Γκουτέρες: «Η ειρήνη στην Κύπρο δεν μπορεί να επιβληθεί από τον ΟΗΕ»

Στην Κύπρο έφτασε το πρωί της Τρίτης 28 Ιουλίου ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, εγκαινιάζοντας έναν νέο κύκλο κρίσιμων επαφών με την ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή ηγεσία. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια επανεκκίνησης της διαδικασίας για το Κυπριακό, ύστερα από μια μακρά περίοδο πολιτικού αδιεξόδου.

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα «Χ», ο επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών επανέλαβε τη δέσμευσή του να στηρίξει τις δύο κοινότητες στην αναζήτηση μιας συνολικής και διαρκούς λύσης. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι ο ΟΗΕ μπορεί να διευκολύνει τις συνομιλίες και να διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, χωρίς να έχει τη δυνατότητα να επιβάλει μια ειρηνευτική διευθέτηση.

Ο Αντόνιο Γκουτέρες κατέστησε σαφές ότι η ευθύνη για την οικοδόμηση της ειρήνης ανήκει στους ίδιους τους Κυπρίους και στις πολιτικές ηγεσίες των δύο πλευρών. Η τοποθέτησή του μεταφέρει το βάρος των αποφάσεων στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και στον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ συνοδεύει η προσωπική του απεσταλμένη για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία είχε ήδη πραγματοποιήσει χωριστές συναντήσεις με τους δύο ηγέτες, προετοιμάζοντας το έδαφος για τις επαφές της Λευκωσίας.

Χωριστές επαφές και συνάντηση με τους δύο ηγέτες

Το πρόγραμμα του Αντόνιο Γκουτέρες περιλαμβάνει αρχικά συνάντηση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη στο Προεδρικό Μέγαρο. Ακολουθεί χωριστή επαφή με τον Τουφάν Ερχιουρμάν, κατά την οποία αναμένεται να εξεταστούν οι θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς και οι όροι υπό τους οποίους θα μπορούσε να ξεκινήσει μια νέα διαπραγματευτική διαδικασία.

Το μεσημέρι ο επικεφαλής του ΟΗΕ θα καταθέσει στεφάνι στο Μνημείο των Ειρηνευτών, έξω από το Λήδρα Πάλας, αποδίδοντας τιμή στα στελέχη της ειρηνευτικής δύναμης που υπηρέτησαν στην Κύπρο.

Το απόγευμα θα επισκεφθεί το εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων, έναν θεσμό που συνεχίζει να αναζητεί απαντήσεις για εκατοντάδες οικογένειες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Το ζήτημα των αγνοουμένων παραμένει μία από τις βαθύτερες ανοιχτές πληγές της κυπριακής τραγωδίας.

Στη συνέχεια, ο Αντόνιο Γκουτέρες θα έχει συναντήσεις με τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών, τους επικεφαλής των δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Οι επαφές αυτές αποσκοπούν στην καταγραφή των περιθωρίων συνεργασίας και στην ενίσχυση των μέτρων που μπορούν να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Το δείπνο και η κρίσιμη κοινή συνάντηση

Το βράδυ ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ θα παρακαθίσει σε ιδιωτικό δείπνο με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουφάν Ερχιουρμάν, στην οικία του ειδικού αντιπροσώπου των Ηνωμένων Εθνών Χασίμ Ντιάν, στην περιοχή του Αεροδρομίου Λευκωσίας.

Η κοινή παρουσία των δύο ηγετών θεωρείται σημαντική, καθώς προσφέρει τη δυνατότητα μιας απευθείας και λιγότερο τυπικής συζήτησης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Το βασικό ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί αν υπάρχει επαρκές κοινό έδαφος για την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών.

Το πρωί της Τετάρτης έχει προγραμματιστεί κοινή συνάντηση του Αντόνιο Γκουτέρες με τους δύο ηγέτες στο Αεροδρόμιο Λευκωσίας. Αμέσως μετά, ο γενικός γραμματέας θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου, κατά την οποία αναμένεται να παρουσιάσει τα συμπεράσματα των επαφών του και τα επόμενα βήματα της διαδικασίας.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία καταγράφονται ενδείξεις μεγαλύτερης κινητικότητας, χωρίς να έχουν εξαλειφθεί οι σοβαρές διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών. Η Λευκωσία επιδιώκει επανέναρξη των συνομιλιών στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου του ΟΗΕ, ενώ παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα για τη μορφή της λύσης, την πολιτική ισότητα, τις εγγυήσεις και την ασφάλεια.

Οι επαφές Γκουτέρες δεν οδηγούν αυτομάτως σε επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων. Αποτελούν, όμως, μια κρίσιμη δοκιμασία για το αν οι δύο πλευρές είναι έτοιμες να εγκαταλείψουν τη μακρά στασιμότητα και να επιστρέψουν σε μια διαδικασία με σαφείς όρους, συγκεκριμένο πολιτικό ορίζοντα και πραγματική προοπτική επίλυσης του Κυπριακού.