Μαξίμου εκτός πραγματικότητας: Ελληνικά όπλα προστατεύουν χώρα που συμμαχεί με τον Ερντογάν

Η πληροφορία για την υπογραφή τριμερούς αμυντικής συμφωνίας στη Μέκκα μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, με πρόβλεψη συλλογικής αμυντικής συνδρομής που παραπέμπει στη λογική του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, δημιουργεί ένα νέο και ιδιαίτερα δυσμενές γεωπολιτικό δεδομένο για την Ελλάδα.

Εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως το περιεχόμενο της συμφωνίας, η εξέλιξη αποτελεί σοβαρό πλήγμα για το αφήγημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη περί σταθερών στρατηγικών συμμαχιών στον αραβικό κόσμο και επαναφέρει με ένταση το ερώτημα για το πραγματικό αντίκρισμα της πολιτικής του «δεδομένου συμμάχου».

Η Αθήνα έχει επενδύσει πολιτικά και στρατιωτικά στη σχέση με το Ριάντ, φτάνοντας μέχρι την αποστολή ελληνικής συστοιχίας Patriot και εξειδικευμένου προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων για την προστασία κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας.

Την ίδια στιγμή, όμως, η σαουδαραβική ηγεσία εμφανίζεται να εμβαθύνει τη στρατιωτική συνεργασία της με την Τουρκία, μια χώρα που εξακολουθεί να διατηρεί αναθεωρητική ατζέντα απέναντι στην Ελλάδα και ενεργό casus belli για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Ελληνικά Patriot στο Ριάντ, νέα συμμαχία με την Άγκυρα

Η αντίφαση είναι πλέον δύσκολο να αγνοηθεί. Η Ελλάδα παρέχει ουσιαστική αμυντική κάλυψη σε μια χώρα η οποία, σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, προχωρά σε στενότερη στρατιωτική δέσμευση με την Άγκυρα.

Αυτό δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το πώς ακριβώς είχε αξιολογηθεί από το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών η μακροπρόθεσμη στρατηγική αξία της σχέσης με τη Σαουδική Αραβία και ποια ανταλλάγματα είχε εξασφαλίσει η ελληνική πλευρά πριν διαθέσει κρίσιμα αμυντικά μέσα εκτός της εθνικής επικράτειας.

Η κυβέρνηση είχε παρουσιάσει την αποστολή των Patriot ως απόδειξη της αναβάθμισης της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας και της οικοδόμησης ισχυρού άξονα συνεργασίας με το Ριάντ.

Η σημερινή εικόνα, όμως, δείχνει ότι οι στρατηγικές σχέσεις στη Μέση Ανατολή λειτουργούν με πολύ πιο σκληρούς και πραγματιστικούς όρους. Η Σαουδική Αραβία κινείται με βάση τα δικά της συμφέροντα και επιλέγει ταυτόχρονα να καλλιεργεί βαθύτερους δεσμούς με την Τουρκία.

Αυτό είναι απολύτως δικαίωμά της. Αντίστοιχα, όμως, αποτελεί υποχρέωση της ελληνικής κυβέρνησης να επανεξετάσει αν η σημερινή παρουσία ελληνικών οπλικών συστημάτων και προσωπικού στο Ριάντ εξακολουθεί να υπηρετεί με σαφή τρόπο τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Το πλέον κρίσιμο ερώτημα αφορά ένα ενδεχόμενο σοβαρής ελληνοτουρκικής κρίσης. Αν η νέα τριμερής συμφωνία περιλαμβάνει πράγματι δεσμεύσεις αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής, η Αθήνα οφείλει να γνωρίζει με απόλυτη σαφήνεια ποια θα ήταν η στάση της Σαουδικής Αραβίας σε περίπτωση σύγκρουσης που θα αφορούσε την Ελλάδα και την Τουρκία.

Σε αυτό το ενδεχόμενο, η παραμονή ελληνικών Patriot και Ελλήνων στρατιωτικών στη Σαουδική Αραβία αποκτά ακόμη πιο προβληματική διάσταση.

Η κυβέρνηση οφείλει καθαρές απαντήσεις

Το ζήτημα πλέον ξεπερνά το επίπεδο των συμβολισμών και των διπλωματικών φωτογραφιών. Αφορά την ουσία της εθνικής ασφάλειας και τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση διαχειρίζεται κρίσιμα στρατιωτικά μέσα.

Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να στηρίζεται σε διαρκείς παραχωρήσεις χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να προσφέρει στρατιωτικές δυνατότητες σε τρίτες χώρες χωρίς να γνωρίζει ποια ακριβώς πολιτική και αμυντική αξία επιστρέφει αυτή η επένδυση.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η χώρα διαθέτει σήμερα περισσότερες και ισχυρότερες συμμαχίες από ποτέ. Η εξέλιξη με τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία υποχρεώνει το Μέγαρο Μαξίμου να αποδείξει στην πράξη ότι αυτές οι συμμαχίες έχουν πραγματικό περιεχόμενο και δεν εξαντλούνται σε κοινές δηλώσεις και συμφωνίες περιορισμένης ανταποδοτικότητας.

Η προστασία των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων του Ριάντ με ελληνικό στρατιωτικό εξοπλισμό αποκτά πλέον διαφορετικό βάρος, εφόσον η ίδια χώρα συνδέεται ταυτόχρονα με μια αμυντική συμφωνία που περιλαμβάνει την Τουρκία.

Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει με σαφήνεια για το καθεστώς της ελληνικής αποστολής, τις δυνατότητες άμεσης επιστροφής της συστοιχίας Patriot και του προσωπικού της και τις εγγυήσεις που υπάρχουν σε περίπτωση επιδείνωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα δεν επιτρέπει αυταπάτες. Αν η Αθήνα συνεχίσει να λειτουργεί ως ο πρόθυμος και δεδομένος σύμμαχος χωρίς σαφή ανταλλάγματα και δεσμεύσεις, τότε η επιλογή αυτή παύει να είναι απλώς διπλωματικά αφελής και μετατρέπεται σε πρόβλημα εθνικής ασφάλειας. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει πλέον συγκεκριμένες απαντήσεις για το τι ακριβώς κέρδισε η Ελλάδα από τη στρατιωτική στήριξη του Ριάντ και γιατί ελληνικά κρίσιμα αμυντικά μέσα εξακολουθούν να βρίσκονται εκεί.