Γκουτέρες: Όρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη και ειρήνη

Στην τελευταία του ομιλία ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών με την ιδιότητα του γενικού γραμματέα, ο Αντόνιο Γκουτέρες απηύθυνε δραματική έκκληση προς τους παγκόσμιους ηγέτες, προτρέποντάς τους να θεσπίσουν αυστηρά όρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη, να τερματίσουν τις συνεχιζόμενες ένοπλες συγκρούσεις, να εντείνουν τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και να προχωρήσουν σε ριζική αναδιοργάνωση των υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών, οι οποίες, όπως προειδοποίησε, δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ολοένα αυξανόμενες παγκόσμιες προκλήσεις.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, του οποίου η δεύτερη πενταετής θητεία ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου, επανέλαβε με έμφαση την ανάγκη για παγκόσμια εποπτεία των κινδύνων που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, σε μια κρίσιμη συγκυρία όπου το 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας ετοιμάζεται να ακούσει τις θέσεις κορυφαίων στελεχών του κλάδου.

Οι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών του ΟΗΕ επιφύλαξαν παρατεταμένο χειροκρότημα στον γενικό γραμματέα όταν υπερασπίστηκε τη λύση των δύο κρατών για τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστινίους, ζήτησε «να πληρώσουν όσοι ρυπαίνουν» για την κλιματική αλλαγή και πίεσε για μεταρρυθμίσεις στους διεθνείς θεσμούς. Πρόκειται για ζητήματα με τα οποία ασχολήθηκε ενεργά καθ' όλη τη δεκαετή θητεία του στο τιμόνι του Οργανισμού.

Αναφορικά με την κατάσταση στα παλαιστινιακά εδάφη, ο Γκουτέρες τόνισε ότι «όλες οι πλευρές πρέπει να σεβαστούν το διεθνές δίκαιο και τις αποφάσεις» του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, προσθέτοντας με νόημα: «Δεν μπορούμε να αφήσουμε τη λύση των δύο κρατών να εξαφανιστεί μπροστά στα μάτια μας».

Σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη, ο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι οι χώρες που ηγούνται αυτής της τεχνολογικής επανάστασης οφείλουν να μοιραστούν τις πληροφορίες για τους κατεπείγοντες κινδύνους ασφαλείας, να συνεργαστούν στις δοκιμές και τις αποτιμήσεις και να εργαστούν για την εφαρμογή κοινών δικλείδων ασφαλείας «που μας προστατεύουν όλους», όπως είπε στη Γενική Συνέλευση. Κάλεσε επίσης τους ηγέτες που συγκεντρώθηκαν στη Νέα Υόρκη «να προωθήσουν τις προϋποθέσεις για τον υπεύθυνο ρυθμό ανάπτυξης της ΤΝ» και ζήτησε από την Κίνα και τις ΗΠΑ να συνεργαστούν στενά.

Για τη Μέση Ανατολή, με την κρίση να διευρύνεται μετά την προέλαση των Χούθι στα παράλια της Ερυθράς Θάλασσας, απειλώντας τις θαλάσσιες μεταφορές, και ενώ οι εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ παραμένουν τεταμένες, ο Γκουτέρες ζήτησε «αποκλιμάκωση και διάλογο».

«Όλοι μαζί, να στείλουμε ένα σαφές μήνυμα από αυτήν την αίθουσα: οι μάχες πρέπει να σταματήσουν. Η ανθρωπιστική βοήθεια πρέπει να ρεύσει. Και το δικαίωμα ελεύθερης ναυσιπλοΐας πρέπει να αποκατασταθεί πλήρως, με βάση το διεθνές δίκαιο», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.

Ο Γκουτέρες κατηγόρησε επίσης τους πετρελαϊκούς κολοσσούς ότι «επί μακρόν θεωρούσαν την ατμόσφαιρα ως χωματερή του ουρανού» και επωφελούνταν από τις συνέπειες. «Ξέρουμε ότι τα συμφέροντα που συνδέονται με τα ορυκτά καύσιμα δεν θα υποχωρήσουν από μόνα τους», συνέχισε, καλώντας «κάθε κυβέρνηση να υιοθετήσει ένα εθνικό σχέδιο για την απεξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα».

Αναφορικά με το σύστημα που ισχύει σήμερα στον ΟΗΕ, το οποίο έχει επικρίνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ως γραφειοκρατικό και αναποτελεσματικό, μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από πολλές υπηρεσίες του Οργανισμού και τη μείωση της χρηματοδότησής τους, ο Γκουτέρες παρατήρησε ότι «οι μηχανισμοί συλλογικής δράσης υφίστανται ολοένα και περισσότερες πιέσεις» και οι παγκόσμιοι θεσμοί «εξακολουθούν να αντικατοπτρίζουν τις πραγματικότητες ισχύος και τα συμφέροντα μιας κατ’ ουσίαν ξεπερασμένης εποχής».

Ο Γκουτέρες αξιοποίησε αυτήν την τελευταία ομιλία για να αποχαιρετίσει τους περισσότερους διεθνείς ηγέτες, με τους οποίους συνεργάστηκε την τελευταία δεκαετία. «Οπότε, από την 1η Ιανουαρίου, όταν δεν θα είμαι πια γενικός γραμματέας, για ένα πράγμα να είστε σίγουροι. Όπου και αν είμαι, ό,τι και αν κάνω, θα συνεχίσω να υπερασπίζομαι την πεποίθησή μου ότι η ειρήνη είναι εφικτή. Θα συνεχίσω να αγωνίζομαι για τις αξίες του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και ποτέ, ποτέ δεν θα τα παρατήσω», υποσχέθηκε.