Γραμμή 4: Πλημμύρα σε κτήριο στη Βασιλίσσης Σοφίας – Μεγαλώνει η ανησυχία στην Αθήνα

Σοβαρά ερωτήματα για τις επιπτώσεις των έργων κατασκευής της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας προκαλούν τα περιστατικά πλημμυρών, καθιζήσεων και ρηγματώσεων που καταγράφονται σε κτήρια κοντά στις περιοχές των εκσκαφών. Μετά τις εκτεταμένες ζημιές που καταγγέλλουν κάτοικοι της Κυψέλης, πληροφορίες για πλημμύρα σε υπόγειους χώρους μεγάλου κτηρίου επί της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας ενισχύουν την ανάγκη πλήρους διερεύνησης των γεωτεχνικών και υδρογεωλογικών συνθηκών.

Το περιστατικό στη Βασιλίσσης Σοφίας σημειώθηκε περίπου έναν μήνα πριν και αφορούσε κτήριο στο οποίο στεγάζονται υπηρεσίες δημόσιου φορέα. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η εισροή νερού στους υπόγειους χώρους οδήγησε στην εκκένωση του κτηρίου, με τους εργαζομένους να λαμβάνουν εντολή να κλείσουν τους υπολογιστές τους και να αποχωρήσουν.

Το ίδιο βράδυ, κατά τις ίδιες πληροφορίες, επιστημονικό κλιμάκιο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου πραγματοποίησε αυτοψία προκειμένου να εξετάσει τα αίτια της πλημμύρας. Η επίσκεψη φέρεται να πραγματοποιήθηκε χωρίς δημοσιότητα και να ολοκληρώθηκε μετά τις δύο τα ξημερώματα.

Όταν οι εργαζόμενοι επέστρεψαν την επόμενη ημέρα, διαπίστωσαν ότι οι ανελκυστήρες είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ένας ή δύο εξακολουθούν να μη λειτουργούν, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα για την έκταση των ζημιών και την αποκατάσταση των εγκαταστάσεων.

Η πιθανότητα σύνδεσης της πλημμύρας με μεταβολές στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα εξετάζεται ως τεχνική εκδοχή, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει παρουσιαστεί πόρισμα που να τεκμηριώνει αιτιώδη σχέση με την κατασκευή του Μετρό.

Πλημμύρες, καθιζήσεις και ο υδροφόρος ορίζοντας γύρω από τη Γραμμή 4

Ο προβληματισμός επικεντρώνεται στις εργασίες διάνοιξης της νέας γραμμής, ιδιαίτερα στην περιοχή του σταθμού «Ευαγγελισμός», όπου ο μετροπόντικας έφθασε τον Φεβρουάριο, έχοντας ξεκινήσει από το εργοταξιακό φρέαρ στη συμβολή Κατεχάκη και Μεσογείων.

Στην ευρύτερη περιοχή είχε προηγηθεί περιστατικό καθίζησης του οδοστρώματος στις αρχές του έτους, κοντά στη συμβολή των οδών Βασιλέως Γεωργίου και Ιοφώντος. Τότε άνοιξε οπή στο πεζοδρόμιο, παρασύροντας κολόνα ηλεκτροφωτισμού, σε φαινόμενο που περιγράφηκε ως «φαινόμενο της καμινάδας».

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ανησυχία στην Κυψέλη, όπου κάτοικοι έχουν καταγγείλει ρωγμές σε πολυκατοικίες, καθιζήσεις και πλημμύρες στα υπόγεια πέντε κτηρίων. Οι ζημιές έχουν οδηγήσει σε διαδοχικές αυτοψίες και αιτήματα για πρόσβαση στις μελέτες που αφορούν τα έργα διάνοιξης.

Ο Χρήστος Ρόκας, εκπρόσωπος της Πρωτοβουλίας Κατοίκων Κυψέλης, επισημαίνει ότι ανάλογα περιστατικά δεν είχαν παρατηρηθεί στο παρελθόν. Όπως υποστηρίζει, τεχνικοί που εξετάζουν τις ζημιές θεωρούν πιθανό οι πλημμύρες να συνδέονται με αλλαγές στη στάθμη ή στην κυκλοφορία των υπόγειων υδάτων εξαιτίας των εργασιών.

Η συγκεκριμένη εκτίμηση απαιτεί επιβεβαίωση μέσω μετρήσεων και εξειδικευμένων γεωτεχνικών και υδρογεωλογικών μελετών. Η χρονική σύμπτωση των φαινομένων με την κατασκευή της σήραγγας αποτελεί στοιχείο που χρειάζεται διερεύνηση, χωρίς από μόνη της να αποδεικνύει την προέλευσή τους.

Ο ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Παναγιώτης Καρύδης, εξηγεί ότι η πιθανότητα επηρεασμού του υδροφόρου ορίζοντα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως το βάθος της εκσκαφής, η σύσταση του υπεδάφους και η θέση των θεμελιώσεων των γειτονικών κτηρίων.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι περιοχές με μαλακά εδάφη, οι οποίες μπορούν να παρουσιάζουν αυξημένη ευαισθησία στις παραμορφώσεις. Οι μηχανικές επιδράσεις από την εκσκαφή ενδέχεται, υπό ορισμένες συνθήκες, να συνδεθούν με μετακινήσεις εδαφικών υλικών και καθιζήσεις που φτάνουν μέχρι την επιφάνεια.

Καθοριστική παράμετρο αποτελεί επίσης η σχέση ανάμεσα στο βάθος της σήραγγας και στη στάθμη των υπόγειων νερών. Οι μεταβολές στην κατανομή των πιέσεων και στη διαπερατότητα των εδαφικών στρωμάτων μπορούν να επηρεάσουν τη μετακίνηση του νερού, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.

Ο καθηγητής επισημαίνει ότι η διαδικασία εκσκαφής απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή κατά τη φάση πριν από την ολοκλήρωση της μόνιμης επένδυσης της σήραγγας. Η ταχεία τοποθέτηση του περιβλήματος από σκυρόδεμα συμβάλλει στον περιορισμό των δυσμενών γεωτεχνικών επιδράσεων.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα δύσκολων συνθηκών αναφέρει την περίπτωση όπου κάτω από σχετικά μαλακά εδαφικά υλικά υπάρχουν βραχώδεις σχηματισμοί που πρέπει να διατρηθούν. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η συμπεριφορά του υπεδάφους απαιτεί ειδική τεχνική αξιολόγηση.

Η πιθανή μετακίνηση υπόγειων υδάτων προς γειτονικές ζώνες με διαφορετικά γεωλογικά χαρακτηριστικά αποτελεί έναν ακόμη μηχανισμό που πρέπει να εξετάζεται. Η επίδρασή του στις θεμελιώσεις και στους υπόγειους χώρους εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα του εδάφους και την κατάσταση των κατασκευών.

Αυτοψίες στην Κυψέλη, νέες εισροές νερού και αιτήματα για τις γεωτεχνικές μελέτες

Την ίδια ώρα, στην Κυψέλη συνεχίζονται οι επιτόπιοι έλεγχοι από μηχανικούς που εκπροσωπούν τους κατοίκους, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και την κατασκευαστική κοινοπραξία που εκτελεί τα έργα για λογαριασμό της Ελληνικό Μετρό.

Τα συνεργεία πραγματοποιούν αυτοψίες στα κτήρια που εμφανίζουν προβλήματα και εξετάζουν τις αναγκαίες παρεμβάσεις αποκατάστασης. Οι πρώτες πληροφορίες κάνουν λόγο για ιδιαίτερα σοβαρές ζημιές σε ορισμένα ακίνητα, οι οποίες είχαν ήδη επισημανθεί από πραγματογνώμονες των κατοίκων.

Η έντονη βροχόπτωση των τελευταίων ημερών έχει προσθέσει νέα προβλήματα στα ήδη επιβαρυμένα κτήρια. Νερά εισέρχονται από υφιστάμενες ρωγμές, αυξάνοντας την υγρασία και δημιουργώντας πρόσθετη ανησυχία για ενδεχόμενη επιδείνωση των φθορών.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση πολυκατοικίας στην οδό Κυψέλης, όπου κατά τη διάρκεια της βροχής καταγράφηκε εισροή νερού στον πέμπτο όροφο μέσω ρωγμής στην ταράτσα.

Ανάλογες δυσκολίες εμφανίζονται σε κτήρια όπου έχουν δημιουργηθεί ανοίγματα στα σημεία επαφής με γειτονικές πολυκατοικίες. Τα κενά αυτά επιτρέπουν την είσοδο νερού, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους εσωτερικούς χώρους.

Η παρατεταμένη υγρασία μπορεί να προκαλέσει πρόσθετες φθορές, ενώ η αξιολόγηση της δομικής ασφάλειας απαιτεί ξεχωριστούς ελέγχους για κάθε κτήριο. Οι κάτοικοι ζητούν άμεση αποκατάσταση των προβλημάτων και συνεχή παρακολούθηση της κατάστασης.

Ο Χρήστος Ρόκας εκφράζει φόβους ότι ενδέχεται να παρουσιαστούν και άλλα ανησυχητικά φαινόμενα το επόμενο διάστημα, καθώς τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί δημιουργούν αβεβαιότητα για τη συμπεριφορά του εδάφους και την αντοχή των πληγέντων κατασκευών.

Παράλληλα, η Πρωτοβουλία Κατοίκων ζητεί από την Ελληνικό Μετρό να παραδώσει τέσσερα επιπλέον έγγραφα με γεωτεχνικά στοιχεία και μελέτες για τη διάνοιξη της σήραγγας, τα οποία, όπως αναφέρει, εξακολουθούν να εκκρεμούν.

Τα συγκεκριμένα στοιχεία θεωρούνται σημαντικά ενόψει της εκδίκασης ασφαλιστικών μέτρων στις 9 Δεκεμβρίου. Οι κάτοικοι επιδιώκουν να έχουν στη διάθεσή τους πλήρη τεχνική τεκμηρίωση πριν από τη δικαστική διαδικασία.

Στο πλαίσιο των παρεμβάσεών τους, εκπρόσωποι των κατοίκων συναντήθηκαν τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου με τον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, θέτοντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και τα αιτήματά τους για ενημέρωση και προστασία των κατοικιών.

Ωστόσο, οι οριστικές μελέτες του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας δεν αναμένεται, βάσει του αναφερόμενου χρονοδιαγράμματος, να παραδοθούν πριν από το τέλος του έτους.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετη πίεση για την έγκαιρη ολοκλήρωση των ελέγχων, καθώς οι κάτοικοι καλούνται να αντιμετωπίσουν τις άμεσες συνέπειες των ζημιών ενώ παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα τεχνικά ζητήματα.

Τα περιστατικά στην Κυψέλη και οι πληροφορίες για την πλημμύρα στο κτήριο της Βασιλίσσης Σοφίας αναδεικνύουν την ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης των επιπτώσεων των μεγάλων υπόγειων έργων στο αστικό περιβάλλον.

Η προστασία των κτηρίων προϋποθέτει πλήρη αξιολόγηση των γεωλογικών δεδομένων, συνεχή καταγραφή πιθανών εδαφικών μετακινήσεων, παρακολούθηση των υπόγειων υδάτων και έγκαιρες τεχνικές παρεμβάσεις όπου διαπιστώνονται προβλήματα.

Παράλληλα, η δημοσιοποίηση των απαραίτητων τεχνικών στοιχείων και η σαφής ενημέρωση των κατοίκων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.

Η κατασκευή της Γραμμής 4 αποτελεί έργο μεγάλης σημασίας για τις συγκοινωνίες της Αθήνας. Οι καταγγελίες για ζημιές σε γειτονικά κτήρια απαιτούν τεκμηριωμένες απαντήσεις, ώστε να προσδιοριστούν τα αίτια κάθε περιστατικού, να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι και να προστατευθούν οι περιουσίες και η ασφάλεια των πολιτών.