Γουατεμάλα: Ο Αρέβαλο αποκλείει αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις

Ο πρόεδρος της Γουατεμάλας, Μπερνάρντο Αρέβαλο, έστειλε σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον, αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης στο έδαφος της χώρας του κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Παρά τη συμμετοχή της Γουατεμάλας στη συμμαχία «Ασπίδα της Αμερικής», πρωτοβουλία του Ντόναλντ Τραμπ για την αντιμετώπιση της διακίνησης ναρκωτικών και των καρτέλ, ο σοσιαλδημοκράτης πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει αυστηρά καθορισμένα όρια.

Η τοποθέτηση του Αρέβαλο έγινε σε συνέντευξή του στο Γαλλικό Πρακτορείο, τη Δευτέρα, λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ στο CBS News. Ο Χέγκσεθ είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να προχωρήσουν στη Γουατεμάλα σε επιχειρήσεις αντίστοιχες με εκείνη που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο στη Βενεζουέλα του Νίνιο Γκερέρο, ο οποίος φερόταν ως ηγέτης της συμμορίας Tren de Aragua.

Συνταγματικό φρένο σε ξένες στρατιωτικές επιχειρήσεις

Ο πρόεδρος της Γουατεμάλας υπογράμμισε ότι το Σύνταγμα της χώρας του δεν επιτρέπει τη διεξαγωγή κοινών στρατιωτικών επιχειρήσεων με ξένες δυνάμεις. Με τον τρόπο αυτόν έθεσε θεσμικό όριο στην αμερικανική εμπλοκή, διαχωρίζοντας τη συνεργασία σε επίπεδο ασφάλειας από την παρουσία ή δράση ξένων στρατιωτικών δυνάμεων στο εσωτερικό της Γουατεμάλας.

Σύμφωνα με τον Αρέβαλο, η συμφωνημένη συνεργασία με την Ουάσιγκτον αφορά εκπαίδευση, επιχειρησιακό σχεδιασμό, τακτική υποστήριξη και ανταλλαγή πληροφοριών. Οι επιχειρήσεις κατά των εγκληματικών οργανώσεων, όπως τόνισε, πραγματοποιούνται αποκλειστικά από τις δυνάμεις ασφαλείας της Γουατεμάλας.

Ο αρχηγός του κράτους έκανε τις δηλώσεις αυτές ενώ συμμετείχε στη γενική συνέλευση του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών στον Παναμά, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον εντείνει την πίεση σε χώρες της Λατινικής Αμερικής στο πλαίσιο του πολέμου κατά των ναρκωτικών και των εγκληματικών δικτύων.

Συμμορίες και αμερικανική πίεση στη Λατινική Αμερική

Στη Γουατεμάλα δραστηριοποιούνται συμμορίες όπως η MS-13 και η Barrio 18, τις οποίες η κυβέρνηση Τραμπ έχει χαρακτηρίσει «τρομοκρατικές» οργανώσεις. Η παρουσία τους χρησιμοποιείται από την Ουάσιγκτον ως βασικό επιχείρημα για την ενίσχυση των επιχειρήσεων ασφαλείας στην περιοχή, σε ένα πλαίσιο που συνδέει την εγκληματικότητα, τη μετανάστευση και τη διακίνηση ναρκωτικών.

Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διεξάγουν από τον Σεπτέμβριο του 2025 αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον πλεούμενων στον ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό και στην Καραϊβική, τα οποία, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, μεταφέρουν ναρκωτικά. Οι επιχειρήσεις αυτές έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 206 ανθρώπους, βάσει καταμέτρησης του Γαλλικού Πρακτορείου που στηρίζεται σε αμερικανικές ανακοινώσεις.

Η αμερικανική εμπλοκή δεν περιορίζεται στη θάλασσα. Τον Μάρτιο, η Ουάσιγκτον επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιεί κοινές επιχειρήσεις με τις ένοπλες δυνάμεις του Ισημερινού στο έδαφος της χώρας. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες για πιθανή διεύρυνση του μοντέλου στρατιωτικής συνεργασίας και σε άλλα κράτη της περιοχής.

Η στάση του Μπερνάρντο Αρέβαλο δείχνει ότι η Γουατεμάλα επιδιώκει να διατηρήσει τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες στον τομέα της ασφάλειας, χωρίς να αποδεχθεί απευθείας στρατιωτική δράση ξένων δυνάμεων στο έδαφός της. Το μήνυμα είναι πολιτικά καθαρό: η μάχη κατά του οργανωμένου εγκλήματος θα διεξάγεται από τις αρχές της Γουατεμάλας, με υποστήριξη και πληροφορίες από συμμάχους, υπό τον περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας και του συνταγματικού πλαισίου.