπώνει μια αγορά εργασίας όπου η εξέλιξη των μισθών παραμένει συγκρατημένη.
Η εικόνα αυτή επηρεάζει άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η αγοραστική δύναμη στην Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς οι αυξήσεις δεν ακολουθούν το κόστος ζωής.
Η επιβάρυνση από τη φορολογία και την ακρίβεια ενισχύει αυτή την τάση. Η αύξηση των 40 ευρώ στον κατώτατο μισθό υπόκειται σε φορολόγηση της τάξης του 20%, ενώ άλλες μορφές εισοδήματος, όπως τα μερίσματα, φορολογούνται με χαμηλότερους συντελεστές.
Μισθοί κάτω από τα επίπεδα του 2009
Παρά τις αυξήσεις των τελευταίων ετών, ο μέσος μισθός εξακολουθεί να υπολείπεται των επιπέδων του 2009, όταν είχε διαμορφωθεί στα 1.442 ευρώ. Η δεκαετία των διαδοχικών κρίσεων, οικονομικών και υγειονομικών, άφησε έντονο αποτύπωμα χωρίς να έχει επέλθει πλήρης ανάκαμψη.
Η μη ενσωμάτωση του πληθωρισμού στις αποδοχές, σε συνδυασμό με την άνοδο βασικών δαπανών, περιορίζει περαιτέρω το πραγματικό εισόδημα. Οι τιμές των τροφίμων έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ το κόστος στέγασης παρουσιάζει ακόμη μεγαλύτερη άνοδο, απορροφώντας μεγάλο μέρος των αποδοχών.
Αγορά εργασίας υπό πίεση
Η στασιμότητα των μισθών και το υψηλό κόστος διαβίωσης επηρεάζουν τη λειτουργία της αγοράς εργασίας. Η δυσκολία κάλυψης βασικών αναγκών περιορίζει τη δυνατότητα δημιουργίας οικογένειας, ενώ λειτουργεί αποτρεπτικά για τη γεωγραφική κινητικότητα εργαζομένων.
Το αποτέλεσμα είναι η ταυτόχρονη παρουσία χαμηλών αμοιβών και ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό, ιδιαίτερα σε τεχνικά επαγγέλματα. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται και με την περιορισμένη ανάπτυξη της τεχνικής και μεταλυκειακής εκπαίδευσης.
Σε αντίθεση με την περίοδο 2012-2018, όταν οι εισαγωγικές αμοιβές είχαν συμπιεστεί έντονα, η σημερινή εικόνα χαρακτηρίζεται από στασιμότητα στη μισθολογική εξέλιξη, με τις αποδοχές να παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα σε όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής πορείας.
Δομικές αιτίες και επιπτώσεις
Η περιορισμένη αύξηση των μέσων αποδοχών αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στο πάγωμα των ωριμάνσεων και των τριετιών για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς και στην απουσία εκτεταμένων κλαδικών συλλογικών συμβάσεων.
Στο περιβάλλον αυτό, οι αυξήσεις στον κατώτατο μισθό επηρεάζουν περισσότερο τις μικρές επιχειρήσεις, ενώ η συγκράτηση των μέσων αποδοχών δημιουργεί διαφορετικές συνθήκες ανταγωνισμού υπέρ μεγαλύτερων επιχειρηματικών σχημάτων.
Οι επιδιώξεις της οικονομικής πολιτικής
Η κυβερνητική στρατηγική, όπως αποτυπώνεται από την εξέλιξη των αμοιβών, κινείται σε τρεις βασικούς άξονες: τη συγκράτηση του κόστους εργασίας, τη διαμόρφωση συνθηκών που ευνοούν μεγαλύτερα επιχειρηματικά σχήματα και τη διατήρηση των φορολογικών εσόδων μέσω της έμμεσης φορολογίας.
Παρά τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, οι μέσες αποδοχές ακολουθούν πιο αργό ρυθμό, με αποτέλεσμα το πραγματικό εισόδημα να παραμένει υπό πίεση και η αγοραστική δύναμη των μισθωτών να μην ενισχύεται ουσιαστικά.
