Σε φάση προχωρημένης επεξεργασίας βρίσκεται στην Τουρκία το νομοθετικό σχέδιο για τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας, το οποίο παρουσιάζεται από τουρκικά μέσα ενημέρωσης ως ο επικείμενος «Νόμος για τη Γαλάζια Πατρίδα». Η πρωτοβουλία της Άγκυρας δεν περιορίζεται σε μια τεχνική ρύθμιση θαλάσσιων αρμοδιοτήτων, καθώς επιχειρεί να συγκεντρώσει σε ενιαίο νομικό πλαίσιο το σύνολο των τουρκικών θέσεων και διεκδικήσεων στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν το τουρκικό κρατικό δίκτυο TRT και φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης, η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προετοιμάζει την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση μετά το Kurban Bayramı, το οποίο ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου. Η κίνηση αυτή εκλαμβάνεται ως προσπάθεια θεσμικής κατοχύρωσης του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» στο εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας, με άμεση πολιτική και γεωστρατηγική βαρύτητα.
Ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα
Πηγές του AKP, όπως μεταφέρονται από τουρκικά μέσα, αναφέρουν ότι η Άγκυρα επιδιώκει να κωδικοποιήσει σε μία συνολική ρύθμιση ζητήματα που έως σήμερα αντιμετωπίζονταν αποσπασματικά ή παρέμεναν σε ασαφές νομικό πεδίο. Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκονται η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, η υφαλοκρηπίδα, η συνορεύουσα ζώνη και οι θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η Τουρκία θεωρεί ότι υπάγονται στη δική της δικαιοδοσία.
Με βάση τα ίδια δημοσιεύματα, το νομοσχέδιο αποσκοπεί στον καθορισμό των κανόνων που θα εφαρμόζει η Τουρκία στις θαλάσσιες ζώνες της, αλλά και στη διαμόρφωση ενός βασικού θεσμικού πλαισίου για τα όρια των τουρκικών θαλάσσιων αξιώσεων. Η επιλογή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς εντάσσει σε εσωτερική νομοθετική διαδικασία διεκδικήσεις που συνδέονται ευθέως με τις ελληνοτουρκικές διαφορές και τη στρατηγική παρουσία της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο νομοσχέδιο και οι λεγόμενες «γκρίζες ζώνες»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αναφορά ότι στο νέο νομοθετικό πλαίσιο θα συμπεριληφθούν και οι αποκαλούμενες «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο. Κατά τις τουρκικές θέσεις, υπό εξέταση τίθεται το νομικό καθεστώς νησιών, νησίδων και βραχονησίδων, τα οποία η Άγκυρα εμφανίζει ως αντικείμενο αμφισβήτησης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι ο προσδιορισμός αυτών των γεωγραφικών σχηματισμών θα ενσωματωθεί στον λεγόμενο «Νόμο της Γαλάζιας Πατρίδας», με επίκληση αρχών του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Η αναφορά αυτή προσδίδει στο σχέδιο σαφή ελληνοτουρκική διάσταση, καθώς μεταφέρει στο πεδίο της εσωτερικής τουρκικής νομοθεσίας πάγιες αναθεωρητικές αιτιάσεις της Άγκυρας για το Αιγαίο.
Ρόλος ΥΠΕΞ, Ενόπλων Δυνάμεων και Λιμενικού
Σύμφωνα με το TRT και την τουρκική έκδοση της Deutsche Welle, η επεξεργασία του νομοσχεδίου γίνεται σε συνεργασία με το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών. Στη διαδικασία φέρονται επίσης να έχουν συμμετάσχει οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, η Διοίκηση Ναυτικών Δυνάμεων και το Λιμενικό Σώμα, γεγονός που αποτυπώνει τον συνδυασμό διπλωματικής, στρατιωτικής και διοικητικής προετοιμασίας.
Η τουρκική πλευρά αναφέρει ότι προηγήθηκε συγκριτική μελέτη ανάμεσα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και την ισχύουσα τουρκική νομοθεσία, με στόχο τη διαμόρφωση του τελικού κειμένου. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αναφορά στο ζήτημα των χωρικών υδάτων, καθώς τουρκικές πηγές σημειώνουν ότι η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει δυνατότητα επέκτασης έως τα 12 ναυτικά μίλια, ενώ η Άγκυρα φέρεται αποφασισμένη να καταγράψει τις δικές της θαλάσσιες ζώνες με βάση τη δική της ταξινόμηση.
Η επικείμενη νομοθετική κίνηση της Τουρκίας, εφόσον επιβεβαιωθεί στην πράξη, αναμένεται να επαναφέρει με θεσμικό πλέον τρόπο όλο το εύρος των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν εμφανίζεται πλέον μόνο ως γεωπολιτικό αφήγημα ή στρατιωτικό δόγμα, αλλά ως υπό διαμόρφωση νομικό εργαλείο, με άμεσες προεκτάσεις για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την ΑΟΖ, την υφαλοκρηπίδα και τις τουρκικές αμφισβητήσεις στο Αιγαίο.
