Η ΕΕ καταργεί την αδασμολόγητη εισαγωγή κάτω των 150 ευρώ

Σε μια σημαντική αλλαγή της εμπορικής πολιτικής της, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην κατάργηση της λεγόμενης εξαίρεσης de minimis, η οποία επέτρεπε την αδασμολόγητη εισαγωγή εμπορευμάτων αξίας έως και 150 ευρώ από τρίτες χώρες. Η απόφαση αυτή, που αναμένεται να επηρεάσει εκατομμύρια καταναλωτές και επιχειρήσεις, εισάγει έναν προσωρινό ενιαίο δασμό ύψους 3 ευρώ για κάθε αποστολή που αποστέλλεται απευθείας στους τελικούς αποδέκτες. Η νέα ρύθμιση σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής όπου οι μικρές αγορές από πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein παρέμεναν εκτός τελωνειακού ελέγχου.

Πώς θα λειτουργεί ο νέος δασμός των 3 ευρώ

Η εφαρμογή του μέτρου προβλέπει συγκεκριμένες λεπτομέρειες που αφορούν τον τρόπο υπολογισμού της επιβάρυνσης. Για παράδειγμα, εάν ένας καταναλωτής παραγγείλει πέντε όμοια μπλουζάκια ή πέντε ίδιες θήκες κινητού τηλεφώνου, τα οποία δηλώνονται με τον ίδιο τελωνειακό κωδικό, τότε ολόκληρη η αποστολή θα επιβαρυνθεί με ένα ενιαίο τέλος 3 ευρώ. Αντιθέτως, εάν στο ίδιο δέμα συνυπάρχουν προϊόντα από διαφορετικές κατηγορίες, όπως ένα ζευγάρι παπούτσια και ένα ηλεκτρονικό αξεσουάρ, τότε η επιβάρυνση θα υπολογίζεται ξεχωριστά για κάθε τελωνειακή κλάση. Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη για την κατανόηση του τελικού κόστους που θα κληθούν να διαχειριστούν οι εμπλεκόμενοι φορείς.

Ποιος πληρώνει τελικά τον δασμό

Ανώτατοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν διευκρινίσει ότι ο τελικός καταναλωτής δεν είναι ο νομικά υπόχρεος για την καταβολή του νέου δασμού. Την ευθύνη φέρουν οι ίδιες οι πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, οι πωλητές ή οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν την εισαγωγή των προϊόντων. Ωστόσο, εάν το επιπλέον αυτό κόστος μετακυλιστεί τελικά στις τιμές λιανικής, αυτό θα αποτελεί αποκλειστικά επιχειρηματική απόφαση των εταιρειών. Η Κομισιόν υποστηρίζει ότι η προηγούμενη εξαίρεση των 150 ευρώ είχε σχεδιαστεί για μια εντελώς διαφορετική εποχή, όταν οι διασυνοριακές ηλεκτρονικές αγορές από τρίτες χώρες ήταν ακόμη περιορισμένες και δεν αποτελούσαν συστημικό φαινόμενο.

Η κυριαρχία της Κίνας στις μικρές αποστολές

Η απόφαση της ΕΕ έρχεται να αντιμετωπίσει μια πραγματικότητα που έχει μεταβληθεί ριζικά τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μόνο κατά το έτος 2025 εισήλθαν στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά σχεδόν 5,9 δισεκατομμύρια αντικείμενα μικρής αξίας, αριθμός που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 16 εκατομμύρια δέματα ημερησίως. Παρότι αυτά τα δέματα αντιπροσωπεύουν το 97% του συνόλου των τελωνειακών αποστολών, η συνολική τους αξία δεν ξεπερνά το 2% των συνολικών εισαγωγών. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι έως και το 65% των δεμάτων δηλώνονται με υποτιμημένη ή λανθασμένη αξία, ενώ πάνω από το 90% αυτών προέρχεται από την Κίνα, γεγονός που καθιστά σαφή τον στόχο της νέας ρύθμισης.

Οι Βρυξέλλες επιμένουν ότι το μέτρο δεν έχει σχεδιαστεί για να στοχεύσει συγκεκριμένη χώρα, αλλά αποσκοπεί στην αποκατάσταση ίσων όρων ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Παράλληλα, επιδιώκεται η καλύτερη προστασία των καταναλωτών από επικίνδυνα ή μη πιστοποιημένα προϊόντα που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω εκατομμυρίων μικροδεμάτων, τα οποία συχνά διαφεύγουν των καθιερωμένων ελέγχων ασφαλείας και ποιότητας.

Το χρονοδιάγραμμα των επόμενων μέτρων

Η κατάργηση της εξαίρεσης de minimis αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα ενός ευρύτερου σχεδίου εκσυγχρονισμού του τελωνειακού συστήματος της Ένωσης. Από τον Νοέμβριο του τρέχοντος έτους αναμένεται να προστεθεί και ένα τέλος διαχείρισης (handling fee) για τις μικρές αποστολές, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος των εισαγωγών. Το 2028, ωστόσο, προγραμματίζεται η πλήρης λειτουργία του κόμβου τελωνειακών δεδομένων (EU Customs Data Hub), μιας νέας ψηφιακής πλατφόρμας που θα επιτρέπει στα τελωνεία των κρατών μελών να υπολογίζουν τους κανονικούς δασμούς με βάση την ακριβή αξία, την προέλευση και το είδος κάθε προϊόντος. Παράλληλα, η Κομισιόν παρακολουθεί ήδη στενά πιθανές προσπάθειες καταστρατήγησης των νέων κανόνων, όπως η δημιουργία μεγάλων αποθηκών εντός της ΕΕ από κινεζικές εταιρείες ηλεκτρονικού εμπορίου, σε μια προσπάθεια να παρακάμψουν τους νέους δασμούς.