Η Gen Z δαπανά, αλλά δεν αποταμιεύει

Η γενιά Z, που περιλαμβάνει όσους γεννήθηκαν μετά το 1995, παρουσιάζει τη χαμηλότερη αναλογία αποταμιεύσεων προς δαπάνες σε σύγκριση με όλες τις προηγούμενες γενιές, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Bank of America. Παρά το γεγονός αυτό, η καταναλωτική της δραστηριότητα παραμένει εξαιρετικά έντονη, διαμορφώνοντας ένα ιδιαίτερο οικονομικό προφίλ.

Τα στοιχεία, τα οποία προέρχονται από συναλλαγές μέσω πιστωτικών και χρεωστικών καρτών της τράπεζας, αναδεικνύουν ότι η Gen Z αποτελεί εξαίρεση στο κυρίαρχο πρότυπο της λεγόμενης "K-shaped" οικονομικής ανάκαμψης. Σε αυτό το μοντέλο, οι υψηλότερες εισοδηματικές ομάδες ενισχύονται σημαντικά περισσότερο από τις χαμηλότερες. Ωστόσο, στην περίπτωση της Gen Z, όλες οι εισοδηματικές κατηγορίες κατέγραψαν ισχυρή αύξηση των καταναλωτικών δαπανών κατά το τελευταίο εξάμηνο, υποδηλώνοντας μια πιο ομοιόμορφη καταναλωτική συμπεριφορά.

Η αποταμίευση μπορεί να περιμένει

Η διάμεση αναλογία αποταμιεύσεων προς δαπάνες της Gen Z βρίσκεται κάτω από το 0,5. Αυτό το νούμερο σημαίνει ότι το μέσο επίπεδο των συσσωρευμένων αποταμιεύσεων της γενιάς είναι μικρότερο από τη μέση μηνιαία δαπάνη της. Ωστόσο, η χαμηλή αυτή αναλογία δεν υποδηλώνει απαραίτητα απουσία μακροπρόθεσμου οικονομικού σχεδιασμού. Αντιθέτως, σύμφωνα με την έκθεση της Bank of America για τις παροχές εργασίας του 2026, η Gen Z έχει ξεκινήσει να αποταμιεύει για τη συνταξιοδότησή της νωρίτερα από ό,τι οι προηγούμενες γενιές, δείχνοντας μια μελλοντοστραφή προσέγγιση.

Παράλληλα, ένα σημαντικό ποσοστό των νεότερων μελών της γενιάς εξακολουθεί να στηρίζεται οικονομικά στην οικογένειά του. Συγκεκριμένα, περίπου το 51% των ατόμων ηλικίας 18 έως 22 ετών δηλώνει ότι λαμβάνει οικονομική βοήθεια από γονείς ή συγγενείς. Το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 29% για τις ηλικίες 23-25 ετών και υποχωρεί περαιτέρω στο 18% για τις ηλικίες 26-29 ετών, υποδεικνύοντας μια σταδιακή μετάβαση προς την οικονομική ανεξαρτησία.

Η στροφή στη fintech οικονομία

Η χαμηλή αναλογία αποταμιεύσεων-δαπανών δεν αποτυπώνει πλήρως τη σχέση της Gen Z με τα νέα χρηματοοικονομικά εργαλεία. Τα στοιχεία λογαριασμών πελατών της Bank of America δείχνουν ότι η συγκεκριμένη γενιά αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη συμμετοχή στη χρήση υπηρεσιών fintech. Αυτές οι ψηφιακές εφαρμογές και τα εργαλεία αυτοματοποιούν και απλοποιούν τις οικονομικές συναλλαγές, καθιστώντας τη διαχείριση των χρημάτων πιο προσιτή και άμεση.

Η τάση αυτή αντανακλά την προτίμηση της Gen Z για ψηφιακές λύσεις στη διαχείριση των προσωπικών οικονομικών, καθώς και το έντονο ενδιαφέρον της για εναλλακτικές μορφές επενδύσεων, όπως τα κρυπτονομίσματα. Η αυξανόμενη χρήση τεχνολογικών εφαρμογών συνδέεται με μια ευρύτερη τάση αποδοχής των ψηφιακών εργαλείων σε καθημερινές αποφάσεις, από τη διαχείριση οικονομικών έως τη χρήση υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης, υπογραμμίζοντας την τεχνολογική άνεση της γενιάς.

Η Gen Z αναζητά πρόσθετες πηγές εισοδήματος

Η αυξημένη καταναλωτική δραστηριότητα της Gen Z δεν συνοδεύεται μόνο από αλλαγές στις προτεραιότητες δαπανών, αλλά και από την ενεργή αναζήτηση νέων τρόπων ενίσχυσης του εισοδήματός της. Σε μια αγορά εργασίας που γίνεται ολοένα και πιο απαιτητική για τους νεότερους εργαζομένους, αρκετοί δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν το επιθυμητό επίπεδο ωρών εργασίας ή εισοδήματος. Αυτή η εξέλιξη έχει συμπέσει με την άνοδο της περιστασιακής ευέλικτης απασχόλησης, γνωστής ως gig work, καθώς η Gen Z στρέφεται σε εναλλακτικές μορφές εργασίας, όπως η παράλληλη απασχόληση, για να συμπληρώσει το εισόδημά της.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Bank of America, το ποσοστό των εργαζομένων της Gen Z που συμμετέχουν σε μορφές gig work έχει αυξηθεί ταχύτερα από ό,τι στις άλλες γενιές. Η τάση αυτή καταδεικνύει ότι οι νεότεροι εργαζόμενοι αναζητούν ενεργά πρόσθετες πηγές εισοδήματος, σε μια προσπάθεια να ανταποκριθούν τόσο στις καθημερινές οικονομικές πιέσεις όσο και στους προσωπικούς τους στόχους. Η σημαντικότερη πηγή δραστηριότητας gig work για τη Gen Z προέρχεται από το social commerce, δηλαδή την πώληση προϊόντων και υπηρεσιών μέσω πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου και κοινωνικών δικτύων.

Ακολουθούν οι υπηρεσίες διανομής, οι οποίες αντιστοιχούν στο 30% της δραστηριότητας gig work της γενιάς, και οι υπηρεσίες μετακίνησης μέσω εφαρμογών (ridesharing), με ποσοστό 23%. Παράλληλα, αν και η δημιουργία περιεχομένου και η δραστηριότητα των influencers αποτελούν συχνά χαρακτηριστικά που συνδέονται με τη Gen Z, αντιστοιχούν μόλις στο 5% της δραστηριότητας gig work της γενιάς, ποσοστό ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με πέρυσι.

Δεν υπάρχει "K" στη Gen Z

Η καταναλωτική δαπάνη της Gen Z έχει παρουσιάσει ισχυρή ανάπτυξη κατά το τελευταίο έτος, με τη γενιά να διαφοροποιείται σαφώς από το μοντέλο της "K-shaped" οικονομίας. Σε αυτό το μοντέλο, ορισμένοι κλάδοι και κοινωνικές ομάδες γνωρίζουν κατακόρυφη άνοδο, ενώ άλλοι βυθίζονται σε παρατεταμένη ύφεση. Η απόσταση μεταξύ των υψηλότερων και χαμηλότερων εισοδηματικών ομάδων όσον αφορά την αύξηση της κατανάλωσης είναι μικρότερη στη Gen Z από οποιαδήποτε άλλη γενιά εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο.

Μια πιθανή εξήγηση για αυτό το φαινόμενο είναι ότι, καθώς βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο της ζωής και της επαγγελματικής της πορείας, η Gen Z εμφανίζει μικρότερη έμφαση στην αποταμίευση και μεγαλύτερη διάθεση κατανάλωσης, ανεξάρτητα από το επίπεδο εισοδήματος. Αυτή η συμπεριφορά, όπως τονίζει η Bank of America στην ανάλυσή της, διαμορφώνει ένα ξεχωριστό οικονομικό αποτύπωμα για τη γενιά, το οποίο αναμένεται να επηρεάσει τις καταναλωτικές τάσεις και την οικονομική πολιτική τα επόμενα χρόνια.