Τα βλέμματα στο πρόσφατο φόρουμ διεθνούς ασφάλειας στο Μόναχο στράφηκαν στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ωστόσο εξίσου έντονο ήταν το ενδιαφέρον για όσα θα διατύπωνε ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ, μία από τις πιο προβεβλημένες μορφές του Δημοκρατικού Κόμματος και πιθανός αντίπαλος του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς στις προεδρικές εκλογές του 2028.
Ο κ. Νιούσομ, του οποίου η σύγκρουση με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνεται διαρκώς με καθημερινές δημόσιες αντιπαραθέσεις, πραγματοποίησε στο περιθώριο του φόρουμ συναντήσεις με Ευρωπαίους ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτζ και ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, ενώ προχώρησε και σε μεγάλη συμφωνία πράσινης ενέργειας μεταξύ της Καλιφόρνιας και του Ηνωμένου Βασιλείου, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος έκανε λόγο για απαράδεκτες συναλλαγές με τον κυβερνήτη.
Η προσδοκία που συνόδευσε την παρουσία του στην Ευρώπη είχε διαφορετικό υπόβαθρο. Σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παραμένει ενεργή η εκτίμηση ότι η πολιτική Τραμπ και οι ανακατατάξεις που επέφερε ενδέχεται να ανατραπούν εφόσον το 2028 εκλεγεί πρόεδρος ο κ. Νιούσομ, γεγονός που εξηγεί και την υποδοχή σχεδόν αρχηγού κράτους που του επιφυλάχθηκε.
Ακόμη και υπό αυτό το πρίσμα, η παρουσία του στο Μόναχο δεν ενίσχυσε τις σχετικές προσδοκίες. Οι παρεμβάσεις του κινήθηκαν σε πεδία όπως η κλιματική αλλαγή, χωρίς αναφορές σε ζητήματα σκληρής γεωπολιτικής, ενώ σε ερωτήσεις που αφορούσαν τον ρόλο του περιορίστηκε να επισημάνει ότι βρέθηκε εκεί για να ακούσει και να μάθει, διατύπωση που προκάλεσε αμηχανία σε ένα διεθνές ακροατήριο με αυξημένες απαιτήσεις ηγεσίας.
Παράλληλα, η συμμετοχή της βουλευτού της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ, η οποία καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις ως μία από τις πιθανές διεκδικήτριες του χρίσματος των Δημοκρατικών για το 2028, εξελίχθηκε σε δύσκολη στιγμή όταν κλήθηκε να τοποθετηθεί για ενδεχόμενη στρατιωτική κρίση στην Ταϊβάν και αναφέρθηκε στη Βενεζουέλα ως χώρα κάτω από τον Ισημερινό, με τον πρόεδρο Τραμπ να σχολιάζει σκωπτικά την εικόνα των δύο πολιτικών.
Το ουσιαστικό διακύβευμα αφορά τη στρατηγική της Ευρώπης απέναντι στην Ουάσιγκτον. Η επιλογή αναμονής και η προσδοκία εσωτερικής ανατροπής της πολιτικής Τραμπ αποτέλεσαν συνειδητή κατεύθυνση, ιδίως σε ό,τι αφορά την Ουκρανία. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αξιοποίησαν εργαλεία ήπιας ισχύος και συμβολικές κινήσεις, από επίσημες τελετές υποδοχής έως δημόσιες τοποθετήσεις θεσμικών παραγόντων του ΝΑΤΟ, με στόχο τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων και την αποφυγή οριστικών ρήξεων σε πεδία διαφωνίας. Η στρατηγική αυτή συνδέθηκε με τον χρονικό ορίζοντα των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου 2026 και με την προοπτική μεταβολής των πολιτικών συσχετισμών στο Κογκρέσο, καθώς και με την πιθανότητα εκλογής ενός Δημοκρατικού προέδρου το 2028.
Η παραδοχή αυτή ενέχει σοβαρό ρίσκο. Εφόσον οι πολιτικοί συσχετισμοί στις Ηνωμένες Πολιτείες παραμείνουν αμετάβλητοι ή εφόσον πρόεδρος εκλεγεί ο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος έχει διατυπώσει σαφή προσήλωση σε γραμμή αμερικανικής μονομέρειας, η ευρωπαϊκή στρατηγική θα βρεθεί εκτεθειμένη. Η διαχείριση χρόνου λειτουργεί εις βάρος μιας ηπείρου που καλείται να αναδιατάξει την αρχιτεκτονική ασφάλειάς της.
Ο Φρίντριχ Μερτζ έθεσε δημοσίως την ανάγκη άμεσης συνεννόησης με τη Γαλλία για συγκρότηση κοινής πυρηνικής αποτροπής ως πυλώνα αυτόνομης ευρωπαϊκής ασφάλειας, σε ένα περιβάλλον όπου η Γαλλία παραμένει πολιτικά κατακερματισμένη ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027 και η ευρωπαϊκή συναίνεση εμφανίζεται εύθραυστη. Το πολιτικό αυτό κενό τροφοδοτεί την ελπίδα ότι μια μελλοντική αμερικανική αλλαγή ηγεσίας θα αποκαταστήσει ισορροπίες, χωρίς να διασφαλίζει ότι οι διατλαντικές σχέσεις θα επανέλθουν σε προηγούμενα πρότυπα.
